‘Eensgezind mopperen over Schoutens kijk op Crispr-Cas’

Er zijn ook genoeg redenen om Crispr-Cas kritisch te benaderen.Enkele weken nadat minister Schouten haar visie presenteerde – meer kringloop, eerlijker prijzen – kwam ze met een besluit over Crispr-Cas. Onderzoek ja, de markt op nee. _{Lees verder onder de tweet.}"Voor #CRISPR-Cas zou ik experimenteerruimte willen hebben" zegt minister Schouten in de @volkskrant. Volgens onderzoeker René Smulders worden we zonder deze techniek op achterstand gezet. https://t.co/stmDS5hZaV— WUR Plant (@WURplant) 31 oktober 2018Iedereen viel over haar heen. Het onafhankelijke vakblad Boerderij, LTO, Plantum, handelshuizen. We missen de boot, zo is de teneur, en zo worden we nooit residuvrij. Enkele reacties uit het veld: ‘onbegrijpelijk’, ‘de landbouw wordt de nek omgedraaid’, ‘de biosector zorgt er zo voor dat juist meer gespoten moet worden’. Nou nou.Elke ‘vooruitgang’ die vanuit een laboratorium wordt ontwikkeld, leidt tot kostprijsverhogingIn de eensgezindheid het besluit neer te sabelen, lijkt me een tegengeluid op zijn plaats. Hierbij dan ook wat redenen om er niet aan te beginnen. Ten eerste, de EU hanteert het voorzorgbeginsel. Het is een nieuwe techniek en het is goed om eerst eens te zien of het veilig is. En dat lijkt me verstandig. Als we die o zo veilige Roundup-resistente gewassen hadden toegelaten, hadden we hier nog veel meer glyfosaat in het grondwater en onze urine gehad.Voorstanders zien geen enkel risico. Maar ja, daar zijn het ook voorstanders voor. Zij menen dat ziekten geen vat meer op de nieuwe gewassen zullen krijgen. Chemische ziektebestrijding zal met Crispr-Cas voorgoed tot het verleden behoren.Punten van kritiek op toestaan Crispr-CasDit lijkt me niet alleen een onjuiste verwachting, maar ook een gevaarlijke. Er zit de suggestie achter dat ziekten minder vindingrijk worden om resistentie te doorbreken. Dat is natuurlijk niet zo. De ziekten zullen in hetzelfde tempo nieuwe fysio’s aanmaken, zeker met het intensieve teeltplan van Nederland. Ze zouden zelfs tot nu toe redelijk ongevoelige rassen in 1 jaar kunnen wegvagen. De snelle genetische aanpassingen kunnen alleen vertraagd worden door snel strategisch van rassen te wisselen. Maar telen is geen voetbal. De giffabrikanten zullen graag komen vertellen dat het zonder hun middelen toch echt niet kan.Ik heb boeren nog nooit zo horen mopperenDit brengt me op nog een punt. Men zegt dat deze techniek ook bereikbaar is voor kleinere veredelaars. De geschiedenis leert iets heel anders. Alleen grote bedrijven zijn in staat om telkens weer nieuwe rassen te ontwikkelen die de oude vatbaar geworden rassen moeten vervangen. Een kleine veredelaar houdt deze race al snel niet meer bij.Dan is er nog de gedachte dat Crispr-Cas de positie van de boeren zal verbeteren. We zouden goedkoper kunnen gaan telen, omdat het zo veel gif uitspaart. Uit voorgaande blijkt dat ik daar anders over denk, maar er is nog iets: het is een wetmatigheid dat elke ‘vooruitgang’ die vanuit een laboratorium wordt ontwikkeld tot een kostprijsverhoging leidt. Kijk naar kunstmest, spuitmiddelen, hybride zaden. Ze werken opbrengstverhogend, maar zijn de boeren tevredener over hun inkomen? Over hun imago? Ik heb ze nog nooit zo horen mopperen.