AlgemeenOpinie

De teek

De ziekte van Lyme is een groot probleem op het platteland, maar krijgt weinig aandacht.

Een paar maanden geleden bleek dat ik de ziekte van Lyme had. Ik heb een maand lang penicilline geslikt en daarmee moet het over zijn. Helemaal zeker weet je dat niet, want als er eenmaal antistoffen zijn ontstaan, dan gaan die nooit meer weg. Lyme wordt veroorzaakt door een beet van een besmette teek. Ik heb in mijn leven heel wat teken verwijderd, maar waarschijnlijk heb ik er eentje over het hoofd gezien.

Vanwege die Lyme ben ik me een beetje gaan verdiepen in de ziekte en de teek. Internet en een lotgenotenmiddag leveren heel veel akelige informatie op. Besmette teken komen vooral voor op het platteland. In Nederland vooral in Noordoost-Nederland en op de Veluwe. Ik begreep dat in het gebied waar ik woon, het percentage besmette teken minstens tien keer zo groot is als in de Randstad. Dat verklaart meteen waarom er in de medische wereld en in de pers weinig aandacht voor is. Iets dat niet belangrijk is in de Randstad, is niet belangrijk. Een bevriende journalist uit Hilversum vertelde me eens dat iets ‘in de provincie’ vijf keer zo erg, zwaar, indrukwekkend of rampzalig moet zijn, wil het het nationale nieuws halen. Een brand in Ulft, Ulrum of Urmond moet vijf keer zo groot zijn als een brand in Utrecht om nationaal aandacht te krijgen. En uw suikerbiet of pompoen moet vijf keer zo zwaar en groot zijn, wil hij met foto in Het Parool komen. Kortom, teken en Lyme zijn vooral een probleem van het platteland, en er is daarom veel te weinig geld voor onderzoek. Toch gebeurt er wel iets. Huisartsen worden bijgeschoold. Er is inmiddels een Lyme-onderzoekscentrum aan de Radboud Universiteit. En er wordt een grote groep boswachters nauwkeurig medisch gevolgd omdat zij een risicogroep zijn. Zo wil men meer te weten komen van teken en besmetting. We wachten af.

Boeren en tuinders zijn een risicogroep; ze zijn immers veel buiten in het veld. Het is een fabeltje dat teken alleen uit bomen en struik-
gewas de mens belagen. Ze kunnen net zo goed uit het gras omhoog springen en via sok en broekspijp naar boven klauteren. Je kunt je er nauwelijks tegen beschermen, maar je kunt wel voorkomen dat de besmetting toeslaat. Het duurt een dag voor de teek je bloed besmet. Als de engerd voor die tijd verwijderd wordt, is er weinig aan de hand. Daarvoor is een tekentangetje of een tekenkaart voldoende.

En nu het goede nieuws. Om Lyme te voorkomen moet je elkaar elke dag goed controleren op de aanwezigheid van teken. Hoofd- en ander haar, achter de oren, onder de oksels, echt overal. Eindelijk snap ik waarom boerenechtparen er vaak zo gelukkig uitzien. Elke avond voor het slapengaan controleren ze elkaar op teken. De Randstedelingen lopen dat toch maar mooi mis.