Axion adviseert over juiste instellingen

Claas levert voortaan ook Cemos op trekkers, dat is een adviessysteem wat adviseert over de juiste trekkerinstellingen. Boerderij kroop achter het stuur.Om duidelijk te maken wat Cemos nu eigenlijk is, kijken we even naar de maaidorser. Claas levert de Cemos-automatiek namelijk al langer op de luxe Lexion-maaidorsers. Eenmaal aan het dorsen, monitort de Lexion constant verschillende sensoren in het dorssysteem. De machine versnelt bijvoorbeeld even en checkt wat dit betekent voor de graanverliezen, capaciteit of de dorskwaliteit. Is dit verbeterd? Goed, houden zo. En zo niet, dan kiest de Lexion weer de oude instelling. Stapje voor stapje wordt gezocht naar de meest optimale afstelling, zonder dat de chauffeur daarover na hoeft te denken.Na het selecteren van een werktuig, geeft de Cemos-software een advies over de optimale ballastering. Hiervoor is het nodig om 's winters alle werktuigen te wegen. - Foto's: Bob KartsenWelnu, zulke software kan ook werken in een trekker, redeneert Claas. Maar in plaats dat de software stuurt op graankwaliteit en -verliezen, weegt Cemos nu af op basis van capaciteit en brandstofverbruik. Dialoog met de AxionCemos voor trekkers is op dit moment niets meer dan een adviserend stuk software, wat actief de chauffeur benadert met een voorstel. Het gaat momenteel nog om een dialoog, dat wil zeggen dat van echt automatiek dus nog geen sprake is. De Cemos-software volgt een stappenplan en speelt van daaruit allerlei voorstellen toe. Je krijgt een voorstel op het trekkerscherm en accepteert dit, of niet. Op die manier worden de instellingen volledig geoptimaliseerd, met als doel om brandstof te besparen of capaciteit te vergroten.Om tot een advies te komen voor bandenspanning en ballast, wil de Cemos-software weten hoe de bodemomstandigheden van het perceel zijn. Vraag en antwoordStel dat je aan het ploegen bent. Voor je gevoel heb je de combinatie goed afgesteld. In de terminal is de toets ‘optimalisatie’ verschenen. Aanklikken. Cemos gaat nu voorstellen doen, bijvoorbeeld het activeren van voorwielaandrijving. Dat voorstel accepteer je. Vervolgens ‘meet’ de trekker tien seconden lang het resultaat ervan. De terminal geeft aan in hoeverre de capaciteit verandert en of het brandstofverbruik stijgt of daalt. Tevreden met het resultaat? Dan druk je op ‘accepteren’ en de Axion houdt die instelling vast. Zo komen er allerlei voorstellen voorbij: van motortoerental, rijsnelheid, percentage toerendaling tot de CVT ingrijpt, tot zelfs de instelling van dieptewielen van een cultivator of trekkrachtoverbrenging van een getrokken schijveneg. Als het frontgewicht voorin hangt, dan geeft Cemos ook een advies over de bandenspanning. Dit komt voort uit de spanningstabel van de band, die in de software is opgeslagen, en de kilo’s.Axion kiest zelf frontgewichtVoor optimaal gebruik, moet je ’s winters eens een paar loze dagen besteden aan het wegen en opmeten van werktuigen. De software wil namelijk de hele geometrie van een grondbewerkingsmachine weten. Dan gaat de Cemos-software namelijk nog een stap verder. Stel dat je een werktuigloods binnenrijdt naar diezelfde ploeg. Op welke bandenspanning zet je dan de banden? Dat is altijd een gokje, om vervolgens de veilige kant te kiezen. In de praktijk komt het nauwelijks voor dat de combinatie wordt gewogen en de spanningstabel erbij wordt gezocht. Maar nu: een Axion met Cemos heeft die spanningstabel gewoon paraat, in een database. Je selecteert de ploegbanden, die zijn gemonteerd. Grote kans dat Claas die