Boeren Oldambt in schijnwerpers

Meer dan duizend Groningers maken deze weken een theatrale en culinaire ontdekkingstocht door het Oldambt. Ze komen langs een akkerbouwer, varkenshouder en een melkveehouder. Deze laatste is Harm Evert Waalkens uit Finsterwolde, het voormalige Tweede Kamerlid. Hij is nu weer actief op zijn eigen bedrijf.Hij heeft van de gelegenheid gebruikgemaakt om een statement te maken. Aan de voorkant van zijn ligboxenstal hangt een enorme vlag, de vlag van de provincie Groningen. Meer dan duizend mensen – en in hun kielzog vertegenwoordigers van de media – eten deze week tussen de koeien in zijn stal en passeren daarbij de vlag. De vlag symboliseert voor de melkveehouder het verzet van de Groningers tegen het leegroven en beschadigd achterlaten van zijn geliefde provincie. “Deze provincie wordt door politiek Den Haag gezien als wingewest. Daar zijn de Groningers helemaal klaar mee.”Theatertour Boer ZegtWaalkens, de biologische melkveehouder die jarenlang voor de PvdA in de Tweede Kamer zat, doet actief mee aan een spectaculaire eet- en theatertour door het Oldambt. Organisator BUOG (Bedenker en Uitvoerder van Ongewone Gebeurtenissen) laat per avond meer dan honderd burgers door het buitengebied touren. De deelnemers eten op verschillende boerenbedrijven en worden intussen vermaakt met muziek, theater en kunst. Op een spannende en leuke manier komen zij in aanraking met enkele, tot dan toe anonieme, producenten van hun voedsel. De tour ‘Boer Zegt’ overbrugt de kloof tussen boeren en burgers, althans voor een beetje.‘De landbouw is een gesloten gemeenschap’Waalkens zei onmiddellijk ja toen BUOG hem benaderde om mee te denken over de theatertour door het Oldambt. “De landbouw is een gesloten gemeenschap. Af en toe komen boeren in het nieuws en dan gaat het meestal om pijnlijke kwesties als MKZ, vogelgriep of varkenspest. Er is zoveel meer te zeggen over onze sector. Met deze theatertour vertellen we het hele verhaal, of, beter gezegd, ons eigen persoonlijke verhaal. Dat zonder de pijnlijke kanten te verbloemen.”Waalkens signaleert een kentering bij consumenten. “De globalisering is doorgeslagen, voedsel wordt over de hele wereld gesleept. Consumenten hebben steeds meer twijfels over de herkomst van hun voedsel. Gevolg is dat mensen zich meer richten op de eigen omgeving en kiezen voor lokale producten. Een groeiende groep consumenten wil weten waar zijn aardappelen en melk vandaan komen. Deze tour sluit aan bij deze tendens.”Doorlopende lijn vertellenDe deelnemers eten in de stal van Waalkens een bakje biologische hangop met vruchtensaus. Intussen vertelt hij zijn levensverhaal. “Ik zat op de landbouwschool toen Europees landbouwcommissaris Sicco Mansholt pleitte voor schaalvergroting. Ik vond dat machtig interessant. Volgens zijn filosofie over vooruitgang in de agrarische sector voegden we in die jaren zes boerderijen samen om 600 koeien te melken, als een soort kolchoz in het toentertijd anarchistische Finsterwolde. Dat liep om allerlei redenen anders dan gehoopt en daarom werd het bedrijf weer opgesplitst in kleinere eenheden. In de jaren negentig koos ik voor de biologische bedrijfsvoering. Ook Mansholt legde in de loop van zijn leven steeds meer nadruk op ecologie. De ontwikkelingen op ons bedrijf lopen opvallend parallel met de beleidskeuzen van Mansholt. Ik vind het prachtig om tijdens de tour aan zoveel mensen over deze doorlopende lijn te kunnen vertellen.”‘Er werd en wordt fors verdiend aan Groningen’Terug naar de enorme Groninger vlag op zijn stal. Nederland is rijk geworden van het aardgas in de ondergrond. De aarde in Groningen beeft, huizen en boerderijen zijn beschadigd. De bevolking leeft in angst en onzekerheid, zegt Waalkens. “Vervolgens zien we nieuwe kassa’s in het landschap verschijnen, nu in de vorm van windmolenparken. Er werd en wordt fors verdiend aan Groningen, maar de overheid draalt als een schadeclaim wordt ingediend. Zij is blind voor de schade aan ons landschap; de eindeloze horizon, de stilte en de groene ruimte, het wordt allemaal gekannibaliseerd.”De deelnemers aan de tour lopen als het ware dwars door de vlag zijn stal binnen. Bijna 200 meter verderop, aan het eind van de stal, staan de deuren open. Er gloort licht. Waalkens: “Dat is symbolisch. Aan het einde van de tunnel is er licht. Het roven en plunderen zal stoppen. Groningers laten niet eindeloos met zich sollen.” Meer informatie: www.BUOG.nl