‘Elektrische trekker is meest duurzaam’

De ‘methaantrekker’ kreeg recent aandacht als duurzame belofte. Dat lijkt logisch voor bedrijven met een vergister op het erf. Toch kleven er ook hieraan nadelen, aldus Geertje van Hooijdonk, directeur stichting Natuur & Milieu.Trekkers en andere landbouwvoertuigen rijden nog vrijwel allemaal op diesel. Dat is problematisch voor het klimaat, maar ook voor de gezondheid van de bestuurder. Landbouwvoertuigen zijn vaak (deels) open en rijden op een langzaam tempo. Hierdoor wordt de bestuurder blootgesteld aan zijn eigen uitstoot. Dieselvoertuigen, vooral oudere, stoten veel fijnstof en stikstof uit en zorgen zo voor een grotere kans op onder andere longziekten, kanker en hart- en vaatziekten.Elektrisch boerenElektrisch rijden is veruit het meest duurzame alternatief voor diesel. Stroom, opgewekt uit duurzame bronnen, stoot geen CO₂ of luchtvervuiling uit en raakt nooit op. Hybride modellen hebben in mindere mate dezelfde duurzaamheidsvoordelen als volledig elektrische. Helaas gaat innovatie in landbouwvoertuigen traag vergeleken met de verduurzaming van het wegverkeer. Waar er steeds meer hybride en elektrische auto’s zijn in het straatbeeld, zie je in de agrarische wereld nog nauwelijks voertuigen met een stekker.‘Er zijn al elektrische trekkers die tot 4 uur op één accu kunnen rijden’Veel van deze trekkers zitten nog in een demo-stadium. Wel tonen deze modellen de potentie: er zijn al elektrische trekkers die tot 4 uur op één accu kunnen rijden. Die accutechnologie ontwikkelt zich razendsnel: de capaciteit neemt toe en accu’s worden lichter en goedkoper. Voor boerenbedrijven met eigen stroomopwek, bijvoorbeeld zonnepanelen, kan die accu in de toekomst ook mooi dienst doen als stroomopslag.Voor verdere innovatie en opschaling kunnen we leren van de lessen uit personen-, vracht- en scheepsvervoer. Allereerst kunnen fabrikanten profiteren van de technologische innovatie in die sectoren. Daarnaast is inzet van de overheid nodig: door fiscale stimulans is elektrisch personenvervoer hard gegroeid in Nederland en zijn we nu wereldwijd koploper. Tot slot zijn fabrikanten, overheid, loon- en boerenbedrijven samen aan zet om pilotprojecten te starten: door demo-modellen grootschalig te testen in de praktijk, gaat het innovatietempo vliegen.New Holland Agriculture presenteerde op de Farm Progress Show de nieuwste ontwikkelingen voor een duurzame toekomst van de landbouw: een op methaan rijdende Concept Tractor. Foto: Mark PasveerBiobrandstof geen heilige graalBiobrandstoffen worden ook vaak genoemd als hernieuwbaar alternatief voor diesels. Helaas zijn deze lang niet altijd klimaatvriendelijk. Biodiesel uit landbouwgewassen veroorzaakt zelfs meer klimaatschade dan ‘gewone’ diesel, door klimaateffecten in de productieketen. Biodiesel en -gas uit afval en reststromen zijn wel beter voor het klimaat. Maar helaas is daar weinig van beschikbaar, ook in de toekomst. Deze schaarse hoeveelheid echt duurzame biodiesel is hard nodig voor sectoren waar een accu niet kan volstaan, zoals de lucht- en scheepvaart.De ‘methaantrekker’ kreeg recent aandacht als duurzame belofte. Dat lijkt logisch voor bedrijven met een vergister op het erf. Toch kleven er ook hieraan nadelen. Co-vergisting van mest met landbouwgewassen pakt slecht uit voor het klimaat. Mono-mestvergisters scoren wel goed. Maakt dit mest dan de brandstof van de toekomst? Wij denken van niet. Inzetten op deze technologie creëert een afhankelijkheid van grootschalige veehouderijbedrijven. Terwijl dat weer andere duurzaamheidsknelpunten met zich meebrengt op het vlak van dierenwelzijn, dierziektes, import van veevoer en doorbroken nutriëntenketens.‘Onderzoek eerst of elektrisch of hybride al mogelijk is, bijvoorbeeld via een pilot’De potentie voor landbouwbedrijven om schone energie op te wekken uit zon en wind is vele malen groter dan uit vergisters. De brandstof van de toekomst brandt dus niet, maar is stroom uit zon en wind.Nabije toekomstVoor boeren die morgen een nieuw voertuig willen aanschaffen, is elektrisch vaak nog niet beschikbaar. Wat is dan het beste? Onderzoek eerst of elektrisch of hybride al mogelijk is, bijvoorbeeld via een pilot. Lukt dat niet en is uitstellen echt geen optie? Kies dan het meest zuinige en lichte model en ga alleen voor biobrandstof die aantoonbaar uit afval en reststromen komt. En met de rijstijl ‘Het Nieuwe Draaien’ kun je al snel 10% op brandstofverbruik en uitstoot besparen: met een gelijkmatige inzet van vermogen, goed onderhoud en niet onnodig stationair draaien.Maar het allermooiste voor het klimaat en je gezondheid blijft rijden op je eigen opgewekte zon en wind. Voor het klimaat en de gezondheid moet het innovatietempo in landbouwwerktuigen dan ook rap omhoog, zodat een elektrische trekker op het erf net zo’n gangbaar beeld wordt als een elektrische auto op de oprit.