‘Directe betalingen blijven nodig maar moeten beter’

Een derde krijgt te weinig en een derde krijgt te veel.De Algemene Rekenkamer heeft recent naar de besteding van de EU-uitgaven in Nederland gekeken. Ze keek daarbij zowel naar rechtmatigheid (is alles netjes volgens de regels gegaan?) als naar doeltreffendheid (was het allemaal wel nodig?). Voor wat de rechtmatigheid betreft is het beeld dat Nederland het netjes doet, al zijn er verbeterpunten bij landbouw.Inkomenssteun deels effectiefOmdat de Rekenkamer ook inzicht in het huishoudinkomen heeft (via belastinggegevens), kon men voor de doeltreffendheid verder kijken dan normaal als je het met de landbouwboekhoudingen moet doen, en je mogelijke andere inkomsten niet kunt zien. Onze Rekenkamer kan daarmee een veel preciezere conclusie trekken dan de Europese Rekenkamer. De Rekenkamer concludeert dat de inkomenssteun deels effectief is om boeren te voorzien van een redelijke levensstandaard. Zonder de betalingen zou het bruto bedrijfsinkomen van boeren in iets meer de helft van de onderzochte gevallen onder het wettelijk minimumloon hebben gelegen, terwijl met de toegekende EU-subsidies dat aandeel daalt tot ruim een derde.Inkomen van 2 keer modaalAan de andere kant: ruim een derde van de EU-inkomenssteun komt terecht bij boeren met een bruto bedrijfsinkomen van 2 keer modaal en meer. Ze zag ook dat in 13% van de gevallen het (bruto) bedrijfsinkomen onder het wettelijk minimumloon lag, maar er uiteindelijk een netto huishoudinkomen was dat hoger lag dan het doorsnee huishoudinkomen van alle werkenden in Nederland.We moeten de inkomenstoeslagen niet afschaffen, maar wel beter makenMijn conclusie is dat de directe betalingen tekortschieten, omdat ze niet iedereen die het nodig heeft helpen. Grofweg een derde krijgt te weinig, terwijl er ook ruim een derde is dat te veel krijgt. We moeten de inkomenstoeslagen dus niet afschaffen, maar wel beter maken. Jammer dat in het onderzoek geen bedrijven met meerdere huishoudens (bijvoorbeeld maatschappen) zijn meegenomen.