‘Alternaria oprukkend probleem’

Steeds meer aardappelpercelen worden aangetast door alternariaschimmel. Mogelijke oorzaken van de uitbreiding moeten worden gezocht in het veranderende klimaat en een verschuiving in fungicidengebruik.Akkerbouwadviseur Sjef Crijns van Delphy waarschuwt aardappeltelers ervoor heel alert te zijn op alternaria.Is alternaria echt een oprukkend probleem in de aardappelteelt?“Zeer zeker. We constateren steeds meer aantasting in aardappelplanten. Alternaria is een warmteminnende schimmel die vocht nodig heeft, die zich vooral in de maand augustus openbaart. Regen na een droge periode vormt de basis voor het ontstaan van een alternaria-epidemie.”Wat is de oorzaak dat alternaria de laatste jaren steeds meer de kop opsteekt?“Dat is niet aan te geven. Mogelijke oorzaken zijn het veranderde klimaat en/of de verschuiving in fungicidengebruik. Vooral in jaren met afwisselend koel weer met (veel) neerslag in combinatie met hogere temperaturen, gedijt deze schimmel goed. Hij overleeft enkele jaren in de bodem op nog onverteerde gewasresten of aardappelloof. In de praktijk minimaal drie jaar. Mogelijk speelt (ook) het verminderd gebruik van dithiocarbamaten (maneb, mancozeb) in de aardappelteelt een rol.”Akkerbouwadviseur Sjef Crijns van Delphy. - Foto: Marcel van HoornHoe openbaart alternaria zich?“Bij de groei van het gewas openbaart deze zich met kleine vlekjes. Bij een ouder gewas met grotere, scherp begrensde bruine tot bruinzwarte vlekken en sporulatie. De eerste vlekken vinden we meestal onderin het gewas, op verouderde bladeren. De verklaring hiervoor is dat de plant in eerste instantie vanuit de grond wordt besmet. In de grotere vlekken zijn concentrische ringen zichtbaar. In de praktijk zien we dat sommige rassen gevoeliger zijn voor alternaria dan andere rassen, en dat vroege rassen eerder worden aangetast dan late rassen. Gevoelige rassen zijn onder andere Innovator, Ramos, Fontane en Agria.”Is er een effectieve bestrijding mogelijk?“De meest effectieve bestrijding van alternaria kan worden bereikt door preventief fungiciden in te zetten. Het beste tijdstip voor de eerste preventieve bespuiting is kort na de bloei. Vervolgbespuitingen dienen met een interval van veertien dagen te worden uitgevoerd. Hiervoor worden de middelen Narita, Carial Star, Signume en Amistar ingezet. Daarnaast hebben fungiciden die dithiocarbamaten (maneb, mancozeb) bevatten een aanvullende preventieve werking tegen alternaria. We zien de laatste tijd dat de effectiviteit van bepaalde producten afneemt, als gevolg van mutaties binnen de Alternariastam. Zo blijkt de schimmel minder gevoelig voor strobilurinen. Dit zit in Signum en Amistar. Het is zaak om resistentieontwikkeling te voorkomen. Voor Narita is geen verminderde gevoeligheid aangetoond. Daarom het advies om in de teelt toegelaten middelen te ondersteunen met producten op basis van mancozeb.”Wat is de schade als de teler niet effectief optreedt?“Neem je geen maatregelen, dan sterft het gewas vervroegd af. Dit kan zorgen voor een opbrengstderving van 20 tot 30%. Ook de geoogste knollen kunnen worden aangetast.”