‘De democratie is niet onbedreigd’

De democratie leert: er leven niet alleen mensen die denken zoals jij.Velen van ons zullen de Amerikaanse verkiezingen hebben gevolgd. Een spektakel vanjewelste. Geweldig, dat bijna heilige ontzag voor de democratie. Elke stem telt, daarvan is iedereen overtuigd.Toch is de democratie niet onbedreigd. Veel mensen vinden democratie alleen leuk zolang ze winnen. Dan hoef je niet te overleggen en kun je met je opponenten doen wat je wil. Als ze verliezen, is de aardigheid eraf. Dan is er fraude in het spel en is de tegenstander vijand van het volk. Eigenlijk willen ze zelf de dienst uitmaken, daar komt het op neer. Diep in hun hart ontkennen ze dat mensen met een andere mening ook wel eens verstand van zaken kunnen hebben.Democratisch succesOok in Nederland zien we deze houding terug. Vooral bij Thierry Baudet. Hij lijkt wel iemand die de democratie een warm hart toedraagt, maar zodra hij gewonnen heeft, moet hij er weinig van hebben. Binnen zijn partij is er van een democratisch proces weinig meer over. ‘De partij dat ben ik’ is een van zijn uitspraken, afgekeken van zonnekoning Lodewijk de Veertiende, die zei: ‘De staat dat ben ik.’Ik heb heel wat enquêtes en ledenraadplegingen langs zien komen, maar Vogelaar en Haanstra hebben die blijkbaar niet gehad.Ik zou dit verhaal niet vertellen als ik het niet terug kon laten slaan op de landbouw. Ook onder boeren leeft dit idee. Ik las in De Stentor een interview met Jaap Haanstra en Jan Cees Vogelaar die samen LTO wilden gaan leiden. Er moet meer democratie bij LTO komen, vonden ze. De visie van LTO is niet met de leden besproken en is dus niet democratisch bereikt. En dat terwijl de boeren ‘democratisch in hart en nieren’ zijn. Ik heb heel wat enquêtes en ledenraadplegingen langs zien komen, maar Vogelaar en Haanstra hebben die blijkbaar niet gehad. Als zij het voor het zeggen kregen, was alles zó voor elkaar. Natuurlijk niet bij deze minister. “Ze is een schat hoor”, maar aldus Vogelaar: “Ze heeft geen beleid, geen kennis van zaken en nul draagvlak bij boeren.” Haanstra: “Die kringlooplandbouw, kind, waar heb je het over?”KringlooplandbouwHoewel het tweetal goed thuis is in het natrekken van berichten in de media, is het ze ontgaan dat veel boeren al lang zijn verder gegaan met de kringlooplandbouw. Ook aan hen ontleent de minister haar draagvlak. Volgens beide heren bestaat de groep kringloopboeren zegge en schrijve uit nul personen. In hun democratie komen alleen mensen voor die denken zoals zij. Maar democratie is niet: doordrukken van je eigen gelijk. ‘De LTO dat zijn wij’. Dat hadden ze zo kunnen zeggen.Gelukkig gaan ze niet de dienst uitmaken bij LTO. Sjaak van der Tak heeft de zware taak op zich genomen om de 35.000 leden te vertegenwoordigen. Gefeliciteerd en succes! Twee jaar geleden zei hij in een interview: “Als burgemeester was ik veel bezig met het creëren van draagvlak, maar ik wil vooral vooruit.” Goede instelling lijkt me, voor alle boeren.