Avebe: ‘Goede prestatieprijs in complex boekjaar’

De prestatieprijs van Avebe zit opnieuw boven de € 95 per ton aardappelen. Het volgende doel is € 100.Aardappelverwerker Avebe realiseerde afgelopen boekjaar 2019-‘20 een prestatieprijs van € 96,15 per ton aardappelen (basis 19% zetmeel). Het is het tweede jaar op rij dat de prestatieprijs boven de € 95 uitkomt en het vierde jaar op rij dat de prijs boven de € 80 zit. Dat is een niveau dat Avebe daarvoor nooit heeft gehaald. De prestatieprijs is € 0,48 per ton lager dan het vorige boekjaar (€ 96,63), toen de prestatieprijs een record bereikte. De prestatieprijs is het aardappelgeld dat de coöperatie aan de leden betaalt, vermeerderd met het nettoresultaat.Omzet Avebe € 611,2 miljoenDe omzet van de aardappelverwerker in boekjaar 2019-‘20 kwam op € 611,2 miljoen. Dat is vergelijkbaar met de omzet in het boekjaar ervoor (€ 610,6 miljoen). Avebe realiseerde in 2019-‘20 een nettoresultaat van € 8,7 miljoen. De directie keert 40% van het coöperatieve resultaat uit aan de leden. De ledenraad neemt daar in december een besluit over.Het boekjaar van Avebe loopt van augustus 2019 tot en met juli 2020. CEO Bert Jansen noemt het afgelopen boekjaar complex. “Groeiseizoen 2019 was opnieuw zeer droog, net als in 2018. Daardoor ontvingen we ongeveer 10% minder aardappelen dan gemiddeld. Bij oogst 2018 was de aanvoer zelfs 25% minder. Daarnaast kregen we begin 2020 te maken met de coronacrisis. Daardoor hadden we problemen met het transport. Uiteindelijk hebben we al onze producten kunnen afleveren, maar wel met vertraging.”Geen afzet richting foodservice door coronacrisisAvebe produceert vooral ingrediënten voor voedingsmiddelen. Door de coronacrisis viel de afzet richting de foodservice weg, zegt Jansen. “Dat werd meer dan gecompenseerd door extra afzet van ingrediënten voor langer houdbare voeding als noedels en diepvriespizza’s.”We streven nu naar een prestatieprijs van € 100 per ton aardappelen. Dat moet in een jaar of vier haalbaar zijnAvebe stelde in 2018 als doel een prestatieprijs van minimaal € 95 in 2023. Avebe zit daar de afgelopen twee boekjaren al boven. Jansen maakt daar wel een kanttekening bij. “De boekjaren 2018-‘19 en 2019-‘20 waren geen normale jaren door de droogte en de coronacrisis. Maar ook onder normale omstandigheden kan Avebe die € 95 binnen de strategische periode halen. We streven nu naar een prestatieprijs van € 100 per ton aardappelen. Dat moet in een jaar of vier haalbaar zijn.”Hoe komt het dat Avebe de coronacrisis zo goed doorstaat?“Avebe produceert vooral ingrediënten voor voeding. Dat zijn producten met een hoge toegevoegde waarde. Dat stelt Avebe in staat om ook onder lastige omstandigheden goed te presteren. Door de lockdowns in de wereld wordt er meer thuis gekookt. Dat vergroot de vraag naar ingrediënten voor soepen, sauzen en langer houdbare voeding. Dat had een positief effect op het resultaat van Avebe in het laatste boekjaar. Maar niet alle leden profiteren van de goede prestatieprijs. Leden die niet kunnen beregenen haalden in 2019 door de droogte lage hectareopbrengsten. Dat wordt niet gecompenseerd door een hogere aardappelprijs.”Avebe investeerde € 39,1 miljoen in boekjaar 2019-‘20. Dat is minder dan de drie boekjaren ervoor. Hoe komt dat?“Door de coronacrisis hebben enkele projecten vertraging opgelopen. Avebe blijft investeren en we willen dat versnellen. We gaan onze investeringen in het lopende boekjaar 2020-‘21 opvoeren naar € 60 miljoen. We investeren in innovaties en verbetering van de duurzaamheid. Dit maakt Avebe minder afhankelijk van basisproducten. Het maakt de coöperatie robuuster.”Waar gaat Avebe in investeren?“We ontwikkelen nieuwe producten op basis van zetmeel en eiwit en blends van zetmeel en eiwit. Daarnaast neemt de vraag toe naar Clean Label-producten. Dat zijn derivaten waarbij in het productieproces geen chemicaliën zijn gebruikt. Zo kunnen producenten van voedingsmiddelen E-nummers op hun etiket vermijden. Ook blijven we investeren in het verlagen van de CO₂-uitstoot. Onze locatie in Ter Apelkanaal is voorzien van een energiebesparingstechniek. Deze techniek zorgt voor een flinke energiebesparing bij het winnen van eiwitten uit aardappelsap. Het proces zorgt ervoor dat we het water uit het aardappelsap weer kunnen gebruiken in het productieproces. We willen dit systeem installeren in al onze locaties waar we aardappelen verwerken. En we gaan de productiecapaciteit van aardappeleiwit verder vergroten. Die afzetmarkt groeit voortdurend en daar spelen we op in. De uitbreiding moet vóór de volgende campagne in 2021 klaar zijn. Avebe heeft de beschikking over ruim 30 miljoen kilo eiwit. Het doel is om dat uiteindelijk allemaal af te zetten naar de voedingsmarkt. Maar het duurt nog wel vijf tot tien jaar voor het zo ver is.”Richten de investeringen zich alleen op voeding?