‘Begin discussie over verborgen kosten niet bij voedsel’

Waarom wordt in discussies over verborgen kosten wel naar voeding gekeken en niet naar andere producten zoals goedkope vliegreisjes, vraagt Doeko van ’t Westeinde zich af.Met verbazing las ik onlangs een artikel op pagina 2 van de Telegraaf over de zogenaamde verborgen kosten van voedselproducten. ABN Amro verwacht volgens het artikel dat consumenten vanwege deze verborgen kosten binnen nu en 5 jaar fors meer moeten gaan betalen voor hun voedselpakket. Een minderheid van nu nog 37% van de consumenten is volgens ABN voor een doorberekening van deze kosten. Een even groot deel heeft hierover nog geen mening en maar 20% is tegen. Geen cijfers om vrolijk van te worden.Verborgen kostenDe term verbogen kosten of true cost accounting (TCA) is voor mij niet nieuw. Ik leerde het al op school. Met verborgen kosten worden die kosten bedoeld die eigenlijk ook in de eindprijs doorberekend zouden moeten zijn. Het gaat dan om die zaken waarop het product in haar productieproces impact zou kunnen hebben. Zoals klimaat, waterkwaliteit, gezondheid, bodemdegradatie, et cetera. De maatschappij krijgt hiervan tot op heden langs een andere weg de rekening gepresenteerd.Kwaad daglichtIk vind het een kwalijke zaak dat er steeds vaker in de media op deze manier naar voedselproductie gekeken wordt. Woorden als schadelijk, milieuvervuilend, giftig en ongezond worden in dit verband bepaald niet geschuwd en zetten voedselproductie en landbouw daarmee bewust in een kwaad daglicht. Als we al over true cost accounting na gaan denken begin dan bij die producten die van veel minder essentieel belang zijnLaten we helder zijn: voedsel is een basisbehoefte. Dat betekent dat het produceren van voedsel voor degenen die daartoe aangewezen zijn, van essentieel belang is om te kunnen blijven bestaan. Als we al over true cost accounting na gaan denken begin dan bij die producten die van veel minder essentieel belang zijn. Ik denk aan goedkope vliegreisjes, elektronica of de scheepsladingen plastic rommel bij de Action.Hoe bereken je dit?Daarnaast is het zo dat true cost accounting ontzettend ingewikkeld is. Op de radio hoorde ik iemand zeggen dat de kosten van dijkverhogingen ook verdisconteerd zouden moeten zijn in de prijs. Waarvan akte zou ik zeggen. Hoe bereken je dit in vredesnaam en wat reken je allemaal wel en niet mee? Ik zou het niet weten en ik denk ook niet dat iemand daar objectief ooit uit komt. Ook al worden daar verwoede pogingen toe gedaan.Niks tegen biologische landbouw, maar als er al een betrouwbare TCA bestaat dan betwijfel ik of dit ook daadwerkelijk zo isOp deze manier wordt vervolgens ook de intensieve landbouw vergeleken met biologische landbouw. Biologische landbouw komt dan al gauw als beste uit de bus. Niks tegen biologische landbouw, maar als er al een betrouwbare TCA bestaat dan betwijfel ik of dit ook daadwerkelijk zo is.Gevolgen voor de boerMaar los daarvan, ook al zouden de prijzen verhoogd moeten worden, wat betekent dit voor de boer? Denk maar niet dat de boer iets extra van die verhoogde eindprijs gaat krijgen. Ik vraag me ook af hoe het geld van deze prijsverhoging vervolgens op de juiste bestemming terecht komt. Ik denk het niet dus. De landbouwsector is al jaren bezig steeds efficiënter en schoner te produceren, deels vanwege overheidsmaatregelen.De verborgen opbrengsten vloeien niet terug naar de boer. Laten we in deze discussie beginnen vast te stellen wat de boer als producent zou moeten doen om deze verborgen kosten te verminderen. Want daar kan in principe niemand op tegen zijn en daar heeft iedereen de mond van vol. Maar over een passende vergoeding voor de boer wordt in al die discussies met geen woord gerept.