‘Bandendruk en de verborgen effecten van brede banden’

Bij de opmars der grote banden vergeet men de noodzaak van ondergrondse verwering. Veel boeren kiezen voor brede banden, maar die hebben onder de grond andere effecten dan velen denken, betoogt Rinus Vermuë. ‘Een brede band met dezelfde bodemdruk als een smallere verdicht de grond even diep, maar veel breder’.Ik kan me nog goed herinneren dat ik trots was op onze nieuwe Hofka-banden, zoals ik ze noemde: kogelronde trekkerbanden met enorme nokken. Daar had je lekker veel grip mee, zo dacht ik toen. Het was een bericht van de landbouwvoorlichtingsdienst dat me uit de droom hielp. ‘Aspecten van de landbouw’ heette het geloof ik, toen nog gratis! Het was een krachtig pleidooi voor goede banden, en zette heel wat traditionele opvattingen op de helling. Hoe groter het contact met de grond, hoe beterHet bericht vertelde dingen die we nu allemaal allang weten. Hoe groter het contact met de grond, hoe beter. Die Hofka-banden waren juist superrond: als de trekker op het beton stond, kon ik als kind bijna tussen het profiel doorkruipen.De steeds bredere banden, da’s geen nieuws meer, gingen gepaard met steeds zwaardere machines en kippers. Over de gelijkopgaande bodemverdichting vertelden die ‘Aspecten’ ook iets interessants. Het is een verhaal dat ik erg weinig tegenkom in publicaties. Uit mijn hoofd ging het zo. Een smalle band met een bepaalde bodemdruk verdicht de grond recht naar beneden, de massa verdichte grond heeft de vorm van een omgekeerde kaarsvlam. Een brede band met dezelfde bodemdruk (dus met evenveel gewicht per vierkante centimeter) verdicht de grond even diep, maar veel breder. De massa verdichte grond heeft nu de vorm van een ballon. ‘Een brede band met dezelfde bodemdruk (dus met evenveel gewicht per vierkante centimeter) als een smallere verdicht de grond even diep, maar veel breder. De massa verdichte grond heeft nu de vorm van een ballon.’ ‘Schijn bedriegt bij brede banden’Wat is nu beter? Op het oog de brede banden. Smalle banden hebben een smalle verdichting maar laten diepe sporen na, brede banden hebben een brede verdichting maar lopen er mooi overheen. Maar schijn bedriegt. De auteurs lieten zien dat de smalle kaars makkelijk vanaf de zijkanten kon worden doorboord, door wortels, wormen en natuurlijke breuken. Na korte tijd was de kaars opgelost. Een grote ballon met gestold kaarsvet is natuurlijk veel moeilijker te doorboren. Onomkeerbare verdichting van de ondergrond is het gevolg. Meer grondverdichting, minder opbrengstHoe moe me noe? Veel boeren kiezen voor de brede banden, want het product moet toch het land af. Ze nemen de verdichte grond voor lief; dan maar 12% minder opbrengst, las ik ergens. Als dat maar niet jaar na jaar is, want dan zit je na vijf jaar al op min 47%.‘Veel boeren kiezen voor de brede banden, want het product moet toch het land af. Ze nemen de verdichte grond voor lief; dan maar 12% minder opbrengst, las ik ergens. Als dat maar niet jaar na jaar is, want dan zit je na vijf jaar al op min 47%.’‘Natuurlijke ondergrondse verwering uit zicht verdwenen’Dit is het hellende vlak van de vooruitgang. De techniek heeft zo erg ingezet op lagedrukbanden en hun voordelen, dat men vergeten is te kijken naar de noodzaak van natuurlijke verwering ondergronds. En die is met de huidige aslasten minimaal. Dat kan nooit lang goed gaan. Met woelen los je de verdichting iets op, maar niet 80 centimeter diep. Die enorme ballen dichte grond krijgen geen kans om te verweren. Dat met die alsmaar bredere banden en grotere lasten gaat verkeerd, is mijn vermoeden.‘Die enorme ballen dichte grond krijgen geen kans om te verweren. Met de alsmaar bredere banden en grotere lasten gaat het verkeerd, is mijn vermoeden.’