Boerennatuur

De RLI komt met beperkte visie op natuurbeheer, alsof het alleen om ecologische waarden gaat.De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (RLI) heeft weer een rapport geschreven. Over het vorige, over de landbouwsector, was ik al niet zo te spreken, maar dit rapport is erger. Het nieuwe rapport, Onbeperkt Houdbaar, over het natuurbeleid, heeft al heel wat reacties opgeleverd, en ik wil daar de mijne graag naast leggen. Anders dan veel anderen ben ik het wel eens met de conclusie van de RLI dat agrarisch natuurbeheer maar beperkt bijdraagt aan de nationale en internationale natuurverplichtingen die we onszelf hebben opgelegd. Al in 1995 rekende ik samen met collega Sijtsma uit dat agrarisch natuurbeheer een dure manier is om hoge ecologische waarden te beschermen. We trokken toen dezelfde conclusie als de RLI nu: als je pure natuur wilt, kun je beter reservaten stichten. Bij goed beheer ontstaat daar de meest bijzondere natuur. Met boerenbeheer haal je die bijzondere natuur niet. Je kunt het waterpeil nooit zo hoog opzetten dat er nog te boeren valt. En als toevallig toch een of andere rare soort ontstaat, dan komt er een koe en die zegt 'hap'.
Dat wil niet zeggen dat we van het agrarisch natuurbeheer af moeten. Het levert goede mogelijkheden op voor het in stand houden van de wat gewonere soorten. En voor de niet-ecoloog zijn pinksterbloem en weideorchidee ongeveer hetzelfde, allebei paars. Agrarisch natuurbeheer levert een mooi en divers landschap op, waarin het goed recreëren is. Als je het geld van dergelijk beheer weghaalt en inzet voor reservaten voor bijzondere soorten, wordt het agrarisch landschap een stuk saaier.
In het rapport wordt betoogd dat de economische waarde van de natuur heel groot is; de miljarden die recreatie, zomerhuisjes en bijvoorbeeld de bestrijding van overgewicht met natuur opbrengen vliegen je om de oren. En daar vliegt de RLI uit de bocht. De miljarden wil ik niet aanvechten, maar ze zijn niet verbonden met de hoogwaardige natuur die we volgens de RLI moeten nastreven. De echt bijzondere soorten zijn alleen in stand te houden in grote aaneengesloten gebieden waarin de recreant helemaal niet mag of kan komen. Recreatie heeft geen baat bij de rodelijstsoorten van de Flora- en Faunawet of de Europese verdragen voor de natuur.
Recreatie heeft eigenlijk alleen baat bij het buitenste randje van die natuur, vlakbij de parkeerplaatsen en de trimbaan. En recreatie heeft baat bij een aantrekkelijk en divers agrarisch landschap. En daar kan agrarisch natuurbeheer aan bijdragen. En ja, er valt veel aan de regelingen te verbeteren. Er staat veel in het rapport dat nuttig is om te weten, zeker ook voor boeren die aan agrarisch natuurbeheer doen. Je moet je tegenstanders namelijk wel kennen.