Boer leent boer

Banken worden strenger. Het wordt moeilijker geld te lenen. Ook voor boeren. De reden is dat de banken het percentage eigen vermogen moeten versterken.Dat kan op twee manieren. Bijvoorbeeld door de marges te verbeteren. We zien dat al. De banken betalen een lage rente en vragen bij leningen een hoge rente. Dat levert hogere bedrijfswinsten op, die aan de reserves kunnen worden toegevoegd.Daarnaast kunnen ze risicodragend geld aantrekken of minder uitlenen. Coöperaties krijgen daar nu al mee te maken, evenals MKB-bedrijven en boeren. Dat betekent een rem op de ontwikkeling. Van de sector en van iedere boer apart.Toch stroomt er veel geld uit de landbouw. Het aantal bedrijven daalt en het geld dat bij verkoop van grond, gebouwen en quotum binnenkomt, belandt bij oud-boeren. Die gaan rentenieren en stalden traditioneel het geld bij de banken.Dat levert nu heel weinig op. Vastgoed is ook een ramp, evenals recreatie. We herinneren ons allemaal nog het LTO-debacle met het Hof van Saksen. Dat kostte veel boeren geld. Conclusie: het is moeilijk rendement te krijgen op je geld.De startende boer staat er heel anders voor. Die moet een hoge rente betalen aan zijn bank, die ook nog moeilijk doet. Wat is er dan meer voor de hand liggend dan de bank uit te schakelen? De  stoppende boer leent dan geld aan de startende boer. Voordeel voor beide. De oud-boer beurt een procentje rente meer dan bij de bank en de starter een procent minder dan bij de bank.Natuurlijk moet alles goed geregeld worden met bijvoorbeeld grond als hypothecair onderpand. Maar dat moet kunnen. Buiten de bank om kunnen dan twee partijen gelukkig worden.