Biologische boer is kritiek op landbouw beu

Weer is er een politicus die roept dat het mes in de veestapel moet. Deze keer was het Tjeerd de Groot, Tweede Kamerlid voor D66. René Cruijsen, biologisch melkveehouder en akkerbouwer, wordt er moedeloos van. “Altijd krijgt de landbouw de schuld. Ook biologische boeren zijn inmiddels murw.”Of hij het nog leuk vindt om boer te zijn. René Cruijsen antwoordt met ‘goede vraag’. Na een lange stilte zegt hij: “Ik ben bijna 40 jaar boer, begonnen in de tijd dat je als boer nog vooruit kon, de tijd dat de regelgeving nog overzichtelijk was. Ook de tijd dat je veel collega’s om je heen had en met hen naar de studieclub ging en naar het café. Is allemaal voor een groot deel verdwenen. Nog steeds ben ik trots op ons bedrijf, maar ik moet het af en toe wel uit mijn tenen halen.”Mes in eigen rugCruijsen ergert zich aan politiek Den Haag. Hij heeft het dan over de ‘autoriteiten en bewindslieden in hun glazen kantoor’ die om de haverklap in de microfoon roepen dat de veehouderij nu toch echt aangepakt moet worden. Het mes moet in de veestapel. Onlangs zei Tjeerd de Groot, voorheen voorzitter van de Nederlandse Zuivelorganisatie (NZO), dat weer. Alsof dat mes in zijn eigen rug wordt gestoken, zo voelt hij dat. “Het is nooit goed, dag na dag krijgen boeren klappen. Nooit hoor je dat de landbouw zuurstof produceert en CO₂ en stikstof uit de lucht vastlegt. Ik zeg niet dat alle boeren het goed doen, maar de nuance is weg.”René Cruijsen: "Het is nooit goed, dag na dag krijgen boeren klappen. Nooit hoor je dat de landbouw zuurstof produceert en CO2 en stikstof uit de lucht vastlegt." - Foto: Koos GroenewoldWaardering bioboerenCruijsen (58) heeft samen met zijn vrouw en zoon een biologisch melkvee- en akkerbouwbedrijf in het Gelderse Dreumel. Daarnaast is hij voorzitter van EKO Holland, een coöperatie van 200 biologische melkveehouders. Hij is actief in een sector die bekend staat als het troetelkindje van de politiek en maatschappelijke organisaties. Nou, zo voelt hij dat niet. “Aan mooie woorden heb ik niet veel. Biologische melkveehouders zijn allemaal grondgebonden, maar ze vallen vervolgens wel onder precies dezelfde fosfaatregels. Als die waardering voor de biologische boeren er al zou zijn dan blijkt dat niet uit het beleid.”De politiek kiest ervoor, bewust of onbewust, om het familiebedrijf kapot te makenGrondgebondenheid als uitgangspuntHij is boos en wil zijn verhaal graag kwijt in de krant. “De politiek kiest ervoor, bewust of onbewust, om het familiebedrijf kapot te maken. Waarom ga je anders productierechten invoeren? Op papier zijn bedrijven financieel gezond, in de praktijk is het armoe. De stoppers incasseren, de opvolgers zitten diep in de schulden. Het geld vliegt met bakken de sector uit. Terwijl het allemaal zo veel simpeler kan. Met grondgebondenheid als uitgangspunt blijven er veel meer melkveebedrijven overeind. Maar dat wil de politiek blijkbaar niet. Zoals het nu gaat, blijft een klein aantal melkveebedrijven met 500 of 1.000 koeien over. Met een investeerder als eigenaar en een manager die de werknemers aanstuurt.”Na de evacuatie van het rivierengebied in 1995 stonden de boeren massaal klaar om 100% schadevergoeding te eisen. Tegenwoordig zit elke boer op zijn eigen boerderijMaatregelen op alle frontenDe agrarische sector wordt onrechtvaardig behandeld, vindt Cruijsen. “Meer vliegtuigen, meer auto’s, je hoort er niemand over. Wel over een koe die een scheet laat. En dat terwijl de landbouw op alle fronten maatregelen heeft genomen. Minder bestrijdingsmiddelen, minder antibiotica, meer dierwelzijn.”OpstandEr zou een opstand onder de boeren moeten uitbreken. Cruijsen: “Maar dat zie ik niet gebeuren. Na de evacuatie van het rivierengebied in 1995 stonden de boeren massaal klaar om 100% schadevergoeding te eisen. Tegenwoordig zit elke boer op zijn eigen boerderij. Protest levert toch niks op, denkt men.” En dan nog wat. “Als een boer een foutje maakt, wordt hij helemaal doorgelicht en beboet. Als de minister uit vrees voor overschrijding van het fosfaatquotum het afromingspercentage bij verkoop opeens naar 20% verhoogt, wat achteraf niet nodig was, dan komt zij daar mee weg.”Dromen over kringlooplandbouwAls coöperatievoorzitter hoort hij wat er leeft onder zijn leden. “Ik krijg ze aan de telefoon, soms huilend. Dat ze moeten stoppen, want met 40 koeien redden ze het niet. En rechten aankopen lukt financieel niet. Veel politici kennen de boerenpraktijk niet. Ze dromen liever over kringlooplandbouw.”