CBb kent boer ruim 2.000 kilo fosfaatrecht meer toe

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) heeft een melkveehouder deels in het gelijk gesteld. De boer heeft recht op 6.024 kilo fosfaatrechten in plaats van de aan hem toegekende 3.891 kilo. Door die situatie dreigt een gedwongen faillissement en dat gaat te ver, oordeelt het CBb.Door de veehouder zo weinig fosfaatrechten toe te kennen ontstaat voor de boer een ‘individuele en buitensporige last’ en handelt het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) in strijd met artikel 1 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, stelt het CBb in een recente uitspraak.LNV: extra fosfaatrechten onterechte staatssteunDe boer in kwestie had in de periode 2005 tot en met 2012 een melkveehouderij in Duitsland. In 2012 kocht hij een melkveebedrijf in Nederland met 40 hectare grond met een milieuvergunning voor 93 melkkoeien. De bestaande stallen bieden ruimte voor 169 melkkoeien, met nieuwbouw zou dat op 200 melkkoeien komen. In 2013 kreeg de melkveehouder een Natuurbeschermingswetvergunning (Nbw-vergunning) voor het houden van 200 melkkoeien. Op de peildatum had de melkveehouder 56 melkkoeien op het bedrijf. In eerste instantie kreeg de boer in 2018 3.891 kilo fosfaatrechten toegekend, na bezwaar werd dat verhoogd naar 6.024 kilo. Een jaar later werd dat opnieuw – met terugwerkende kracht – verlaagd tot 3.891 kilo. Volgens LNV was er een fout gemaakt; het gaat in dit geval toch niet om een startend bedrijf, maar om een bedrijfsovername. De extra fosfaatrechten betekenen volgens LNV onterechte staatssteun.Gedwongen faillissement dreigtTer zitting erkende LNV dat de financiële gevolgen voor de melkveehouder zo ingrijpend zijn dat een gedwongen faillissement dreigt. Volgens het CBb gaat dat te ver. Gelet op de hoogte van de investeringen van ruim € 2,7 miljoen, het moment van aankoop en andere omstandigheden wordt de boer te zwaar getroffen door het overheidsingrijpen. Zonder compensatie is de situatie waarin de melkveehouder is terechtgekomen in een strijd met Europese wetgeving.Opnieuw toekenning van 6.024 kilo fosfaatrechtenDat betekent volgens het CBb niet dat alle gevolgen van het fosfaatstelsel voor de melkveehouder ongedaan moeten worden gemaakt, zoals de boer had geëist. Een deel is ondernemersrisico stelt het CBb. Er is voldoende compensatie voor de melkveehouder als de startersregeling op hem van toepassing wordt verklaard, stelt het CBb. Dat betekent opnieuw een toekenning van 6.024 kilo fosfaatrecht. CBb kritisch op handelen van LNVHet CBb is in zijn uitspraak ook kritisch op het handelen van LNV. Door met terugwerkende kracht het fosfaatrecht te verlagen heeft de melkveehouder hoogstwaarschijnlijk meer mest geproduceerd dan volgens het aantal fosfaatrechten is toegestaan. Dat is een economisch delict. ‘Het met terugwerkende kracht verlagen van het fosfaatrecht leidt ertoe dat eveneens met terugwerkende kracht een deel van de bedrijfsvoering onder een economisch delict komt te vallen.’