‘De innovatie-paradox speelt ook in de akkerbouw’

De meest genoemde oplossing voor alle problemen is tegenwoordig innovatie. Maar heeft elke innovatie alleen maar voordelen? Veel minder dan je zou denken. Neem nu de steeds zuiniger auto’s. Er wordt juist meer mee gereden. En ledlampen zuinig? Niet als je ze dag en nacht laat branden.Het is een vraagstuk uit het begin van de industriële revolutie. De stoommachine van James Watt was eigenlijk een innovatie van een oudere, steenkoolslurpende machine. Iedereen blij, want nu kon er flink worden bespaard. Maar er was één man die daar anders over dacht. Deze William Stanley Jevons zag dat niet minder, maar meer kool werd verstookt. Reden: er ontstonden allerlei industrieën en industrietjes die allemaal zo’n handige stoommachine wilden hebben. Het steenkoolverbruik steeg. De innovatie leidde dus tot meer verbruik in plaats van minder. Dit wordt de paradox van Jevons genoemd.Ik heb sterk het idee dat de Nederlandse landbouw hierover struikelt. Er is nooit getwijfeld aan innovaties. Ze staan binnen de kortste keren op een lijst met subsidiabele investeringen dankzij de agro-industrie, het ministerie van economische groei en de landbouwsector zelf. Met de beste bedoelingen uiteraard, maar niemand lijkt zich af te vragen wat de gevolgen kunnen zijn.

Meer uitstoot door innovatie