Avebe: niet leveren uit coöperatief oogpunt onverdedigbaar

Avebe ziet in een uitspraak van het gerechtshof Leeuwarden vooral een erkenning van de statutaire leverplicht van leden. Ons systeem klopt, zegt directeur Agro Arjan de Rooij.Het gerechtshof in Leeuwarden bevestigt in hoger beroep de rechtmatigheid van het systeem van boetes bij ontduiking van de leverplicht en de overnamesom van de aandelen. Dat zegt Avebe. De coöperatie reageert daarmee op de uitspraak vorige week van het gerechtshof in Leeuwarden in een zaak van 7 voormalige Avebe-leden versus Avebe. Inzet van het geding was een opgelegde boete in het oogstjaar 2013 wegens het niet of te weinig leveren van aardappelen aan Avebe.Opgelegde boete terechtIn 2016 stelde de rechtbank Noord-Nederland Avebe al in het gelijk. De telers waren het niet eens met deze beslissing en gingen in hoger beroep. 26 maart oordeelde het gerechtshof in Leeuwarden opnieuw dat de opgelegde boete van € 125 per ton zetmeel wegens onderlevering terecht is. Wel is in dit specifieke geval de overnamesom van de aandelen verlaagd van € 681 naar € 381 per aandeel.De regels die bij een coöperatie zijn gerechtvaardigd“Ons systeem klopt”, zegt directeur Agro Arjan de Rooij van Avebe. “In het hoger beroep is komen vast te staan dat, als je deel uitmaakt van een coöperatie, je daar niet zomaar in- en uit kunt stappen. De regels die daarbij horen, zijn gerechtvaardigd, zo is nu bevestigd. Ze passen binnen het doel en de coöperatieve principes, het collectieve belang en de continuïteit van de grondstofvoorziening.”SchadevergoedingDe schadevergoeding voor niet leveren van € 125 per ton zetmeel kwam neer zo’n 3 cent per kilo aardappelen. Inmiddels is de boete voor niet leveren verhoogd naar € 300. “Het break even-punt is daardoor verschoven”, zegt De Rooij.Hij stelt vast dat, ondanks de huidige hoge prijzen op de vrije markt, het overgrote deel van de leden de voor Avebe geteelde aardappelen aan de coöperatie leveren.Uitzonderlijke hoge prijzenDoor de droogte vorig jaar komen van oogst 2018 veel minder aardappelen dan waarin in de productieplanning van Avebe was gerekend. De uitzonderlijk hoge prijzen op de vrije markt maakt dit afzetseizoen tenminste de verleiding groot is om een deel van de oogst buiten Avebe af te zetten. Verder zijn er telers die door achterblijvende groei hun leverplicht simpelweg niet kúnnen nakomen. “Daar moeten we heel zorgvuldig mee omgaan”, zegt De Rooij.Van belang voor Nederlandse landbouwHij vindt de uitspraak van het gerechtshof in Leeuwarden van belang voor de Nederlandse landbouw. “Solidariteit staat bij Avebe hoog in het vaandel. Daardoor kunnen we een sterk bedrijf bouwen, waar leden een zo’n hoog mogelijke prijs voor hun aardappelen krijgen. Leden verwachten dus van ons dat wij andere leden er op aanspreken als zij hun afspraken niet nakomen. Het ontduiken van de leverplicht is niet verdedigbaar.”Verkleining van de grondstofstroom waarop in de productie en afzet was gerekend, zorgt voor verdikking van de kostenstructuur door onderbezettingsverliezen. Die drukken de uitbetaalprijs.Extra schadevergoedingOverigens heeft Avebe volgens de statuten nog de mogelijkheid om extra schadevergoeding te vragen als de schade aan het collectief als gevolg van niet leveren aantoonbaar hoger is dan de boete van € 300 per ton zetmeel.