Bieten in de schuur geeft rust en zekerheid

Suikerbietenteler Reinier van der Veen reed een deel van de bieten in de bewaarschuur om ze tot het eind van de campagne te bewaren.Vorst, wind of regen, het maakte suikerbietenteler Reinier van der Veen niet zo veel uit. De laatste 1.100 ton bieten lagen vanaf begin november droog en vorstvrij in de schuur. In de laatste week van de campagne op 8 februari zijn ze door Suiker Unie opgehaald. Na drie maanden bewaren komen de bieten goed uit de schuur. Het suikergehalte valt Van der Veen met 16,2% niet tegen. Dat is nog geen procentpunt minder dan het gemiddelde van 17% voor alle eerder geleverde partijen. Laden van de bieten uit de schuur. De ruimte is groot genoeg om vlot met de shovel te kunnen laden. Veel handwerk komt er niet aan te pas. - Foto's: Hans BanusDe teler laat zien dat goed kopwerk zeker voor een langere bewaring erg belangrijk is. In de bovenste laag direct onder het afdekplastic is goed te zien dat bieten waar nog een beetje groen aan zit, gaan uitlopen. Bij te diep koppen daarentegen ontstaat een grote wond op de biet waarop schimmels makkelijk groeien. De tarra van ruim 10% scheelt volgens Van der Veen niet zo veel met die van de eerder geleverde partijen. “De bieten zijn wel wat droger, maar doordat er bij het laden van de bieten met de shovel geen reiniger ingezet wordt, gaat de losse grond grotendeels mee de vrachtwagen op.” Hoge buitentemperaturen, veel ventilerenDe akkerbouwer typeert het seizoen als ‘geen goed bewaarseizoen’. Met in december buitentemperaturen tegen 10 graden bleek het soms lastig om de bieten in de schuur onder de gewenste 8 graden te houden. Van der Veen heeft ervaren dat de temperatuur van de bieten snel kan oplopen, maar dat deze door te ventileren ook weer snel kan dalen. “Dat gaat twee kanten op veel sneller dan bij aardappelen.” Het is niet de eerste keer dat de ondernemer zijn bieten binnen bewaart. De laatste keer was in 2012 toen de campagne uitliep tot half januari. Binnen bewaren vraagt wel extra werk voor het inschuren, daarom moet de bewaarperiode lang genoeg zijn om het extra werk bij de oogst te compenseren met het bewaargemak gedurende de bewaarperiode. Of binnen bewaren financieel voordeliger is dan buiten op de kopakker van een perceel kan Van der Veen niet zeggen; daarvoor heeft hij geen referentie. Voor hem telt vooral de rust, zekerheid en het werkgemak. De suikerbieten hebben zich in de bewaring goed gehouden. Bieten waaraan bladresten zijn blijven zitten, beginnen uit te lopen.De bieten die hij buiten opslaat, dekt Van der Veen altijd af met TopTex dat hij ook voor de zetmeelaardappelen gebruikt. Zo blijven de bieten mooi droog en krijgen ze toch voldoende ventilatie, maar tegen vorst is dat niet voldoende. De binnenbewaring scheelde dit seizoen in ieder geval twee keer afdekken met plastic om bevriezen te voorkomen en er weer afhalen vanwege een hoge buitentemperatuur. De keus om weer voor de schuurbewaring te kiezen, is ook ingegeven door het feit dat de teler voor een groot deel van de bieten in de late leveringsperiode is ingedeeld. Aanvankelijk stond er 1.500 ton voor levering half december en 1.100 ton voor half januari. 2.600 ton bieten zo lang buiten bewaren, vond Van der Veen wel wat veel. Daarom maakte hij de keus om de werktuigenberging vol met bieten te rijden en ook bij Suiker Unie te kennen te geven dat hij zo laat mogelijk wilde leveren om maximaal te profiteren van de bewaarvergoeding. Achteraf pakt de keuze goed uit, door het uitlopen van de bietencampagne zijn de laatste bieten die buiten lagen begin januari pas geladen en de bieten uit de schuur op 8 februari.Weinig extra kosten voor schuurbewaringDe kosten voor het bewaren in de schuur vallen volgens Van der Veen wel mee. Hij heeft een vrij ruime machineberging die met enige aanpassingen geschikt gemaakt is om bieten te bewaren. Bouwen voor een bietenbewaring is volgens de ondernemer nooit rendabel. Ook wil hij zijn machines er niet voor buiten laten staan. Deze staan nu in de werkplaats en bij de boerderij van zijn vader. Bij de oogst is een extra kipper nodig en een persoon in de schuur om de stortbak en boxenvuller te bedienen. Voor de achteringang van de schuur construeerde Van der Veen een drukwand met ventilatoren.Achter in de schuur construeerde Van der Veen zelf een zuigwand van gebruikte keerwand uit een aardappelbewaring, drie ventilatoren en betongaas. Strobalen afgedekt met landbouwplastic dienen als zijwanden. Om te kunnen ventileren zijn de bieten met landbouwplastic afgedekt. Door het plastic open of dicht te leggen is de luchtstroom door de bieten goed te sturen. Zo kunnen hoeken waar de temperatuur hoger oploopt extra geventileerd worden. De aansturing van de ventilatie is nog helemaal handmatig. In dit seizoen met relatief hoge buitentemperaturen betekende dat wel dat Van der Veen of ’s avonds heel laat of ’s ochtends heel vroeg de ventilatoren aan moest zetten om gebruik te maken van koele perioden om de bieten te ventileren. Om de bewaring te optimaliseren, denkt de teler erover om te investeren in een bewaarcomputer. Om meer bieten in de schuur te kunnen bewaren, wil Van der Veen ook voor de zijkanten drukvaste wanden maken in plaats van de strowanden. Dan kunnen de bieten over de volle breedte 5 meter hoog gestort worden.