De nieuwe maatstaf: de Fendt 1050 Vario

De sterkste, de zuinigste, de duurste, de ... vul maar in. Fendt verlegt grenzen met de 1050 Vario. De concurrentie mag het nut en de noodzaak van zo veel pk’s in een standaardtrekker dan relativeren, de trekker wordt wél verkocht. Boerderij test de pionier in deze nieuwe koningsklasse.De elektronisch bediende hefinrichting (EHR), een topsnelheid van 50 km/u, voorasvering en de traploze transmissie. Fendt had vaak een voortrekkersrol in het zetten van nieuwe trends. Dat is nu niet anders, met de eerste standaardtrekker met 500 pk vermogen. Bijna 4 jaar geleden trok Fendt het doek van de 1050 Vario. “In het land kún je er niks mee en op straat mág je er niks mee”, zeggen de concurrenten. _{Tekst gaat verder onder de foto.} Onze testtrekker is voorzien van twee 1,25-tons wielgewichten. Het monteren en demonteren van deze jongens zou wat makkelijker moeten gaan. - Foto's: Stefan TovornikNatuurlijk zijn er argumenten die spreken voor lichtere trekkers. Maar een trekker heeft bestaansrecht als er klanten zijn. De markt bepaalt. En verkocht wordt-ie, óók in Nederland. Begin dit jaar liep de duizendste van de band. De statistieken bewijzen dat ook in Nederland verkochte trekkers nog altijd meer vermogen krijgen. 20 jaar geleden was 250 pk de bovengrens. 10 jaar geleden was dat 350 pk. En waarom zou 450 pk dan écht de absolute grens zijn voor een wieltrekker?MAN met vernieuwende koelingEen 12,4 liter zescilinder MAN-motor drijft het schip aan. AdBlue-techniek en uitlaatgasrecirculatie zijn voldoende om de Fase IV-normen te halen. Een roetfilter en katalysator (DOC) komen er bij Fase V pas bij. Innovatief is de koeling van het blok. Een hydraulisch aangedreven Voith-fan drukt de lucht via een nauw aansluitende kap efficiënt door het koelpakket. Een omkeermogelijkheid ontbreekt, maar die werd tijdens de test ook niet gemist. Wel zou het mooi zijn om de vervuilingsgraad van de radiateur op de terminal af te kunnen lezen, zoals nu al kan voor het luchtfilter. De Fendt meet dat op basis van de onderdruk. _{Tekst gaat verder onder de foto‘s.}
Voor zo'n grote trekker lijkt de cabine klein. Maar hij zit als een maatpak. Het frame is qua breedte en diepte exact gelijk aan de 800/900-serie, maar wel hoger. De binnenbreedte is iets kleiner omdat de wielkasten breder zijn. Reden: met 900-banden blijft de trekker nu binnen de 3 meter, en in Noord-Amerika kunnen ze de trekker nog op rijencultuur zetten op 60 inch spoorbreedte. De cabine is mechanisch of pneumatisch geveerd aan de achterkant, derde optie is vierpuntsvering. De joystick en de menustructuur van de terminal herbergen geen enkele verrassing voor de Fendt-rijder. De knoppen voor het wisselen van rijbereik en inschakelen van de vierwielaandrijving zijn vervallen. Het blijft lastig om de rest van de druktoetsen uit elkaar te houden, maar dat is geen nieuws. Laagtoerig motorconceptBij het testcentrum van Dienst Landelijk Gebied (DLG) zetten we de 1050 Vario aan de vermogenstester. Het laagtoerige concept van de 517 pk MAN-motor komt meteen tot uiting. Al bij 1.700 motortoeren klokt de trekker een reusachtige 491 pk aan de aftakas. Dit vermogen blijft constant tot 1.500 toeren, terwijl het koppel stijgt van 2.000 naar 2.300 Nm. Oververmogen is er dus niet, en de koppelstijging is een schamele 13,8%. MAN en Fendt hebben de motor dan ook ontworpen in combinatie met de traploze aandrijving; die moet ervoor zorgen dat de motor constant rond 1.500 toeren kan werken door de snelheid te variëren. Maar zelfs bij puur aftakaswerk (voor een frees of chipper) blijkt de motor toch indrukwekkend taai doordat hij zijn koppel tot aan 1.100 toeren vasthoudt. Snort de motor in z’n optimale toerenbereik, dan blijkt het specifieke verbruik sensationeel laag, met slechts 204 g/kWh. Een nieuw record. _{Tekst gaat verder onder de foto‘s.}
