Coaten van voergangen, dit komt er bij kijken

Het coaten van voergangen is de laatste jaren in trek. De mogelijkheden op een rij met de voor- en nadelen.Het coaten van de voergang is voor melkveehouders een van de manieren om de stallen en bedrijfsvoering te optimaliseren. Na het coaten is de vloer weer vlot schoon te maken, blijft er geen restvoer meer achter en nemen koeien vers voer beter op. De voergang kan weer jaren vooruit en het prijskaartje is bij een oppervlakte van bijvoorbeeld 100 vierkante meter nog enigszins te overzien; van pakweg € 2.000 bij nieuwbouw (onderlaag niet ouder dan 1 maand) tot € 4.000 bij renovatie. Daarbinnen zijn echter veel variaties, geven coatingsbedrijven aan. De leeftijd van de voergang, producten die gevoerd zijn, het type grind dat gestort is, de frequentie en manier van voeren (wel of geen rubber schuif zonder staal), de grootte van de voergang, al deze factoren bepalen mede de prijs. Het coaten van voergangen is de laatste jaren in opmars. Als veehouders het coaten uitbesteden, wordt er vaak meerlaags acrylaat/MMA gelegd. Als ze het zelf doen, betreft het bijna altijd enkellaags epoxy. - Foto’s: Koos GroenewoldVooral de laatste twee à drie jaar is coaten in opmars bij melkvee- en vleesveebedrijven en meer recent ook bij grotere geitenbedrijven. Veehouders kiezen er vaker voor en daarbij is het aantal vierkante meters door schaalvergroting toegenomen. Navraag bij coatingbedrijven leert dat jaarlijks zo’n 850 voergangen gecoat worden. Pakweg een derde daarvan wordt door veehouders zelf gedaan. Dit betreft dan epoxy (enkellaags coating). Het gros van de voergangen wordt echter uitbesteed aan bedrijven. Die passen bijna altijd meerlaags acrylaat/MMA-coating toe.Kosten variëren van € 16 tot € 39 per m2De markt voor voergangcoating is in Nederland voor 85 à 90% in handen van MS Schippers, Mesa Coatings en Diba Groep (Van der Ven Vloertechniek en Piersma Vloeren). MS Schippers is geen uitvoerende partij, maar levert alleen materialen aan en stuurt daarbij een adviseur mee om de boer met coaten te helpen. Voor melkveebedrijven gaat dit om materiaal voor zo’n 300 voergangen. Dit is uitsluitend enkellaags epoxy-coating. De kosten voor epoxy beginnen bij MS Schippers bij € 16 per m₂.
Mesa Coatings is onderdeel van MS Schippers, maar opereert zelfstandig en coat zelf. In de melkveehouderij gaat het jaarlijks om 200 voergangen. Ongeveer 95% is acrylaat/MMA-coating (twee- en soms drielaags). De kosten liggen hoger dan bij epoxy en variëren van € 19 per m₂ voor nieuwbouw tot € 37 per m₂ voor renovatie.
Diba Groep coat standaard drielaags acrylaat/MMA en de tarieven liggen, uitgaande van een oppervlak van 100 m₂, daardoor iets hoger; van € 21 per m₂ bij nieuwbouw tot € 39 per m₂ bij renovatie. De muurtjes onder voerhekken kosten € 10 tot € 22,50 per m₂. Diba Groep kan ook alleen materialen leveren.