bandendata al heeft ingeladen (de meeste wel) en als het een echt afwijkende maat is die handmatig aan te vullen. Ook toets je aan welk werktuig je aankoppelt. In de winter heb je immers het gewicht al opgegeven van die vijfschaar, dus dat weet de Axion al. Tot nog toe alleen beschikbaar bij ploegen: afstelhulp. Stap voor stap helpt Cemos met de juiste ploegafstelling. Info van de meeste ploegfabrikanten is te vinden in de software. Een degelijk adviesVervolgens toets je vlot de bodemomstandigheden in. Nat, gemiddeld, of droog. Of het om klei- of zandgrond gaat. En of er gereden wordt op gladde graanstoppels, of na een eerdere bewerking. Tot slot of het gaat om een diepe, of ondiepe bewerking. Claas mag hierbij de omschrijvingen nog wel verduidelijken. Want wanneer is een grond ‘nat’, en wanneer werk je ‘diep’? Met die informatie geeft de trekker automatisch een advies over ballastering. Ideaal zou zijn, bijvoorbeeld 700 kilo in de fronthef en 500 kilo aan wielgewichten. Stel, je hebt alleen een betonblok van 500 kilo, dan vul je dat in. Dan rolt hieruit een advies uit over de bandenspanningen op basis van kilo’s en de spanningstabel. Cemos stelt een nieuwe instelling voor. Er verschijnt dan telkens een reflecterend momentje op de terminal. Minder diesel of meer hectares? Dan kun je de verandering accepteren. AfstelhulpTot slot een derde functie die nu alleen nog werkt met een ploeg: afstelhulp. Claas heeft van verreweg de meeste ploegfabrikanten allerlei documentatie ingeladen. Op de terminal wordt stap voor stap doorlopen hoe de ploeg moet worden afgesteld. Zo stel je de ploegbreedte van de voorste schaar in volgens de aanwijzing, en ga je naar de volgende stap. Met de Lemken-zesschaar lukt het om mooi ploegwerk te maken volgens de aanwijzingen van de terminal. Kiezen op getallenCemos is beschikbaar op alle traploze Claas-trekkers met een Cebis-bedieningsscherm. Ook trekkers van bouwjaar 2018 en 2019 kunnen worden geüpdatet met de software. Het kost € 3.900. Voor wie veel trekwerk doet zoals ploegen of woelen, is de optie een aanrader. Simpelweg omdat de Cemos-software wél weet wat het juiste percentage toerendaling moet zijn voordat de traploze transmissie zichzelf terugregelt. Want wees eerlijk, dat is altijd een gokje. Hetzelfde geldt voor het meest optimale motortoerental. Bij een oude dieselmotor lukt het redelijk om op gevoel en geluid een juist toerental te kiezen. Bij een moderne Common Rail is dat ‘gevoel’ zelfs misleidend; de trekker zélf weet het beter. Dorsen kan bijna zonder chauffeurCemos is overgewaaid vanuit de Lexion-maaidorsers. De fabrikant heeft de software in de eerste instantie ontwikkeld voor maaidorsers, al in 2010. Ook daarbij geldt: als chauffeur stel je de maaidorser grotendeels in op vergelijken, gevoel en ervaring, maar de machine zélf stuurt op basis van sensoren het dorsproces. Ook bij de maaidorsers werkte Cemos (Claas Elektronische Machine Optimering Systeem) eerst nog als een dialoog, en dus verscheen er een voorstel dat de chauffeur accepteerde, of niet. Cemos Automatic volgde, waarbij de interactieve dorsassistent daadwerkelijk bevoegdheden kreeg. In de Lexion 700 werkte de software al samen met de gps-besturing en het Cruise Pilot-systeem (automatische rijsnelheidsregeling). In de nieuwste 8900-serie is die software alleen maar uitgebreid. Voorbeeld: de laserstuurhulp kan nu een spuitspoor onderscheiden en volgen. De chauffeur observeert of alles goed gaat, lost op z’n tijd, en heft het maaibord. Sturen op de kopakker wordt desgewenst ook overgenomen door software.