De effecten van het mestbeleid: 25 jaar LMM

Het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid is 25 jaar een belangrijke pijler onder het Nederlandse mestbeleid en een belangrijke schakel in onderhandelingen met Brussel.Het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) bestaat 25 jaar. In die tijd is het aantal bedrijven waar water wordt bemonsterd gestegen naar 450. In de beginjaren waren dat er 100. De gehalten nitraat en fosfaat in grond- en oppervlaktewater zijn fors gedaald. Begin jaren negentig bedroeg het gemiddelde stikstofoverschot op melkveebedrijven in Nederland nog circa 330 kilo N (stikstof) per hectare, in 2015 was dat gedaald naar 150 kilo N per hectare. Op akkerbouwbedrijven daalde het middelde stikstofoverschot van bijna 150 in 1991 naar 100 kilo N per hectare in 2015.
Het LMM is in 25 jaar uitgegroeid tot een belangrijke pijler onder het mestbeleid in Nederland, schrijven Kees van Luijk en Jack van der Vorst van respectievelijk het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en de Social Sciences Group van Wageningen UR in een jubileum editie van LMM-nieuws. Het LMM is een samenwerking tussen beide instituten. Via die samenwerking wordt een link gelegd tussen de gemeten waterkwaliteit en de praktijk van de bedrijven waar de metingen worden verricht.Bemesten van grasland. - Foto: Bert JansenMinder nitraat en fosfaatIn de afgelopen 25 jaar is de nitraatconcentratie in de zandregio gedaald tot circa 50 milligram per liter. Dat is precies op het niveau van de maximale norm, volgens de Europese Nitraatrichtlijn. De grootste daling heeft in de zandregio plaatsgevonden in de jaren negentig. De jaarlijkse resultaten van metingen worden beïnvloed door tal van factoren zoals verschillen in neerslag en wisseling van bedrijven. Daarvoor worden correcties toegepast via modellen waaruit een trendlijn wordt gehaald. Die zogenoemde gestandaardiseerde nitraatconcentratie op bedrijven in de zandregio nam af van 150 milligram per liter in de periode 1992-1995 tot 55 milligram per liter in de jaren 2012-2016. In de kleiregio daalde dat van 60 milligram eind jaren negentig naar iets meer dan 20 milligram in de periode 2012-2016.Landelijk dekkend meetnetHet Landelijk Meetnet is begin jaren negentig opgezet in de zandregio en voortgekomen uit een eerder ingesteld meetnet, dat in eerste instantie een tijdelijke status had. Het LMM telt momenteel 450 bedrijven waarvan bijna de helft van de bedrijven (220) in de zandregio ligt. 120 bedrijven liggen in de kleiregio, 60 in veengebieden en 50 bedrijven liggen in de lössregio. Van de bedrijven hebben 300 bedrijven derogatie aangevraagd. De resultaten daarvan worden gebruikt voor de rapportages over de milieueffecten van derogatie.