Ruim, actief gekoeld en uitneembaar: de koelbox. Een ander detail waar je dagelijks plezier van hebt, is de ingebouwde richtmicrofoon van de handsfree-set. Ook de ruisonderdrukking is prima. Is een dashboard in deze klasse nog wel van deze tijd? De knoppen achter het stuur zijn in ieder geval slecht zichtbaar. Het zicht naar voren is goed. Als je een beetje opzij beweegt, kun je zelfs de vanghanken van de fronthef zien. Dat verwacht je niet met die dikke neus, waar overigens ook een camera in zit.20% zuiniger dan gemiddeldIn de powermixtest zet de Fendt 1050 Vario ook een nieuwe topscore op de rollentestbank: het brandstofverbruik is slechts 233 g/kWh (+23,1 g/kWh AdBlue). Dat is zo’n 20% zuiniger dan de gemiddelde score tot nu. In transport scoort hij gemiddeld, en dat is voor zo’n kolos prima. Let wel: dat is relatief natuurlijk. Omdat je héél veel pk’s aan het werk hebt, moet je bij zwaarder werk niet schrikken van een gemiddeld dagverbruik van een litertje diesel per minuut. Wat betreft trekvermogen weet de nieuwe TA400-variobak een keurige 313,7 kW op de grond te zetten. Het bijbehorende verbruik (236 g/kWh) is voor een traploze trekker super. Geen argument om voor een schakelbak te kiezen. _{Tekst gaat verder onder de foto.} De Fendt ‘speelt’ met een 5-tons zaaicombinatie. Detail: de achterhef is optie en kost, samen met de aftakas, zo’n € 25.000. Tractie al eerder getestBlijft een beetje de hamvraag: kun je zoveel pk’s nog wel op de grond krijgen? Dat hebben we in het zomernummer van 2017 uitgebreid getest en beschreven, ook in vergelijking met rupstrekkers, kniktrekkers en dubbellucht. Samengevat: met grote banden, voldoende ballast en een juiste bandendruk is tractie tot 8 km/u geen probleem. Die ballast zorgt er wel voor dat je al snel in de knoei komt met het maximum toelaatbare totaalgewicht van 18 ton. Permanente vierwielaandrijving fascineertTerug naar de transmissie. De kritiek op het handmatig wisselen van de rijbereiken en het missen van een (automatische) handrem is bij Fendt aangekomen en verwerkt in deze 1000-serie. In de armleuning ontbreekt nu zelfs een knop voor de vierwielaandrijving. Reden is de nieuwe opbouw van de cvt, met twee hydrostaten en twee uitgaande aandrijfassen. Een voor de vooras, een voor de achteras. In de praktijk fascineert deze nieuwe manier van aandrijving. In bochten lopen de voorwielen iets sneller, en trekken ze de neus van de trekker iets om. Bij 27 km/u schakelt de vierwielaandrijving automatisch uit, maar daar merk je niets van. Het is licht hoorbaar als je erop let. Verder kunnen we er weinig van zeggen. _{Tekst gaat verder onder de foto.