Calon: ‘Goednieuwsshow fosfaatreductie verkloot door fraude’

Onprofessioneel, asociaal naar collega’s en dom. Voorzitter Marc Calon van LTO Nederland sprak niet mis te verstane woorden nadat het ministerie van Landbouw fraude bij de registratie van kalveren op het spoor kwam.Als voorman van het nieuwe LTO Nederland wil Calon hard optreden.Het ministerie noemt 7.700 bedrijven waar mogelijk fraude is gepleegd met de registratie van kalveren. Het kan toch niet dat bestuurders hier niet vanaf wisten?“Ik snap het ook niet. Ik heb alle bestuurders gebeld en allemaal wisten ze er niets van. Ook boeren in de buurt wisten van niets. We snappen nog steeds niet waarom boeren dit gedaan hebben. Het blijft ongelooflijk dom. Dit soort fraude komt altijd uit. Als een vaars niet afkalft en het blijft wel op een bedrijf, dan gaat dat vragen oproepen. En bij de melkcontrole valt dit ook op, al hoor ik wel dat er steeds minder boeren meedoen met de melkcontrole. Boeren die op deze manier frauderen ondermijnen het vertrouwen in systemen in de landbouw, stelen van hun collega’s en ze besmeuren het imago. Je zag het met de fipronil-crisis: toen iemand op televisie adviseerde even geen eieren te eten, kregen we vragen in de sierteelt of onze systemen nog wel betrouwbaar waren. Er wordt niet geredeneerd in sectoren. Boeren zijn boeren.”LTO-voorzitter Marc Calon: “We moeten eerst de feiten maar eens boven tafel krijgen. Ik kan me niet voorstellen dat van de veehouders eenderde heeft gefraudeerd." - Foto: ANPHoe voelt u zich als voorzitter van een sector die als fraudeur wordt neergezet?“Daar is maar één woord voor: klote. We waren verbaasd, boos en gefrustreerd. We hebben hard gewerkt om het imago van de landbouw op te schroeven. Het was een hell of a job om de fosfaatreductie gerealiseerd te krijgen. Maar de derogatie is in belang van de sector. De sector heeft ruimschoots aan de fosfaatreductie voldaan, dus je zou zo de derogatie moeten krijgen. Maar op de dag dat dat bekend zou worden gemaakt, wordt de goednieuwsshow verkloot door de fraude.Als je voor een groep staat, weet je dat 98% van de groep oké is, maar dat er altijd zijn die de randen opzoeken. In elke groep zijn er mensen die de zaak besodemieteren. Bij deze sector is het anders dan wanneer je directeur bent van een tv-fabriek. Dan kun je aan de knoppen draaien en het productieproces verbeteren en kopers aanbieden hun product te herstellen. Dat schept vertrouwen in een product. Maar hier heb je 50.000 boeren die het product maken. Je kan niet centraal aan de knop draaien. Dat kan zelfs FrieslandCampina niet.”Hoe kan het wel aangepakt worden?“Je moet niet de groep straffen als het fout is, je moet het individu straffen. Als iedereen verantwoordelijk is, is niemand meer verantwoordelijk. Daarom moeten we naar specifieke normen per bedrijf. Je moet minder met regels werken, maar meer met prikkels. Ik ben twee jaar leraar geweest. Als er dan twee leerlingen stout zijn, kun je nieuwe regels maken voor de hele groep, maar dan bedenken die twee wel weer iets nieuws om eronderuit te komen, terwijl de anderen gefrustreerd raken door die regels. Je moet die twee eruit sturen. Bekeuringen helpen niet, die worden gewoon betaald. Ik rijd ook wel eens te hard, maar nooit meer dan 50 kilometer te hard, want dan raak je je rijbewijs of auto kwijt. Als je de licence to produce afneemt, laten ze het wel.”"Ik rijd ook wel eens te hard, maar nooit meer dan 50 kilometer te hard, want dan raak je je rijbewijs of auto kwijt. Als je de licence to produce afneemt, laten ze het wel”, zegt Marc Calon. - Foto: ANPMaar LTO gaat niet over de licence to produce.