‘Emsland Group heeft intern schoon schip gemaakt’

Emsland Group wil miljoenen euro’s terugvorderen van twee ontslagen oud-directieleden. Directeur Gerrit-Jan Wesselink kijkt terug op de ‘onregelmatigheden’, maar blikt ook vooruit. “Voor komend seizoen hebben we de contractprijzen verhoogd.”Aardappelconcern Emsland Group heeft een hectische tijd achter de rug. In december 2014 werden directieleden Hubert Eilting en Michael Schonert op staande voet ontslagen. Dat was amper twee weken nadat de Raad van Commissarissen van Emsland Group Udo Hinkelmann als vertrouwensman aan de tweekoppige directie had toegevoegd. Hij zou tevens voor opheldering zorgen, omdat er van de kant van de Raad van Commissarissen twijfel aan de twee zittende directieleden was ontstaan. Er was sprake van ‘onregelmatigheden’. In januari 2015 schreven regionale Duitse kranten dat de twee ontslagen directieleden zichzelf verrijkt zouden hebben. De Emsland Group onthield zich toen van commentaar daarover. Het Duitse openbaar ministerie (OM) heeft de zaak daarop in onderzoek genomen. Vorige week maakte de Emsland Group bekend ook een civiele zaak tegen beide mannen te starten, om geld terug te vorderen.Onregelmatigheden aan het licht gebrachtGerrit-Jan Wesselink speelde als hoofd grondstofzaken naast twee andere leidinggevende collega’s uit het management en twee boeren uit de Raad van Commissarissen een belangrijke rol in het aan het licht brengen de onregelmatigheden. Sinds januari 2015 is hij operationeel directeur (COO) bij het concern. Gerrit Jan Wesselink (39), operationeel directeur van Emsland Group, spreekt vloeiend Nederlands. Hij is Duitser en groeide op op een akkerbouwbedrijf in Grossringe, een dorpje over de grens bij Coevorden (Dr.). - Foto: Hans Banus
Wesselink praat graag en open over de koers van de Emsland Group. Maar waar het gaat over de ‘onregelmatigheden’ uit het verleden is hij terughoudend. Hij kiest dan zijn woorden met zorg, om de rechtsgang niet te beïnvloeden. Emsland rept over ‘onregelmatigheden’. Waar moeten we aan denken?“Zolang deze zaak in onderzoek is, kan ik daarvan geen concrete voorbeelden geven. De Duitse Staatsanwaltschaft (Openbaar Ministerie) is begin 2015 een onderzoek naar beide heren begonnen en heeft ons als benadeelde partij nog niet gemeld dat het onderzoek is afgesloten. Het enige dat ik er nu over kwijt wil is dat de onregelmatigheden de onderneming in het verleden financiële schade hebben toegebracht. De onregelmatigheden hebben in ieder geval niets te maken met de door Emsland Group ingezette strategie om zich naast aardappelzetmeel versterkt te richten op vlokken en granulaat.”Gaat Emsland Group daarnaast nog actie ondernemen tegen de beide oud-bestuurders?“We zijn vorige week nog een civiele rechtszaak gestart tegen beide heren om geld terug te vorderen. We stellen ze persoonlijk aansprakelijk. Het gaat om een tweecijferig miljoenenbedrag in euro’s.”‘We stellen ze persoonlijk aansprakelijk. Het gaat om een tweecijferig miljoenenbedrag in euro’s’Hoe gaan jullie borgen dat dergelijke misstanden in de toekomst niet meer plaats vinden?“Dat doen we met alle controlemechanismen die moderne bedrijven voor een goede corporate governance nodig hebben.”Hebben de gebeurtenissen in 2015 geleid tot imagoschade en weglopende klanten?“Nee. De onregelmatigheden zijn niet in het geringste negatief van invloed geweest op de onderneming, kunnen we nu twee jaar later concluderen. Onze afnemers en onze eigenaren/leveranciers, de telers, bleven achter de onderneming staan. Het merk Emsland Group is bij afnemers een sterk betrouwbaar merk. We zijn in vlokken een van de marktleiders, misschien wel dé marktleider. We hebben na de gebeurtenissen intern schoon schip gemaakt. De balansen zijn opgeschoond, de financiering is zeker, het bedrijf staat sterk.” ‘We hebben na de gebeurtenissen intern schoon schip gemaakt’Enkele jaren terug maakte Emsland Group bekend zich meer op vlokken en granulaten en minder op zetmeel te gaan richten. Nu horen we dat Emsland Group weer van koers is gewijzigd en zich sinds vorig jaar weer meer op aardappelzetmeel is gaan richten.