‘Akkerbouwer moet op alle fronten scherp blijven’

De Nederlandse akkerbouwer heeft echt wel meer aan zijn hoofd dan alleen de bodemvruchtbaarheid bewaken.Laatst verscheen er een rapport over de toekomst van de akkerbouw, opgesteld door de Rabobank en de Brancheorganisatie Akkerbouw. Vrijwel alleen maar zonnige berichten over de toekomst van de akkerbouw werden gemeld. De marktvooruitzichten zijn uitstekend. Het lijkt erop dat de enige zorg voor de toekomst de teruglopende bodemvruchtbaarheid is.Toch blijft scherpte nodig. Het is nog maar tien jaar geleden dat er diverse rapporten verschenen waarbij er een somber toekomstbeeld van de akkerbouw werd geschetst; aardappelprijzen van 1,2 à 2 cent en uien gratis weg te geven. In een periode van tien jaar kan veel veranderen. Nu doen alsof het de komende tien jaar vanzelfsprekend goed zal gaan en de akkerbouwsector achterover kan leunen, is gevaarlijk en waarschijnlijk onjuist.Schaalvergroting en stijgende grondprijzenDiverse ontwikkelingen gaan gewoon door. De schaalvergroting zet onverminderd door, evenals stijgende grondprijzen. Schaalvergroting kan alleen wanneer er ook ondernemers zijn die stoppen. Stoppen met je bedrijf kan een goede ondernemersbeslissing zijn. Echter, met deze stoppers verdwijnt ook ondernemerschap en kennis uit de sector.Daarnaast wordt er steeds meer rechtstreeks, zonder tussenkomst van marktverordeningen, geproduceerd voor de wereldmarkt. Produceren voor de wereldmarkt betekent ook meer oog hebben voor de concurrentie. Immers, wanneer de Nederlandse akkerbouw bevroren aardappelen produceert voor China en India, dan kan de concurrentie vanuit de hele wereld komen. Hoge kostprijs en afnemende investeringen in kennisontwikkelingNederlandse akkerbouw produceert op de duurste gronden ter wereld en dat brengt een hoge kostprijs met zich mee. Iets waar de wereldwijde concurrentie minder last van heeft. Een kenmerk van de Nederlandse akkerbouw is dat hij kan bogen op een hoog kennisniveau. Dat heeft de akkerbouwsector veel gebracht. De akkerbouw ontwikkelt zich ook in de ons omringende landen, het kennisniveau neemt daar toe. Het grote verschil is dat de investeringen in de kennisontwikkeling in Nederland de laatste jaren fors zijn afgenomen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het verdwijnen van het productschap. In andere landen nemen de investeringen in kennisontwikkeling rond het thema voedselproductie juist toe. BevolkingsdichtheidEen andere bedreiging waar het rapport geen melding van maakt, is de bevolkingsdichtheid in Nederland. De akkerbouw ligt onder een vergrootglas van de maatschappij. De druk op vermindering van gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is groot, en de invloed van mensen die niet bekend zijn met de akkerbouw hierop wordt steeds groter. In dunnerbevolkte landen is deze druk aanzienlijk minder.‘Vast blijven houden aan dat waardoor de sector sterk is geworden: inventiviteit, vakmanschap, ondernemerschap en doorzettingsvermogen’Samenvattend zijn er voor de akkerbouw meer bedreigingen dan alleen de teruggang van de bodemvruchtbaarheid. Bij ondernemen is het vaak dat de bedreigingen of zwakke punten juist ook de kansen zijn voor de toekomst. Daarom extra aandacht gevraagd voor bovengenoemde bedreigingen. Immers, wanneer de akkerbouwsector goed met deze bedreigingen weet om te gaan en de juiste investeringen blijft doen, dan wordt de sector juist verder versterkt en zal hij op wereldniveau concurrerend blijven. Dat betekent niet achterover leunen en denken dat het vanzelf goed blijft gaan. Juist vast blijven houden aan dat waardoor de sector sterk is geworden, namelijk inventiviteit, vakmanschap, ondernemerschap en doorzettingsvermogen.