Brijvoerbak blijft populair, zo werkt hij optimaal

Vleesvarkenshouders blijven bij nieuwbouw en renovatie kiezen voor de brijbak. Een juiste afstelling en reiniging bepalen het succes van de brijvoerbak.De laatste jaren wonnen droogvoerbakken aan populariteit, maar dat betekent niet dat de brijvoerbak zijn beste tijd heeft gehad. Sterker nog; de bak waarbij de drinknippel in de voerbak zit en varkens voer in het water laten vallen en zo hun eigen brij maken, blijft volgens de producenten populair bij nieuwbouw en renovatie van vleesvarkensstallen. We zien in analyses van restwater in bakken dat dit hoge waarden aan kiemen als E. coli bevat.^{Matthieu Verstegen, varkensspecialist bij FransenGerrits}Kies een degelijk uitgevoerde brijvoerbakEr zijn op de Nederlandse markt drie grote aanbieders van brijbakken actief; Groba, Verba en MS Schippers. De bakken zijn stevig, met een kunststof of rvs reservoir en rvs voerbakken. Goed materiaal is een vereiste, omdat na verloop van tijd door bijten op bijvoorbeeld de morsrand toch sporen van slijtage ontstaan. Een goede morsrand is belangrijk om te voorkomen dat voer uit de bak gewerkt wordt. De meeste uitvoeringen zijn verkrijgbaar voor een enkel hok of kunnen tussen twee hokken geplaatst worden. De bakken zijn uitgevoerd met één tot vier vreetplaatsen. De Grofit Sensor van Groba en de Multifeeder van Verba hebben de mogelijkheid om via een aparte aanvoerbuis vloeibaar voer te verstrekken. _{Lees verder onder de foto}Brijbakken zijn verkrijgbaar in enkel en dubbel model. Deze Verba-bakken zijn elk voor twee hokken. - Foto: Ronald HissinkAfstelling brijbak belangrijkHet succes van de brijbak valt en staat volgens Matthieu Verstegen, varkensspecialist bij FransenGerrits, met een juiste afstelling van de voerklep: “Een bak moet per keer dat een varken tegen de klepel drukt, niet te veel voer afgeven. Vaker per dag een kleine portie is voor de voeropname en benutting beter dan een grote hoeveelheid per keer. Ook moet de verhouding water-voer goed zijn.” Vooral voor vleesvarkens in de eindfase is de afgifte van kleinere porties belangrijk om vervetting te voorkomen. Voor de juiste water-voerverhouding moet een drinknippel niet te ruim afgesteld staan, 0,6 tot 0,8 liter per minuut is voldoende. Varkens houden niet van te veel water in hun voer. Met een te ruime waterafgifte ontstaat het risico op vermorsing, doordat de varkens te veel gaan staan knoeien om het overtollige water, en daarmee ook voer, uit de bak te krijgen.Lees ook: Geene: ‘Streef naar efficiëntie en lage voerkosten’Afstelling brijvoerbak afhankelijk van voersoortVoor de juiste voergift is de hoeveelheid die de bak per slag van de klepel afgeeft, belangrijk. De afstelling is afhankelijk van de voersoort. Daarbij kan de klepel beter te krap afgesteld zijn dan te ruim. Ook moet er geen speling kunnen komen op de pin of hendel waarmee de hoeveelheid wordt ingesteld. Een varken moet met hard beuken niet de schuif of klepel kunnen verschuiven. Het beuken in de bak vraagt ook een goede, stevige bevestiging van de bak. Een duidelijke afstelling is tegenwoordig ook van belang als bedrijven met personeel werken. Een eenvoudig aan te duiden stand is goed uit te leggen en verkleint het risico op fouten. Voor biggen en vleesvarkens in de startfase zorgt een afstelling van 50-70 gram per tien maal klepperen ervoor dat de jeugdgroei optimaal benut wordt. Voor vleesvarkens in de afmestfase is 20-40 gram per tien maal klepperen voldoende. Voor een goede voeropname moeten biggen goed aanleren hoe de brijbak werkt. Om de voeropname snel op gang te krijgen, gooien de meeste varkenshouders elke dag wat voer onderin de bak. Biggen ontdekken daardoor al snel hoe ze de klepel moeten bedienen. _{Lees verder onder de foto}Een brijbak van Groba. Het succes van de brijbak valt en staat volgens Matthieu Verstegen, varkensspecialist bij FransenGerrits, met een juiste afstelling van de voerklep. - Foto: Mark PasveerVoerbak niet te diepVereiste aan de voerkom is dat deze niet te diep is, zodat het varken goed bij zijn voer kan en tijdens het vreten de bak kan schoonpoetsen. Een morsrand voorkomt dat veel voer uit de bak gewerkt kan worden. Een gladde afwerking voorkomt dat voer tussen de morsrand blijft zitten. Ook is dit van belang opdat er geen oormerk achter een randje kan blijven hangen of een dier zich ergens aan kan bezeren.Een andere vereiste is dat varkens recht voor de bak kunnen staan tijdens het vreten. Dit voorkomt verdringing, waardoor de dieren rustiger vreten en de voeropname op peil blijft. Zeker bij groepsfeeders is het belangrijk dat er verdeelspijlen in de bak zitten. Deze maken een varken het veel lastiger om voer naar de hoeken of uit de bak te werken.Lees ook: Op voerkosten besparen met eigen voerkeukenBak moet goed te reinigen zijnNaast de afstelling is ook de reiniging van de brijbak van belang. Een restje voer in hoeken of kieren kan gaan schimmelen en een bron voor kiemen zijn. Zowel de bakken met een rechthoekige voerbak als een ronde bak, zijn goed te reinigen. Ook zijn de bakken zo opgebouwd en te plaatsen dat rondom de voerplaats goed te reinigen is. Het vraagt wel wat handigheid om het laatste restje water uit de bak te spuiten, zodat de bakken bij de volgende ronde schoon en droog zijn. “We zien in analyses van restwater in bakken dat dit hoge waarden aan kiemen als E. coli bevat. Het gebeurt nog te vaak dat nieuwe, gezonde biggen eerst dit water moeten wegdrinken om dan aan vers water te kunnen beginnen”, ervaart Verstegen. Een bak die los van de grond staat, hangt op een dusdanige hoogte dat er gemakkelijk onderdoor gespoten kan worden.