‘Duurzaamheidsplannen met hoog wensdenk-gehalte’

Overheid en landbouw praten over een klimaatactieplan. Wordt dat echt duurzaam?Het verhaal is bekend. We zijn de wereld door een afvoerputje aan het duwen, zonder daar fundamenteel wat aan te willen veranderen.Vroeger zei men: ‘de natuur is niet duur’. Daarmee bedoelde men dat je onbeperkt de natuur of de aardse grondstoffen kon opgebruiken. Want de aarde was zo groot, eer je dat allemaal op hebt! De laatste decennia daagt het besef dat het wel op kan. En dat we maar één aarde hebben. De oliereserves zijn we in razend tempo aan het omzetten in CO₂ en landbouwgrond daalt schrikwekkend in areaal en vruchtbaarheid.‘Er hangt geen prijskaartje aan de bodem, het drukt niet op de boekhouding’Dat moet toch aan het denken zetten. Als een boer een trekker heeft, dan moet hij daarop afschrijven. Da’s logisch. Hoe ouder, hoe minder waard. Met de bodem of de biodiversiteit hoeft hij dat niet te doen, ook al gaat het met beide zienderogen achteruit. Er hangt geen prijskaartje aan, het drukt niet op de boekhouding, je kunt doorgaan. Revolutie nodigHet gevolg is dat over de hele wereld per minuut 30 voetbalvelden aan landbouwgrond verdwijnen, zei Volkert Engelsman, nummer 1 van de Duurzame 100. Een gangbare buurman reageerde met ‘ach, ik kon toch al niet voetballen’. Het tekent de afwachtende houding. Nee, dat omdenken is nog niet echt begonnen.Volgens het Parijs-akkoord moet de landbouw de CO₂-uitstoot met ruim een derde verminderen, maar hoe? Sommige ‘breinstormers’ pleiten voor kringlooplandbouw, CO₂-beprijzing, beperkingen op kunstmest en chemie. Dat zou de zaak inderdaad fundamenteel aanpakken. De biolandbouw voldoet al aan dat plaatje. Alleen jammer dat daar een revolutie voor nodig is met een milieudictator die de dienst uitmaakt.Geld krijgen voor opslaan CO2Vanuit de sector zelf wordt ook op plannen gestudeerd. Ik weet niet of ik daar veel van moet verwachten. Marc Calon schreef: ‘De aarde warmt op met 1 tot 2 graden als gevolg van gaten in de ozonlaag’. Oei. Andere LTO-plannen pleiten voor een stevig prijskaartje aan iedere ton CO₂ die een boer opslaat. Maar het is de vraag of de boer voor een tientje per ton CO₂ die moeite wil doen. Daarom wil LTO dat de regering ook grootsere plannen opstelt, met subsidies voor vergisting van biomassa en precisielandbouw en CO₂-reductie-technologie. Allemaal moderne snufjes waarvan volledig onduidelijk is of ze per saldo genoeg opleveren. Het heeft allemaal een hoog wensdenk-gehalte. Ik denk dat deze gok op toekomstige doorbraaktechnologie vooral een dekmantel is voor de onwil om er echt iets aan te doen.Ik krijg een beetje buikpijn van dat wensdenken. Dan heb ik liever nog die grappige buurman die niet kan voetballen.