‘Consument wil duurzaam, maar er voor betalen, ho maar’

De schreeuwers om een veel duurzamere landbouw kunnen zich beter maar even koest houden.U kent ze wel, de mensen die zeggen dat de consument best meer wil betalen voor een duurzaam product. Dat ook nog diervriendelijk, goed voor het milieu en onder prima arbeidsomstandigheden is geproduceerd.Wie betaalt voor duurzaamheid?Dat is ook het uitgangspunt voor de kringlooplandbouw in de visie van minister Schouten. Welnu, zonder druk van de overheid kunnen ze dat vergeten. Een klein aantal consumenten wil meer betalen, maar een veel grotere groep niet.Het bewijs levert een referendum in Zwitserland. Bekend om zijn kwaliteitsproducten en duurzaamheid. Ook daar ontstond een discussie over de toekomst van de landbouw. Boeren en milieumensen sloegen de handen ineen en slaagden er in 100.000 handtekeningen onder een petitie te krijgen. Dat was nodig om een referendum door de regering te laten uitschrijven. Het volk, de consument, werd voorgelicht over de gevolgen.Onwil van consumentHet werd duidelijk dat het eten duurder zou worden. Of de regering zou zoveel steun aan de boeren moeten geven, dat de belastingen omhoog zouden moeten. Linksom of rechtsom, de burger zou de rekening van de verduurzaming gaan betalen.Het beeld van de consument in de supermarkt: buiten roepen om duurzame diervriendelijke producten, zonder de prijs aan te roeren en in de supermarkt het goedkoopste product uitzoekenToen de burgers dat door kregen, veranderde de stemming. Eerst was er in de peilingen voor het referendum nog een forse meerderheid voor het verduurzamen. Naarmate de tijd vorderde veranderde dat beeld. Het aantal voorstemmers daalde en het aantal tegenstemmers steeg.De uitslag kwam en die was duidelijk. Tussen de 30 en 40% van de stemmers waren voor, een grote meerderheid tegen. Het beeld van de consument in de supermarkt: buiten roepen om duurzame diervriendelijke producten, zonder de prijs aan te roeren en in de supermarkt het goedkoopste product uitzoeken. Niet de boeren hebben de kiloknallers uitgevonden, maar de consumenten.Koers gericht op duurzaamheidHet Zwitserse referendum leert ons een aantal dingen. Ten eerste moeten de schreeuwers, die zeggen dat de consument best meer wil betalen voor duurzaam enzovoort, hun mond houden. Als ze doorgaan met roeptoeteren, moeten wij de schouders ophalen en een eigen koers varen.Die koers moet wel gericht zijn op duurzaamheid. Niet door allemaal biologisch te gaan boeren. Gewoon langzaam de goede richting uit, waarbij de consument keuze heeft. Hij kan kiezen tussen basis- en speciale producten. Dat laatste moet hij dan wat meer voor betalen. Na een zekere gewenning zal dat misschien wel lukken.Daarmee zal ook het doel van een betere duurzaamheid, biodiversiteit en dierenwelzijn worden bereikt. Anders dan de schreeuwers van nu willen, maar die kregen met het Zwitserse referendum de genadeklap. Ons doel moeten we vastberaden nastreven. Dan heeft het zeker draagvlak.