“Nee, Avebe blijft ook investeren in innovaties voor andere toepassingen van onze derivaten. Zo ontwikkelen we een tegellijm, waarbij het ingrediënt uit de aardappel ervoor zorgt dat de bouwvakker de tegel kan verschuiven zonder dat de lijm loslaat. We hebben producten voor duurzaam verpakkingsmateriaal. Ook hebben we een coating voor pizzadozen die duurzaam is, en er toch voor zorgt dat het product niet door de verpakking lekt.”_{Lees verder onder de foto}Bert Jansen, CEO van Avebe: "We investeren in innovaties en verbetering van de duurzaamheid. Dit maakt Avebe minder afhankelijk van basisproducten. Het maakt de coöperatie robuuster.” - Foto: Jan Willem van VlietWelke innovaties streeft Avebe na in de teelt van aardappelen?“De bijdrage voor een duurzame teelt wordt vooral geleverd door ons dochterbedrijf Averis. Door resistenties in te kruisen in nieuwe aardappelrassen hebben telers minder gewasbeschermingsmiddelen nodig om de gewassen gezond te houden. Nieuwe rassen hebben minder stikstof nodig voor een goede opbrengst. Dat zorgt voor een lagere CO₂-uitstoot. Daarnaast volgen we nauwgezet de ontwikkelingen bij de toepassing van druppelirrigatie zodat minder water nodig is voor de teelt. Ook proberen we samen met onze leden de aanvoer van tarra naar de fabriek te verlagen. Dit alles helpt de telers om hogere opbrengsten te realiseren tegen lagere kosten.”Veel aardappelen voor Avebe worden 1 op 2 geteeld. Dat lijkt mij niet zo duurzaam op de langere termijn.“Om de continuïteit van de teelt te waarborgen, is een duurzame en marktgerichte aardappelteelt één van de kernpunten in onze strategie. Zetmeelaardappelen zijn op veel akkerbouwbedrijven een belangrijk gewas in het bouwplan. De teelt is dan ook een belangrijke economische pijler in de Veenkoloniën. Het is van belang dat we de bodem gezond houden én voldoende aardappelen krijgen. Samen met ons kweekbedrijf Averis introduceren we nieuwe rassen met verbeterde resistenties en hogere opbrengsten per hectare. Dit moet leiden tot een duurzame teelt met oog voor omgeving, inkomen en teeltvolume.”Wat verwacht u van het lopende boekjaar 2020-‘21?“De aardappelen van oogst 2020 van onze leden worden aangevuld met een klein percentage fritesaardappelen. Daardoor komen we dicht in de buurt van een normale aanvoer van aardappelen. Hoe we financieel gaan draaien is door de coronacrisis erg moeilijk in te schatten. In grote delen van de wereld zijn weer lockdowns van kracht. Dan is er ook nog de brexit. Het Verenigd Koninkrijk is een beperkte afzetmarkt voor Avebe, maar de brexit veroorzaakt wel wat onzekerheid. We leven in onzekere tijden, en dat maakt voorspellen erg moeilijk.”Zijn de laatste twee bewogen boekjaren reden voor Avebe de strategie te herzien?“Nee, daar is geen aanleiding voor. Onze strategie is gericht op een zo goed mogelijk inkomen voor onze leden. Dat blijft altijd staan. Avebe doet dat door producten te maken uit aardappelen met een hogere toegevoegde waarde. Wij geloven heilig in deze strategie. Avebe denkt niet in volume, maar in waardecreatie. Dat bereiken we met innovaties en een voortdurende verduurzaming. Daarom is het belangrijk dat Avebe blijft investeren. Zo krijgen we onze prestatieprijs verder omhoog.”Jansen vertrekt bij AvebeDe coöperatie Avebe telt 2.280 leden. Dat zijn er 55 meer dan in het vorige boekjaar 2018-‘19. Het is voor het eerst in zeker vijftien jaar dat het aantal leden is gestegen. Dat is niet verwonderlijk, want Avebe slaagt erin steeds meer voor de aardappelen te betalen.
Avebe staat onder leiding van Bert Jansen. Hij werd 1 september 2008 CEO van Avebe. In dat boekjaar 2008-‘09 realiseerde Avebe een prestatieprijs van € 49,92. In het laatste boekjaar 2019-‘20 was dat € 96,15. Het lopende boekjaar 2020-‘21 is het laatste voor Jansen. “Ik stop in de tweede helft van 2021. Dan ben ik dertien jaar CEO van Avebe geweest. Het is de leukste baan die ik ooit heb gehad. Maar na dertien jaar is het tijd voor iemand anders.”