‘Boeren op IJsselmonde samen naar natuurakkers’

IJsselmonde zou een moeras worden. Dat plan is na vijftien jaar van tafel. De acht boeren op IJsselmonde kunnen blijven. Adjan Vos is een van hen. Hij gaat ‘aangepast boeren’. Dat wordt een spannende zoektocht. Hij wil alles doen, maar er moet wel brood op de plank komen.In het persbericht over het Streefbeeld Buijtenland is het prachtig geformuleerd. De boeren op IJsselmonde gaan zich toeleggen op het realiseren van akkernatuur en de productie van streekeigen producten. Zij gaan hun akkers zo inrichten dat er weer ruimte komt voor bijzondere planten, insecten en vogels.Adjan Vos: “De natuurorganisaties moeten ons de weg wijzen.” - Foto: Roel DijkstraAkkerbouwer Adjan Vos – een van de acht overgebleven boeren op IJsselmonde – heeft die zinnen vele keren gelezen. Hij gelooft er ook in. Om boer te kunnen blijven, zullen hij en zijn collega’s hun bedrijfsvoering moeten aanpassen. Vos is daar allang mee begonnen. Hij wijst op de caravan met 250 legkippen; een hypermoderne caravan met zonnepanelen, klimaatcomputer, ledverlichting en webcam. Vos heeft roofmijten uitgezet om de beruchte bloedluis onder controle te houden. Rotterdammers kopen de eieren. Hij verbouwt ook spelt en olifantsgras. Wie had dat twintig jaar geleden kunnen bedenken? Hijzelf in ieder geval niet. Streefbeeld BuijtenlandHet plan voor zeshonderd hectare landbouwgrond is onlangs gepresenteerd. Het Louis Bolk Instituut, Vereniging Nederlandse Cultuurlandschappen, enkele natuur- en milieuorganisaties én de acht boeren hebben er jarenlang aan gewerkt. Ideeën genoeg. Minder aardappelen, meer granen in het bouwplan, bloemrijke akkerranden en dijken, minder gewasbeschermingsmiddelen en elke boer een winkel aan huis.Voor Adjan Vos is het ook een beetje ‘eerst zien, dan geloven’. Hij staat op een van de slaperdijken in het gebied. Moet een natuurdijk worden, staat in het Streefbeeld Buijtenland, vol met bloemen en insecten. Dan moet het gras wel worden gemaaid en afgevoerd. Er staan veel bomen op de dijk. Dat is wel een dingetje, zegt Vos. Het beheer van de dijk gaat hem veel tijd kosten. “Wie gaat dat betalen? Ik wil graag meewerken, echt waar, maar ik ben en blijf ondernemer. Iedereen heeft tegenwoordig zijn mond vol over natuurinclusieve landbouw. Prima, maar er moet wel brood op de plank komen.”Met iedereen om tafelToch is hij enthousiast. Rond de eeuwwisseling was het einde verhaal voor hem. De landbouw op IJsselmonde moest het veld ruimen voor de aanleg van de Tweede Maasvlakte. Natuurcompensatie, het hele gebied zou onder water worden gezet. Sinds dat moment heeft hij elke week met zijn collega’s om tafel gezeten. Met de provincie gepraat, met Kamerleden, de pers. Ingesproken, petities opgesteld, brieven geschreven. Met succes, de boeren kunnen blijven. Hoe hij dat heeft volgehouden? “Door als boeren de koppen bij elkaar te steken en elkaar te steunen als er weer een onheilsbrief op de mat viel. We zijn ondernemers onder de rook van Rotterdam, dat biedt juist veel kansen, maar dan moet je nog wel boer kunnen zijn. Natuurlijk, we moeten onze bedrijfsvoering aanpassen. Minder chemie, natuurakkers en kruidenstroken. Gaan we doen, met hulp van de natuurorganisaties.” Robbertje vechtenBoeren van buiten het eiland begrepen hem niet. Laat je toch uitkopen, zeiden ze. “In al die jaren ben ik gewoon doorgegaan, vooruitlopend op de toekomstige bestemming. Met een paardenpension begonnen waarbij de paarden via de computer individueel worden gevoerd, een huisverkoop geopend, extensieve graangewassen gaan telen. Heb er ook lol in. Het past volgens mij allemaal in het streefbeeld.”Ongetwijfeld wordt komende jaren bij de uitwerking van het streefbeeld nog menig robbertje uitgevochten. “Leuk die natuurakkers, maar wat doen we met de distels? Er wordt een gebiedscoöperatie opgericht die het streefbeeld gaat uitwerken. Oud LTO-voorzitter Gerard Doornbos geeft leiding aan het proces. Een landbouwman, dat geeft hoop.”