“Dat is niet correct. We gaan onverminderd door met het uitbouwen van de productie van vlokken en granulaten, want dat loopt goed. De vlokken worden verkocht aan de snackindustrie en foodservice als puree of grondstof voor aardappelsnacks, zoals stapelchips. Maar we proberen ook weer te groeien in aardappelzetmeel. Enkele jaren terug, toen de subsidies op zetmeel vanuit Brussel werden afgebouwd, heerste de stemming dat de teelt voor zetmeel wat achterhaald was. Ook was de teelt van energiemais voor biovergisters financieel erg interessant. Er was toen meer toegevoegde waarde uit de aardappelen te halen via vlokkenproductie dan uit het maken van zetmeel. We hebben toen de zetmeelproductie wat afgebouwd ten gunste van vlokken. Met de kennis van nu hadden we met zetmeel wat minder moet krimpen, omdat met zetmeel, maar nog meer met derivaten uit zetmeel serieus geld was en is te verdienen. Er worden in Duitsland geen nieuwe vergisters meer bijgebouwd, en de saldi van granen en bieten zijn gedaald. De teelt van fabrieksaardappelen is financieel interessant. We willen daarom groeien met zowel vlokken áls zetmeel. Wij denken dat dat een goede strategie,is, en zien dat in onze cijfers terug. Binnen Emsland Group wordt geld verdiend.”‘We gaan onverminderd door met het uitbouwen van de productie van vlokken en granulaten, maar proberen ook te groeien in aardappelzetmeel’Is er verdere groei mogelijk in vlokken?“We hebben sinds 2000 capaciteit bijgekocht en bijgebouwd. In 2001 verwerkten we totaal zo’n 180.000 ton aardappelen tot vlokken en granulaten, in de komende campagne verwachten we meer dan 800.000 ton aardappelen tot vlokken en granulaten te verwerken. De vraag naar vlokken is goed vanuit afnemers uit de hele wereld. Wij plannen momenteel verdere capaciteitsopbouw. Ook groeit de vraag naar zetmeel en zetmeelderivaten, vooral in de humane foodsector.”Heeft u last van groeiende fritesfabrieken die naar aardappelen zoeken aan de randen van hun traditionele teeltgebieden?“Tot op zekere hoogte wel. Al speelt deze situatie vooral in Nederland en het westen van Duitsland. Hoe verder naar het oosten en dus verder verwijderd van de aanzuigende werking vanuit de aardappelverwerkende industrie in Nederland en België, hoe meer mogelijkheden voor extra zetmeel- en vlokkenaardappelen.”Avebe verwacht veel van het hoogwaardige aardappeleiwit Solanic. Heeft Emsland Group ook zoiets?“Emsland Group heeft vier zetmeelfabrieken. Wietzendorf en Kyritz draaien een ‘gewone’ aardappelzetmeelcampagne. Als de aardappelen op zijn, worden de fabrieken, uitgezonderd de derivatisering, stil gelegd. Emlichheim en Golβen draaien jaarrond. Na de zetmeelaardappelen schakelen deze fabrieken over op de verwerking van droge erwten. Daar halen we zetmeel en proteïne uit.Het erwteneiwit is een erg hoogwaardig eiwit. Wereldwijd willen consumenten graag GMO-vrije producten. Ons erwtenproteïne voldoet daaraan, geïmporteerde soja vaak niet. Het erwtenzetmeel heeft eigenschappen die het midden houden tussen aardappelzetmeel en tarwe/mais-zetmeel. Voordeel van erwtenzetmeel is dat het glutenvrij is. Glutenvrije diervoeding bijvoorbeeld is echt een groeimarkt. Ook hier plannen wij uitbreiding van de capaciteit.”‘Wereldwijd willen consumenten graag GMO-vrije producten. Ons erwtenproteïne voldoet daaraan’Avebe heeft recent gemeld dat het streeft naar een prestatieprijs van € 90 per ton aardappelen. Heeft Emsland Group eenzelfde ambitie?Wesselink wijst op de verschillende uitbetaalsystemen van Avebe en Emsland, die een directe vergelijking moeilijk maken. “Maar als we voor Emsland Group dezelfde berekeningssystematiek zouden hanteren, ligt de prestatieprijs van onze aardappelen in de combinatie vlokken/granulaat en zetmeelaardappelen zo’n € 10 per ton hoger dan bij Avebe. Vlokkenaardappelen kennen hogere uitbetaalprijzen. Voor komend seizoen hebben we voor zowel zetmeelaardappelen als vlokkenaardappelen de contractprijzen verhoogd met € 2 tot € 15 per ton, afhankelijk van leveringsweek, teeltdoel en ras.”‘We hebben voor zowel zetmeel- als vlokkenaardappelen de contractprijzen verhoogd’Meer over Emsland GroupEmsland Group is een GmbH. De aandelen van de GmbH zijn in handen van de telers. Telers hebben ook zitting in de Raad van Commissarissen. Emsland Group telt in totaal meer dan 1.500 leden en heeft een omzet van meer dan € 600 miljoen. Emsland Group heeft zetmeelfabrieken in Emlichheim, Wietzendorf, Kyritz en Golβen, en vlokken-granulaatfabrieken in Cloppenburg, Wittingen, Hagenow en Emlichheim. Jaarlijks verwerktde fabrikant bijna 2 miljoen ton aardappelen tot zetmeel en vlokken. In 2017-’18 wordt naar verwachting over 800.000 ton aardappelen tot vlokken en granulaten verwerkt. Daarnaast heeft de onderneming in Golßen een meerderheidsdeelneming in een visvoerfabriek samen met een Deense partner.