Debat levert geen verruimingen in fosfaatdossier

Het debat in de Tweede Kamer over het fosfaatrechtenstelsel heeft geen grote veranderingen teweeg gebracht. De minister gaat wel in gesprek over coulance bij de handhaving.Carola Schouten, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, ziet geen ruimte om de fosfaatbank in te zetten voor knelgevallen of koplopers. Dat zei ze donderdag 13 december tijdens een debat in de Tweede Kamer over het mestbeleid. In de wet is afgesproken dat de fosfaatbank bestemd is voor jonge grondgebonden boeren. Als dit uitgebreid moet worden, is een wetswijziging nodig, zegt Schouten. Daarnaast vreest ze dat het geen oplossing zal bieden omdat dan opnieuw de discussie ontstaat wie er wel en niet als knelgeval moet worden aangemerkt. PvdA-Kamerlid William Moorlag pleitte voor de aanpassing van de fosfaatbank, om onder anderen biologische boeren tegemoet te kunnen komen. De fosfaatbank zou hij willen vullen door de afroming bij de handel in fosfaatrechten te verhogen. Ook dat ziet Schouten niet zitten. Een voorstel van CDA-Kamerlid Jaco Geurts om de rechten in de fosfaatbank te gebruiken om boeren die van de rechter gelijk hebben gekregen fosfaatrechten te bieden, werd evenmin enthousiast ontvangen. Als de rechter oordeelt dat een bedrijf meer fosfaatrechten moet krijgen, moeten deze sowieso verstrekt worden, aldus de minister. Boeren hebben zorgen dat ze in 2019 worden aangemerkt als milieucrimineel^{Frank Futselaar, SP-Kamerlid}Gesprek over coulance bij handhavingWel zegde Schouten toe om met de minister van Justitie in gesprek te gaan over hoe bij de handhaving om te gaan met bedrijven die nog geen duidelijkheid hebben over de hoeveelheid fosfaatrechten. Schouten benadrukte daarbij dat ook met terugwerkende kracht gecontroleerd kan worden. Als een veehouder bij zijn bezwaar in het ongelijk wordt gesteld maar in de tussentijd te veel koeien heeft gehad, is dat voor een veehouder ook niet meer te corrigeren. Een Kamermeerderheid is voor coulance bij de handhaving van bedrijven die nog geen duidelijkheid hebben. SP-Kamerlid Frank Futselaar vindt de toezegging van de minister niet genoeg. “Boeren hebben zorgen dat ze in 2019 worden aangemerkt als milieucrimineel, terwijl ze nog steeds niet weten waar ze aan toe zijn”, zegt hij, en verwijst daarmee naar de strafrechtelijke vervolging die plaatsvindt in het fosfaatrechtenstelsel. Ik vertel geen onwaarheden. Daar heb ik ook geen enkel belang bij. Er is geen dubbele agenda^{Carola Schouten, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit}Schouten: echt geen ruimte voor knelgevallenSchouten herhaalde bij het debat dat er echt geen ruimte is voor meer fosfaatrechten om knelgevallen tegemoet te komen, omdat er al te veel fosfaatrechten zijn uitgegeven. Het beleid is er eerst op gericht om onder het fosfaatplafond te komen. “Ik begrijp heel goed dat het een pijnlijke boodschap is en voor problemen leidt op individuele bedrijven. Zeker de bedrijven die net geïnvesteerd hebben in uitbreiding. Ik zie dat er op alle moment wordt geprobeerd om die pijn niet te hoeven lijden. Dat snap ik. Dat is menselijk. Maar ik kan die pijn niet wegnemen. Mensen vechten tot het einde en ik merk dat de strijd de laatste tijd verhard. Dat uit zich ook wel eens in persoonlijk aantijgingen in mijn richting of naar mijn ambtenaren. Ik neem dat niemand kwalijk, want ik begrijp hoe moeilijk de situatie is. Maar ik kan u een ding verzekeren: ik vertel geen onwaarheden. Daar heb ik ook geen enkel belang bij. Er is geen dubbele agenda”, benadrukte Schouten.De minister weerlegde een aantal suggesties die werden gewekt, zoals dat er in Europa van alles mogelijk zou zijn maar dat ze daarvan geen gebruik zou maken. Ook de suggestie dat er ruimte zou zitten in de definities zoals die zijn gesteld in de staatssteunbeschikking weerlegt ze. “Daarover kan ik duidelijk zijn: die ruimte is er niet.” Lees ook: Europese Commissie: onder voorwaarden ruimte bieden aan knelgevalWel zegde de minister toe dat het ministerie met Innovatief uit de Knel, RVO en CBS om tafel wil gaan om de wijze waarop de fosfaatproductieberekening tot stand komt te bespreken. Dit zal op korte termijn, mogelijk maandag 17 december, gebeuren. Schouten zei bij de uitvoering van het fosfaatrechtenstelsel dat er aan wordt gewerkt om boeren zo snel mogelijk duidelijkheid te geven. Op welke termijn iedere boer weet waar hij aan toe is, kon ze echter niet zeggen. Kamermeerderheid steunt Schoutens beleidEen Kamermeerderheid steunt het beleid van Schouten, al erkent iedereen dat het hele dossier zeer problematisch is. Alleen PVV-Kamerlid Barry Madlener ging fel tegen het beleid in. Hij vindt dat de minister moet stoppen met het beleid en opnieuw moet beginnen. Hij kreeg hierop applaus van een deel van de aanwezige boeren. Op de vraag wie de schuldige is van de situatie waarin de melkveehouderij is terechtgekomen antwoordde Schouten dat iedereen daaraan een bijdrage heeft geleverd: de belangenorganisaties, politiek, financiers, maar ook boeren zelf. “Maar laten we niet zwartepieten, maar vooruitkijken”, zegt ze.
Een kort vervolgdebat vindt donderdag 20 december plaats.