Allis Chalmers TL-D motorgrader: 2 voor de prijs 1

Gerard Bom kwam drie jaar geleden in het bezit van een relatief zeldzame Allis Chalmers-motorgrader.Allis Chalmers was in de jaren 50 een bekende leverancier van trekkers en werktuigen; in Amerika een fullliner. Van de werktuigen kwam eveneens een en ander de plas over, en later bouwde de fabrikant ook in Europa werktuigen, met name opraappersen en maaidorsers. Allis Chalmers had ook een vrij grote industriële tak, het leverde zelfs energiecentrales.Hoewel de grondverzetmachines in Europa tamelijk onbekend zijn, is de motorgrader van voormalig loonwerker Gerard Bom wel degelijk nieuw in Nederland verkocht. Best apart, want je kunt hem ook als shovel gebruiken.Vroeger met Allis Chalmers gewerkt?“Ik heb er zelf nooit een gereden. Een kameraad was in de weer met oude trekkers, en op enig moment leek het me leuk om daar ook wat mee te gaan doen. Maar dan met een merk waar je niet zo veel van ziet. Op het Historisch Festival in Panningen zag ik een ED40 te koop, daar is het allemaal mee begonnen. Daarna een Amerikaanse B gekocht en gereviseerd, en me steeds verder in Allis Chalmers verdiept. Door de jaren heen heb ik meerdere van deze oranje trekkers gerestaureerd.”_{Lees verder onder de foto}Hoewel de grondverzetmachines in Europa tamelijk onbekend zijn, is de motorgrader van voormalig loonwerker Gerard Bom wel degelijk nieuw in Nederland verkocht. - Foto's: Hans PrinsenBijzondere constructie?“Op zich is het gewoon een grader zoals we ons die in grote lijnen nog steeds voorstellen. Het aparte van dit exemplaar is dat er een laadarm achterop zit. Het idee is dat je er ook als shovel mee kunt werken. De offerte noemt verder dat de grader is uit te rusten met een sneeuwploeg en een rolbezem. Voor zover bekend zijn die er niet bij geleverd, al lijken dit zinvollere toepassingen dan de laadarm achterop. Je kunt er een bak zand of grind mee scheppen, maar een echte omkeerinrichting zit er niet op en manoeuvreren is met de starre tandem en de grote lengte al helemaal niet handig. Anderzijds: aan de dikte van de hefcilinders te zien kan de laadarm flink wat tillen.”_{Lees verder onder de foto}Shovel en grader in één! Robuust gebouwd, maar niet handig in het gebruik. De TractoLoader-laadarm is een product van Tractomotive Corp. Allis Chalmers nam dit bedrijf in 1959 over.Traag als een slak?“Volgens het boekje rijdt de grader in de eerste versnelling 4 km/u en in zijn twee 7,1 km/u. In de vier noteert het boekje een top van 30,7 km/u, en dat haal je ook makkelijk. De grader komt niet veel buiten, maar je kunt er prima een ritje mee maken zonder iedereen op te houden. De motor loopt op petroleum. In de huidige praktijk is dat dan benzine, en ondanks de bescheiden 37 pk lust de motor best wel wat. Vanaf 1954 was een Buda-diesel leverbaar en vanaf 1964 verving een gelaste kokerbalk het buizenframe.”Dit artikel is een samenvatting. Lees meer over deze bijzondere Allis Chalmers grader, inclusief technische gegevens en historie, in de digitale uitgave van Trekker.