Let wel: elke stal kent veel variabelen en vraagt om maatwerk. Prijzen kunnen dus afwijken.Een vloer meerlaags laten coaten, neemt gemiddeld 6 tot 7 uur in beslag. De veehouder kan diezelfde dag zijn koeien alweer voeren.Coaten en toch twee keer voerenIn de melkveehouderij komt meerlaags coaten het vaakst voor. De belangrijkste redenen: het neemt relatief weinig tijd in beslag en het kan ook in de winter bij lage temperaturen. Epoxy moet langer uitharden en dan is coaten pas vanaf 15 graden mogelijk.Het proces van meerlaags coaten neemt grofweg 6 tot 7 uur in beslag. In de praktijk beginnen coaters aan het begin van de ochtend, als de veehouder een eerste keer gevoerd heeft en de voergang schoon, vetvrij en droog is opgeleverd. De eerste stap is het stralen van de ondervloer. De vloer wordt geschuurd met een diamantschijf. Door het openschuren van het beton ontstaan kleine poriën waarop een goede hechting mogelijk is. Indien er grotere (constructieve) scheuren blijken te zijn, worden die dichtgemaakt met een gelpasta. Epoxy is goedkoper dan acrylaat, maar moet langer uitharden en kan niet in de winter gelegd wordenDe tweede stap is het inslijpen van de rand van de coating. Bij melkvee is deze doorgaans 1,5 meter van het voerhek, bij jongvee 1 meter. Vervolgens wordt een eerste coatinglaag (egalisatie) gelegd die vrij snel droogt. Daarna volgen een tweede en, afhankelijk van de slijtage, derde laag acrylaat/topsealer waarbij tussendoor de vloer geschuurd wordt. Let wel: de voergang voor een strohok of andere separatieruimte wordt ingestrooid met antislip waarna een derde coatinglaag volgt in verband met vervuiling. Als het coaten klaar is, moet de voergang 1 tot maximaal 2 uur drogen. Daarna is de vloer krasbestendig, kan die mechanisch belast worden en kan een veehouder direct al een tweede keer voeren. Bij epoxy is het coatingproces anders en luistert minder nauw dan bij acrylaat/MMA. Het grootste verschil is dat er geen tweede coatinglaag nodig is en dat bij renovatie niet gestraald wordt. In plaats van een tweede laag wordt de vloer dan ingestrooid met vuurgedroogd zand. Ook hier neemt de klus niet meer dan een dag in beslag. Bij epoxy kan alleen niet op dezelfde dag een tweede keer gevoerd worden.Twee coatings: acrylaat/MMA en epoxyMelkveehouders hebben met voergangcoating twee opties: enkellaags epoxy of meerlaags acrylaat/MMA. Het voordeel van epoxy is dat je als veehouder zelf de voergang kunt coaten. Ook is het materiaal in de meeste gevallen goedkoper dan acrylaat/MMA en vergt het minder onderhoud. Beschadigingen komen zelden voor. Daar staat tegenover dat epoxy pas vanaf 15 graden gelegd kan worden, terwijl dit voor acrylaat/MMA ook bij lage temperaturen in de winter kan. Een ander nadeel van epoxy is dat het langer moet uitharden voor een optimaal resultaat: 1 tot 2 dagen. Bij acrylaat/MMA kan de veehouder dezelfde avond al weer voeren. Ook is epoxy iets minder chemisch en kleurbestendig dan acrylaat/MMA.Onderhoud makkelijker bij epoxyHet onderhoud van gecoate voergangen is relatief eenvoudig en kan gedaan worden met gangbare reinigingsmiddelen. Het is daarnaast verstandig om kiezels op de voergang zoveel mogelijk te verwijderen. Het heeft daarnaast de voorkeur om voer vooral met rubber schuiven aan te schuiven. Als boer moet je wel alert zijn op kleine scheurtjes of als er een stukje uitspringt. Bij enkellaags epoxy dat direct aan beton hecht, komt dit zelden voor. Deze coating vraagt nauwelijks onderhoud. De meerlaags acrylaat/MMA-coating in principe ook niet, maar de kans op beschadiging is een fractie groter. Als dit laatste gebeurt en de coating tot aan het beton beschadigd is, moet je die plek schoonmaken, ontvetten en repareren met coating. Dit is een relatief eenvoudige ingreep die je als veehouder zelf kunt doen. Als de ondervloer begint te ‘werken’ en gaat scheuren, is dat anders. Dan zal de coatingvloer uiteindelijk ook scheuren. In dat geval is het verstandig om het coatingbedrijf deze reparatie te laten uitvoeren.