Bruidspaar moet zich bewijzen

Wij wonen op ongeveer 150 kilometer van de Nederlandse grens. Het is verbazingwekkend hoe anders veel gebruiken zijn op zo'n korte afstand van Nederland.De gebruiken hier in de Eifel zijn heel anders dan in Nederland. Neem bijvoorbeeld de gebruiken van de vrijgezellen. In de avond of nacht van 30 april op 1 mei, de Walpurgisnacht, plaatsen vrijgezellen met hun vrienden een berk in de voortuinen van meisjes die ze leuk vinden of waar ze verkering mee hebben. De berken zijn versierd met linten van crêpepapier in vele kleuren. Deze bomen blijven de hele maand mei staan. Een prachtgezicht om te zien, vooral als de wind waait! Maar ook zie je af en toe in een voortuin een berk, versierd met alleen witte slingers die van wc-papier blijken te zijn. Geen goed teken, want de jongen die dat heeft geplaatst, heeft een grondige hekel aan dat meisje en laat dat op deze manier blijken.

Eind juni is onze buurjongen getrouwd. De avond voor het kerkelijk huwelijk is het Polterabend. Voor deze feestavond worden geen uitnodigingen rondgestuurd, iedereen is gewoon welkom! Het hele dorp komt dan ook opdraven met vrienden, kennissen en familie van het aanstaande bruidspaar en verder iedereen die ervan heeft gehoord en zin heeft om te komen.Scherven op straatIk had nog nooit een Polterabend meegemaakt. Het was een totale verrassing!
Elke gast neemt al zijn oude servies mee, eigenlijk alles wat breken kan en wat gemist kan worden. Dat wordt met veel gejoel voor het huis op de straat kapotgegooid. Er kwamen zelfs drie trekkers met kipwagens aangereden. Tot grote hilariteit van de gasten, want toen de lading werd gelost kwam elke keer na de ballonnen een heuse winkellading serviesgoed uit de wagen geschoven. Wat een enorme berg scherven gaf dat! Maar dat was nog niet alles, bloempotten, complete wc-potten en wastafels kwamen langsgevlogen. Ik heb met open mond toegekeken.
Het bruidspaar bleef maar vegen en opruimen. Gelukkig werden ze een beetje geholpen door familie en vrienden. Het is echter uit den boze om met spiegels of glas te gooien. Een gebroken spiegel staat voor zeven jaren ongeluk. Ook glas staat voor geluk en mag absoluut niet worden gebroken.SamenwerkenDit ‘porseleinwerpen’ heeft de betekenis ‘scherven brengen geluk’ en men kan meteen zien hoe goed het aanstaande bruidspaar kan samenwerken. Na elke lading mag het bruidspaar weer opnieuw beginnen met vegen en opruimen.
Een oude buurman vertelde me dat het Poltern een oeroud boerengebruik is dat waarschijnlijk al plaatsvond voordat de Romeinen de Eifel veroverden. Het boerenbestaan was vroeger hard, er was altijd werk. De handen uit de mouwen steken, met elkaar op kunnen schieten, samenwerken, was ook toen heel belangrijk. Het bruidspaar wordt er op deze manier nog eens aan herinnerd dat ze ook in moeilijke tijden voor elkaar klaar staan.Over de drempelHet bruidspaar moet die avond ook allerlei andere klusjes opknappen. De bruid maakt een pop van brooddeeg en laat zo zien dat ze goed kan bakken. De bruidegom wordt aan het klussen gezet. Daarna wordt er een balk op straat gelegd waar de bruidegom met de bruid in zijn armen kan gaan oefenen voor het over de drempel dragen van de bruid in de nieuwe woning; een traditie die in heel Europa en daarbuiten voorkomt.Bier en worstDe ouders en schoonouders zorgen voor genoeg eten en drinken. Ze houden het simpel, Brood met worst en voornamelijk bier en wijn. Tegen middernacht wordt vuurwerk afgestoken en gespeecht, ook door het bruidspaar. Alle vrijgezelle junggesellen zingen daarna uit volle borst een zeer lang, indrukwekkend, afscheidslied, eerst de jongens, dan de meisjes. Tussendoor kreten slakend als "Weten jullie wel wat jullie doen", "jullie kunnen nu nog terug", "jullie maken een grote fout" en "we zullen jullie missen!" gevolgd door nog meer vuurwerk.

Men vertelde me dat dit paar nog geluk had. Nog geen 20 kilometer verderop is het gebruikelijk dat de gasten natte proppen crêpepapier tegen het huis van het aanstaande bruidspaar gooien. De proppen vallen tijdens het drogen van de muur af, maar er blijven ‘prachtige’ gekleurde vlekken op de muren achter.
Dat had ik echt niet verwacht van die nette Duitsers, want hier moet alles glimmend gepoetst zijn. Je ziet eigenlijk nergens huizen met achterstallig onderhoud.Vijftig jaar achterWat ik echt niet te geloven vond is dat de volgende dag geen scherfje meer op de grond lag. Alsof er niets gebeurd was die avond ervoor.
De dag na de Polterabend word het huwelijk in de kerk gesloten. Alleen voor familie en een aantal genodigden. Een zeer rustig feest maar wat wil je, na zo'n nacht!
Het huwelijk voor de wet was een week voor de polterabend gesloten. Net als in Nederland in de jaren vijftig geldt hier het wettelijk huwelijk voor de zeer katholieke Eifel-plattelanders niet als het officiële huwelijk en worden deze huwelijken niet op één dag gesloten. Het is inderdaad wat Nederlanders die hier al langer wonen me diverse keren hebben verteld: in de Eifel lopen ze zeker nog 50 jaar achter! Maar wat een prachtig gebruik is het!