Eerste Kamer eens met verhogen afroming fosfaatrecht

De Eerste Kamer stemt in met de tijdelijke verhoging van het afromingspercentage bij de handel in fosfaatrechten van 10 naar 20.Met een ruime meerderheid van VVD, CDA, ChristenUnie, D66, SGP, PvdA, GroenLinks, PvdD, 50Plus en lid Duthler kreeg Carola Schouten, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, steun voor haar wetswijziging. Daarmee wist ze de wijziging in een recordtijd door beide Kamers te loodsen. De verhoging zal zo spoedig mogelijk, bij Koninklijk Besluit, in werking worden gesteld. Dat zal naar verwachting in de loop van deze week zijn.Lees ook: Schouten grijpt in bij fosfaatrechtenstelselCoalitiepartijen opvallend stil tijdens debatBij het debat, dat nog nét voor het afscheid van de huidige Eerste Kamer werd gehouden, waren coalitiepartijen VVD, CDA, ChristenUnie en D66 opvallend stil. Geen van de fracties nam het woord bij de behandeling van de wet.Staat mag geen fosfaatrechten opkopenPVV, OSF en SP zijn kritisch over het wetsvoorstel. PVV'er Marjolein Faber benadrukt dat de werkelijke fosfaatproductie wel ruim onder het fosfaatplafond is en dat er dus geen probleem is voor de derogatie. Ze vindt dat de fout die het ministerie heeft gemaakt door te veel fosfaatrechten uit te geven, zelf moet oplossen, bijvoorbeeld door de fosfaatrechten zelf op te kopen. De minister wijst dit voorstel echter af.In de wet staat dat rechten alleen verhandeld kunnen worden tussen bedrijven en daar valt de Staat niet onder^{Carola Schouten, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit}Schouten legt uit dat het opkopen van fosfaatrechten niet mag, omdat er dan sprake is van onaanvaardbare staatssteun. Het uitdelen van fosfaatrechten aan boeren is tot een bepaalde grens toegestaan. “Maar dit gaat erom dat we het aantal uitgegeven rechten in overeenstemming brengen met de staatssteuntoets”, zegt Schouten. Daarnaast is het opkopen van rechten door de Staat niet toegestaan. "In de wet staat dat rechten alleen verhandeld kunnen worden tussen bedrijven en daar valt de Staat niet onder", aldus de minister.SP pleit voor generieke kortingSP'er Geert Reuten bekijkt het wetsvoorstel van de andere kant. Hij ziet het als een poging om de grenzen van de maximale productie in de veehouderij opnieuw op te zoeken. Reuten vindt dat de veehouderij zich verder moet richten op minder uitstoot en juist moet aansturen op milieuverbeteringen. Hij wil af van derogatie.Daarnaast vindt Reuten de onderbouwing van het wetsvoorstel te mager. Hij pleit voor een generieke korting, omdat daarmee wel zekerheid is dat het aantal fosfaatrechten daadwerkelijk onder het fosfaatplafond van 84,9 miljoen kilo komt.Schouten wijst er op dat bij een generieke korting alle niet-grondgebonden boeren getroffen worden, ook boeren die niet gegroeid zijn. Daarnaast kan dit leiden tot een vervroegde afvoer van vee naar de slacht. Bij het verhogen van de afroming is dat volgens Schouten niet nodig. “Daarbij maken we gebruik van de latente ruimte die er is. Omdat boeren de ruimte die ze niet willen benutten, verkopen”, zegt Schouten.Schouten: generieke korting 0,8%Wanneer Schouten zou kiezen voor een generieke korting in plaats van verhoging van de afroming om onder het plafond te komen met het aantal uitgegeven fosfaatrechten, moet deze 0,8% zijn. De minister wijst er wel op dat er wat onzekerheid in zit omdat door de bezwaarschriften mogelijk nog meer rechten moeten worden uitgegeven.Daarnaast kan het aantal niet-grondgebonden bedrijven zijn af- of toegenomen. Daardoor verandert het aantal bedrijven dat generiek moet worden korten ten opzichte van de peildatum. Grondgebonden bedrijven zijn wettelijk vrijgesteld van generieke korting.Twijfels over juridische onderbouwingHenk ten Hoeve van de Onafhankelijke Senaats Fractie (OSF) is eveneens kritisch. Hij zegt dat verhoging van het afromingspercentage de makkelijkste oplossing lijkt. “Maar het roept wel vragen op waar we nu eigenlijk mee bezig zijn. We blijven hangen in crisismaatregelen die kolen een geiten sparen, maar die uiteindelijk niets bijdragen aan het doel om tot kringlooplandbouw te komen”, zegt hij.Ook PvdA, GroenLinks en PvdD zijn kritisch op het zoveelste lapmiddel van de mestwetgeving en van het fosfaatrechtenstelsel, zonder dat een duidelijke richting wordt gekozen in het beleid. SGP'er Peter Schalk is eveneens kritisch. Hij heeft twijfels bij de juridische en cijfermatige onderbouwing van het wetsvoorstel.Schouten zegt hem toe de communicatie met de Europese Commissie in vertrouwelijkheid te delen. Daaruit blijkt dat de Europese Commissie ook eist dat het aantal fosfaatrechten onder het plafond moet komen. Wettelijk is dit nergens vastgelegd.Ook zal Schouten uitleg geven over de verhoudingen tussen de werkelijke fosfaatproductie, de berekeningen hiervan en het aantal uitgegeven fosfaatrechten. Deze toezeggingen zijn voor SGP uiteindelijk reden om toch voor het wetsvoorstel te stemmen. SGP stemde in de Tweede Kamer nog tegen het wetsvoorstel.Zijn maatregelen voldoende om onder fosfaatplafond te komen?Diverse partijen hebben twijfels of de maatregelen voldoende zijn om onder het fosfaatplafond te komen. Schouten erkent dat het voorstel gebaseerd is op aannames, omdat de handel in fosfaatrechten nog een vrij nieuwe markt is. Daarnaast is onduidelijk hoeveel fosfaatrechten van vleesveehouders verkocht gaan worden aan melkveehouders, waarmee de rechten toch weer onder het melkveeplafond komen te vallen.Schouten benadrukt meermaals dat ze handel in rechten niet kan voorkomen. In totaal zijn er 600.000 fosfaatrechten toegekend aan vleesveehouders, waarvan 140.000 zijn ingeleverd via de vrijstellingsregeling. Bij de 460.000 toegekende fosfaatrechten aan vleesveebedrijven moeten nog ongeveer 300.000 worden toegevoegd vanwege de uitspraken van het CBb.Ondanks kritiek toch steun voor wetsvoorstelOndanks de kritiek stemt een ruime meerderheid in met het wetsvoorstel. Schouten is blij met de steun voor haar wetsvoorstel. Ze zegt dat het belangrijk is de wet vlot door te voeren om zo snel mogelijk onder het fosfaatplafond te komen en zo alsnog een generieke korting te voorkomen.Lees ook: LTO en NMV verrast door 20% afromen