“Nee, Maar LTO heeft als belangenorganisatie wel de taak om ervoor te zorgen dat het vertrouwen in de landbouw hoog is. Je kunt alleen maar blijven verkopen als mensen jouw spullen vertrouwen. De taak van LTO stopt niet bij het zeggen van ‘we willen derogatie’, we moeten ook zorgen dat het vertrouwen in onze sector niet geschaad wordt. En als er een paar individuen zijn – het gaat om een zeer beperkt aantal mensen, dacht ik tot nu toe – dan heb je als LTO ook de taak om die eruit te houden.”Hoe dan?“We kunnen het op verschillende manieren doen. Duidelijk is wel dat we dit alleen samen met het agrobedrijfsleven kunnen doen. Via het publieke spoor zouden we leden die strafrechtelijk veroordeeld zijn kunnen royeren. Royeren op zich is niet nieuw, ZLTO heeft dat al meermaals gedaan. We zouden ook samen met het bedrijfsleven een onafhankelijke ethische commissie kunnen instellen. Daar kunnen mensen dan hun beklag doen, waarna de commissie een uitspraak doet. Dan kan schorsing volgen, ook bij het bedrijfsleven en bij de bank. Het is niet de vraag óf we het gaan aanpakken, maar de vraag is hoe. Daar werken we aan. Het doel is niet om politieagent te spelen, maar om te voorkomen dat de goeden onder de kwaden lijden.”Gezien de aantallen mogelijke fraudeurs, houdt LTO nog wel leden over?“We moeten eerst de feiten maar eens boven tafel krijgen. Ik kan me niet voorstellen dat van de veehouders eenderde heeft gefraudeerd. Daarnaast moeten we kijken of we eerst waarschuwingen gaan uitdelen. Iedereen maakt wel eens fouten. Ik ben per ongeluk ook wel eens met de spuit te ver gegaan, waarbij ik een stukje berm meenam. Daar gaan we geen mensen voor royeren. Als je 105 rijdt waar je 100 mag, rijd je te hard. Maar als je daar 150 rijdt ben je een aso.”Zijn LTO- bestuurders ook gescreend?“Zeker. We hebben onze bestuurders gebeld en gevraagd of ze ‘schoon zijn’. Iedereen was schoon. Bij de inrichting van het nieuwe LTO moesten alle bestuurders opnieuw solliciteren. Er zijn enkele gevallen geweest van mensen die we wilden aannemen in een vakgroep, maar die wilden gaan procederen tegen het fosfaatreductieplan. Dan kun je geen bestuurder van LTO zijn.”Er gonst een hardnekkig gerucht dat LTO-bestuurders ook met voorkennis vee hebben aangevoerd rondom de referentiedatum 2 juli 2015. Heeft u hen daar ook naar gevraagd?“Nee, maar ik geloof daar niks van. Ik kan mijn hand er niet voor in het vuur steken, maar ik geloof daar niks van.”Zijn boeren meer boeven geworden?“Nee, dat geloof ik niet. De meeste boeren die ik ken zijn heel open en heel loyaal. Het zijn meer ondernemers geworden. Ik geloof niet dat de mentaliteit slecht is. Maar er zijn wel veel regels waardoor je het overzicht wel eens kwijt raakt. En je hebt mensen bij wie het water aan de lippen staat, dan maak je rare sprongen. Maar je hebt ook mensen die willens en wetens alles aan hun laars lappen. Die laatsten moeten we aanpakken.”Wat kan de overheid hierbij doen?“Minder regels, minder wantrouwen. Ga er nu vanuit dat iedereen zijn best doet en treed harder op tegen de rotte appels. Die moeten er gewoon uit.”Krijgt Nederland nog derogatie, nu in korte tijd twee vormen van fraude onder de aandacht zijn?“Ja. We hebben er recht op. Boeren hebben hun stinkende best gedaan om onder het fosfaatplafond te komen. Dat is gelukt. Stel dat alle boeren die verdacht worden van I&R-fraude dit hebben gedaan, wat ik ten zeerste betwijfel, dan nog zitten we ruim onder het fosfaatplafond. Technisch voldoen we eraan. Alleen emotie kan het nog in de wielen rijden.”