‘Boer, kom uit je stal’

Marieke de Man maakt samen met Maarten van Blokland een documentaire over de kloof tussen boeren en burgers. Met de film ‘De Boer op’ houdt De Man boeren een spiegel voor. Om de kloof te overbruggen, moeten zij zelf ook in actie komen, vindt de studente journalistiek.“Onze documentaire ‘De Boer op’ is vooral een zoektocht. Wij gaan zelf op zoek naar antwoorden op onze vragen. Hoe komt het toch dat de kloof tussen boeren en burgers zo groot is? Wat is de invloed van de media, wat gaat er mis in de politiek? En ook, wat kan de sector zelf doen om burgers het echte verhaal te vertellen?Uit eigen ervaring weet ik dat het beeld in de samenleving over de agrarische sector niet best is. Althans, dat gevoel had ik. Mijn ouders hebben een melkveebedrijf in de Betuwe, maar op de middelbare school vertelde ik daar nooit wat over. Bang dat ze mij erop aan zouden kijken. In mijn klas zaten zonen en dochters van advocaten en politiechefs. Ik had het gevoel dat ik mijn afkomst maar beter in het midden kon laten. Bij boeren denken mensen aan mest en stank. Aan klagers over het weer, de melkprijs en de milieuregels. En aan ondernemers die lak hebben aan het welzijn van hun dieren.Marieke de Man: “Niemand kan het echte verhaal over de landbouw beter vertellen dan de boer zelf.”- Foto: Koos GroenewoldIngewikkelde vraagstukkenIn eerste instantie had ik het idee om een documentaire te maken over de gevolgen van de fosfaatregels. Een oom van mij komt hierdoor ontzettend in de problemen. Ik zie wat de impact daarvan is, op zichzelf, op zijn gezin. Dat verhaal is totaal onbekend buiten de sector. Maar het is tegelijkertijd ook een erg ingewikkeld vraagstuk en bijna niet uit te leggen. Vandaar dat we een andere invalshoek hebben gekozen. In onze documentaire zoomen we in op de kloof tussen landbouw en samenleving, tussen boeren en burgers. Wat is de oorzaak daarvan, en hoe kan die kloof worden overbrugd?De media spelen een belangrijke rol bij de opinievorming. De uitwassen in de dierhouderij worden gepresenteerd alsof het gangbaar is. Als studente journalistiek weet ik hoe eenvoudig het is om dramatische beelden achter elkaar te plakken. Op de achtergrond het gekrijs van biggen en kalveren. Opzet geslaagd, de kijker keert zich af van de sector. Wakker Dier, Zembla, ze doen het allemaal.Met onze documentaire willen we burgers duidelijk maken dat de werkelijkheid anders is dan ons wordt voorgeschoteld. Onze boodschap is eigenlijk: trap niet in die valkuil, wees kritisch. Verreweg de meeste agrariërs houden van hun dieren, ze gaan voorzichtig om met hun grond. Overigens vind ik wel dat de uitwassen moeten worden aangepakt. Zo’n filmpje over de praktijken in een Belgisch slachthuis grijpt mij aan. Veel veehouders spreken er schande van. Ook zij worden op die beelden aangesproken. Daarom is het goed dat er camera’s in de slachthuizen worden opgehangen.Met de documentaire willen we boeren een spiegel voorhouden. Gescheld op organisaties als Wakker Dier heeft weinig zin, en effectief is het waarschijnlijk ook niet. Veel beter is het om de verbinding aan te gaan met de samenleving. Blijf niet op je erf, maar wees actief in het dorp, organiseer een open dag, nodig mensen uit. Boeren zijn trots op wat ze doen. Toon dat dan ook! Niemand kan het echte verhaal over de landbouw beter vertellen dan de boer zelf. Trotse boerendochterZeker, dat kost tijd en energie. Ik hoor dat ook van mijn broer, die het bedrijf van onze ouders wil overnemen. Meer bezig zijn met maatschappelijke acceptatie betekent minder tijd voor de koeien, zegt hij. Leuke verhalen vertellen aan passanten levert weinig op, denkt hij. Dat is denken op korte termijn. Als het lukt om het beeld over de landbouw in de samenleving te verbeteren, kan dat de sector veel opleveren. Meer draagvlak voor boeren heeft bijvoorbeeld impact op de politieke besluitvorming in Den Haag. Effect is dat de regering bij nieuwe wetgeving zich beter verdiept in de gevolgen voor ondernemers.Verschrikkelijk leuk om zo’n documentaire te maken. Ik leer er veel van. En, misschien is dat het allermooiste, ik kan er eindelijk trots op zijn dat ik boerendochter ben. Dat mag iedereen weten.”Volg Marieke de Man op facebook.com/docudeboerop