Eigen mechanisatie inzetten of de loonwerker?

Eigen mechanisatie of de loonwerker. Voor beide is wat te zeggen, maar de specifieke situatie op het bedrijf bepaalt die keuze.Bedrijven worden gemiddeld genomen steeds groter. Met de afschaffing van het melkquotum maakte een aantal bedrijven zelfs flinke groeisprongen. Onder meer door de fosfaatproblematiek werd de groei ook weer net zo snel een halt toegeroepen. Echter; dat de veehouder gemiddeld genomen ook op termijn per bedrijf steeds meer koeien gaat melken, is niet zo moeilijk te voorspellen.Betekent groei van het bedrijf ook automatisch meer werk uitbesteden of is het juist een reden om het werk weer zelf op te pakken? Boerderij vroeg een aantal partijen uit de praktijk hoe zij dit vraagstuk ervaren en wat ze er voor de toekomst van verwachten.Er zijn inmiddels veehouders die meer dan 100 hectare tegelijk maaien^{Peter Toering van Loonbedrijf Toering in Oudega}Capaciteit melkveehouder belangrijke factorEr valt goed te beredeneren dat schaalvergroting voor de melkveehouder betekent dat er minder tijd is voor het werk op het land, waardoor uitbesteden een logisch gevolg is. Vooral voederwinning is werk dat op tijd moet gebeuren en een flinke capaciteit vraagt. Meer koeien betekent meer hectares maaien en om optimale kwaliteit binnen te halen, moet er genoeg capaciteit zijn om dat in een bliksemactie binnen te halen. “Vergis je niet, er zijn inmiddels veehouders die meer dan 100 hectare tegelijk maaien” stelt Peter Toering van Loonbedrijf Toering in Oudega. Daar is capaciteit voor nodig, die je als veehouder maar moeilijk zelf rendabel kunt inzetten. Plus dat de tijd tussen de melkbeurten door ook maar beperkt is. ‘Niet altijd een economische berekening’Beschikbare arbeid is een belangrijke factor die meespeelt. Het is tevens een van de factoren waarin bedrijven onderling sterk van elkaar verschillen, waardoor er ook verschillende keuzes worden gemaakt. “Er is altijd wel wat verschuiving, maar wie gewend is om zelf te kuilen, blijft dat vaak ook doen”, stelt Erik Morsink van Loonbedrijf Van Hal in Voorst. En naar de mening van Morsink is dat niet altijd ingegeven door economische berekening. Is er geld beschikbaar, dan is dat voor een aantal boeren toch een reden om nog maar een keer een nieuwe maaier of een hark te kopen. Maaien, harken en oprapen is een logische combinatie van werk dat de loonwerker heel efficiënt en dus concurrerend kan uitvoeren. Schudden doen boeren, zowel grote als kleine bedrijven toch vaak zelf. Liefhebberij speelt ook een rolDe financiële positie van het bedrijf is van invloed op de keuzes die de veehouder maakt, maar ook liefhebberij speelt een rol. “Wij zien geen grote veranderingen in het loonwerk in de voederwinning” laat ook Loonbedrijf Van Eijck in Alphen weten. Wordt pa wat ouder, maar heeft die wel lol in trekker rijden met mooi weer, dan wordt er toch weer een nieuwe machine gekocht. Het zijn persoonlijke keuzes waar economie in meespeelt, maar de vraag waar de ondernemer plezier in heeft en wat hij zich financieel kan permitteren geeft toch vaak de doorslag. Alex Poland doet veel loonwerk in de kop van Noord-Holland en ziet in zijn klantenkring dat de grote veehouders er toch vooral voor kiezen om zich te concentreren op het werk in de stal en het werk op het land er arbeidstechnisch gewoon niet meer bij kunnen hebben. De beschikbare arbeid op het bedrijf, maar ook de vraag waar de veehouder liefhebberij in heeft, zijn de 2 factoren die bepalen of het verstandig is om de loonwerker te bellen of ervoor te kiezen om het werk zelf te doen. Dat stelt Sjon de Leeuw, specialist mechanisatie en adviseur management en bedrijfsstrategie bij PPP Agro Advies. Als het gaat om economisch resultaat, kun je niet stellen dat de bedrijven die vrijwel alles zelf doen het beter doen dan de bedrijven die vooral uitbesteden aan de loonwerker. Dat weet De Leeuw uit meer dan 20 jaar ervaring met het doornemen van de cijfers van melkveebedrijven. Maak duidelijke keuzesHet belangrijkste is dat de veehouder moet weten waar hij goed in is, en duidelijke keuzes maakt. Eigen mechanisatie aanhouden en dan af en toe de loonwerker bellen wanneer het niet uitkomt het werk zelf te doen, is financieel gezien geen goede keuze. In de akkerbouw is schaalvergroting nog wel eens een reden om toch weer zelf een rooier aan te schaffen, in de veehouderij zie je vaker dat een flinke uitbreiding betekent dat er juist weer meer naar de loonwerker wordt geschoven. Dat gebeurt onder andere omdat arbeid vaak een beperkende factor wordt. Dat stelt Maurice Steinbusch, secretaris agrarisch loonwerk bij Cumela. Maar grote verschuivingen als gevolg van schaalvergroting ziet Steinbusch niet. Vooral koeienman of toch meer machinemanOver de hele linie blijft het aandeel loonwerk, naar indruk van Cumela, redelijk stabiel. Dat wil niet zeggen dat het voor een bedrijf niet uitmaakt of ze uitbesteden aan de loonwerker of het werk zelf doen. De keuze moet passen bij het bedrijf. Ben je vooral koeienman of toch ook wel een beetje machineman, en hoeveel aardigheid heb je in het omgaan met eigen medewerkers? Cumela: reken jezelf niet te snel rijkHoewel een exacte kostprijs van eigen mechanisatie nog best lastig te berekenen is, wijst Steinbusch er op jezelf niet te snel rijk te rekenen, maar ook de eigen uren mee te rekenen. Een boer die tijd overheeft en graag met machines werkt, kan zich immers ook als zzp’er bij derden inzetten. Goed communiceren met de loonwerkerHet veelgebruikte argument voor eigen mechanisatie, namelijk dat de loonwerker niet altijd op afroep beschikbaar is, is maar betrekkelijk. Dat is vooral een kwestie van goed communiceren met de loonwerker, duidelijke afspraken maken en de loonwerker ruimte geven om het werk in te plannen. En dus ook weer een kwestie van duidelijke keuzes te maken voor jezelf.