‘Avebe moet meer doen om verwachte verlies bij telers te beperken’

De zetmeelaardappeltelers zien zich geconfronteerd met een rampjaar. De NAV dringt bij Avebe aan op meer ondersteuning en oplossingen om het verwachte verlies voor de telers te beperken.Het jaar 2018 kenmerkt zich door extremen: eerst lokaal een natte periode daarna in de zomermaanden langdurige droogte met extreem hoge temperaturen. Dit alles blijkt desastreus voor de zetmeelaardappelteelt, de opbrengsten lijken dan ook dramatisch laag uit te vallen. Middels beregenen is getracht de schade te beperken, maar de gemaakte extra kosten zijn hoog en telers hadden (en hebben nog) vele slapeloze nachten. De vooruitzichten voor ons als teler (en coöperatielid) zijn verre van rooskleurig. Wij zullen aanzienlijk minder aardappelinkomsten genereren. Onze liquiditeit holt snel achteruit, faillissementen zijn denkbaar. Inschattingen van de WUR spreken van een inkomstendaling van circa € 33.000 per (gemiddeld) bedrijf.Oogstprognoses te hoog ingeschatOogstprognoses van 75% ten opzichte van het vijfjarig gemiddelde circuleren, maar deze zijn ons inziens nog te hoog ingeschat. Reëler lijkt 50% op basis van uitgevoerde proefrooiingen en de eerste leveringen aan de fabrieken. Nagroei kan de ontstane situatie nog enigszins positief beïnvloeden maar het optreden van doorwas kan juist een en ander verslechteren.Benodigde maatregelenHet Avebe-bestuur is zeer nauw betrokken bij de huidige problematiek. Het is een goede zaak dat besloten is om de voorlopige uitbetalingsprijs te verhogen tot € 62 per ton geleverde aardappelen. Dit kan ons wat extra ‘lucht’ geven. Maar er zijn nog andere belangrijke aspecten zoals: de leveringsplicht (en mogelijke boete) en de definitieve uitbetalingsprijs (en hiermee direct samenhangend de operationele campagnekosten, marktafzetverplichtingen, verkoopprijzen van half- en eindfabricaat, marktaandelen voor Avebe-producten enzovoort), die direct van invloed zijn op onze zetmeelaardappelinkomsten.Samen sterk en duurzaamSamen sterk en duurzaam is ons streven en in het verleden hebben de telers/leden al aanzienlijke offers gebracht om de coöperatie te ondersteunen. Wij vinden de communicatie en discussie vanuit bestuur en directie omtrent de huidige optredende problematiek en mogelijke oplossingen uiterst karigWij pleiten er dan ook voor dat bestuur en directie er alles aan zullen doen om ons in dit rampjaar daar waar mogelijk te ondersteunen en ons verwachte verlies te beperken. Wij vinden de communicatie en discussie vanuit bestuur en directie omtrent de huidige optredende problematiek en mogelijke oplossingen uiterst karig, ‘onzichtbaarheid’ is een veel gehoorde term in deze.GrondstofvoorzieningDe grondstofvoorziening is een van de cruciale parameters in het kader van duurzaamheid. Het niet voldoen aan de leveringsplicht (huidige leveringsvoorwaarden) zal extra kosten (boete) voor ons met zich meebrengen. Avebe-telers met ‘vrije aardappelen’ zullen gaan leveren aan andere aardappelverwerkers die bereid zijn hoge prijzen te betalen. Om ervoor te zorgen dat deze vrije aardappelen behouden blijven voor de coöperatie en om telers tegemoet te komen in de schade, zou er ons inziens een tijdelijk aangepast uitbetalingssysteem geïntroduceerd moeten worden. Een gestaffelde volleveringspremie, gebaseerd en genormeerd op het huidige verwachte zetmeelopbrengstvolume. Telers die niet aan deze nieuwe gestelde volleveringsvolume-norm kunnen voldoen, kunnen aardappelen van collega-leden bijkopen om zo toch nog enige premie te behalen waardoor het nog te lijden verlies enigszins is te beperken.Dit voorstel is nog niet in alle details uitgewerkt en wij beseffen terdege dat het voorgestelde premiesysteem extra coöperatieve kosten met zich meebrengt die ergens vandaan moeten komen (bijvoorbeeld door operationele kostenbesparingen, hogere verkoopprijzen voor de half- en eindfabricaten, meer eiwitproductie enzovoort).Voorstellen van de jongerenraadDe NAV-werkgroep Zetmeelaardappelen is graag bereid bovengenoemde ideeën nader toe te lichten en met het Avebe-bestuur van gedachten te wisselen over de ontstane situatie en mogelijke oplossingen. Wij hebben ook kennis genomen van de voorstellen van de jongerenraad voor onder andere een verhoogde uitbetalingsprijs, een verhoogde voorschotprijs, reductie operationele kosten enzovoort. Deze voorstellen onderschrijven en ondersteunen wij.Lees ook: ‘Emsland en Rixona azen op Avebe-aardappelen’