} De koelfan voorop drukt de frisse lucht via een strak luchtkanaal door de koelers. Dat is wat je ziet onder de kap. Toch schuilt hier ook de 12,4 liter MAN-motor. Prestaties en verbruik zijn absoluut overtuigend.De motor/transmissie-aansturing is zeer goed. TMS zorgt ervoor dat de motor inderdaad altijd op lage toeren kan werken. Hierbij past ook dat je de 1.000 toeren op de aftakas al bij 1.650 motortoeren bereikt. Er is ook een 1000E, dan heb je slechts 1.355 motortoeren nodig. Bij overtoeren naar 1.760 motortoeren kom je dan op 1.300 aftakastoeren. Dit zie je nu soms bij zware chippers of bosfrezen. Hier is de tweeduims stomp ook op berekend. Handig is dat je deze voor allround werk wel kunt wisselen voor de gangbare dunnere stomp. Een frontaftakas is dan weer niet leverbaar!Geavanceerde trekkrachtregelingDe hydraulische prestaties zijn standaard al prima met 232,7 l/min en 64,3 kW. Je kunt deze pomp als optie een tweede keer aanvinken! Ook twee ventielen met een grotere doorlaat tot 170 l/min staan in de optielijst. De fronthef is optie, en door Fendt ook vrijgegeven voor gebruik van een schuif van 5 meter breed. De hef achterop is óók optie. Het doorlopende hefvermogen van 8.200 daN is geen record, maar met 10.700 daN hefkracht bovenin spéélt de 1050 met een vijftons zaaicombi.Spannender is de nieuwe trekkrachtregeling. Die werkt niet meer met krachtopnemers in de treklatten, maar gebruikt de hydrostaatdruk in de transmissie als referentie. Krachten in de driepunt die de meting vertekenen zijn hiermee buiten spel gezet. Op basis van de gyroscoop van het gps-systeem weet de computer daarbij ook nog eens of de trekker bergop of bergaf rijdt, en dat verrekent hij met de metingen uit de cvt. _{Tekst gaat verder onder de foto.} De 1050 is op de limiet gebouwd. Met een 3,3-tons frontgewicht overschrijdt je feitelijk al de door Fendt voorgeschreven maximum aslast van je vooras. Een frontaftakas is niet leverbaar. De afmetingen zijn kolossaal, maar toch netjes. Ook op 900-banden blijft de trekker binnen de 3 meter breedte. Cabine is bekend werkDe cabine kennen we van de 800- en 900-serie en is grotendeels gelijk. Wel is er op de 1000-serie iets meer ruimte in de hoogte. Hoewel de motorkap gigantisch is, heb je toch een relatief goed zicht naar voren. Fendt monteert een camera in de neus voor extra zicht direct voor de trekker. Een Fendt-rijder zal in de bediening en Vario-terminal geen enkele verrassing tegenkomen. Een omkeerinrichting is als optie te krijgen. Het geluidsniveau piekt verrassend genoeg op 77,5 dB bij 19 km/u. In het werkbereik van 6 tot 15 km/u is het met ‘slechts’ 73,5 dB oké.Ondanks de meer dan manshoge voorbanden (710/60 R38) meten we een draaicirkel van 17,30 meter, en dat is prima in deze pk-klasse. VarioGripDankzij een aangeflenste dubbele compressor met 720 l/min en 12 bar is het mogelijk om snel vanuit de cabine van bandendruk te wisselen. Fendt biedt dit voor € 15.000 af fabriek en noemt het VarioGrip. Hoewel prijzig, is het in praktijk een van de nuttigste opties ooit. Wel meldt één koper dat het VarioGrip-systeem in de vooras inwendig lekt. Hierdoor kan ook olie in het luchtsysteem komen. Fendt werkt aan een oplossing.Nieuwe maatstaf, maar grenzen bereiktMet de 1000-Vario bouwt Fendt een standaard wieltrekker in een klasse die nog niet bestond. Het topmodel zet niet alleen een nieuwe standaard qua motorvermogen, maar ook met het laagtoerige motorconcept. Én met de aanschafprijs: vanaf € 358.000 – waarbij deze testtrekker nog voor een ton (€ 103.000) aan opties heeft.Dat zo’n trekker ook tegen grenzen aanloopt, is vooral terug te zien in het gewicht. Nieuwe, slimme ideeën zijn nodig om met minder gewicht de kracht toch goed op de bodem over te brengen.Fendt bewijst met de 1000-Vario in een behoefte te voorzien. Benieuwd hoe lang de concurrentie nog afwacht.Mede-auteur: Hubert Wilmer