Agressieve graanschimmel duikt op in EU

Er zijn nieuwe graanschimmels opgedoken in Europa, waaronder een zeer agressieve vorm van zwarte roest.De nieuwe fysio van zwarte roest vernietigde vorig jaar duizenden hectares tarwe op het Italiaanse eiland Sicilië. De andere fysio’s betreffen nieuwe stammen van gele roest. Die lijken op een agressieve variant die voorkomt in andere delen van de wereld.FAO waarschuwt telersDe wereldvoedselorganisatie FAO vreest dat de nieuwe schimmelfysio’s verder oprukken in de EU, de grootste tarweproducent in de wereld. De FAO waarschuwt graantelers extra alert te zijn en hun gewassen zorgvuldig te spuiten tegen schimmels. Ook kunnen veredelingsbedrijven hier op inspelen, zegt plantpatholoog Fazil Dusunceli van de FAO. “Tijdig reageren is cruciaal.”De nieuwe fysio van zwarte roest heet TTTTF en is ontdekt door het Global Rust Reference Center (GRRC), onderdeel van de Deense Arhus University, en het International Maize and Wheat Improvement Center (CIMMYT) in Mexico. Zwarte roest komt sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw niet meer voor in Europa. Volgens de FAO tast TTTTF ook tarwerassen aan die resistent zijn tegen de bestaande roestschimmels. Er moet nog veel worden onderzocht, zegt onderzoeker Chris Gilligan van de University of Cambridge. “Maar de nieuwe fysio kan een uitbraak van zwarte roest in de EU veroorzaken die we in vele jaren niet hebben gezien.”Nieuwe fysio’s van roestschimmelsIn tegenstelling tot zwarte roest is gele roest een veel voorkomende schimmelziekte in tarwe in Europa. Van gele roest zijn twee nieuwe fysio’s gevonden, die nog geen naam hebben. De ene is geconstateerd in Scandinavië, Italië en Marokko. De andere zit in Oost-Afrika en Centraal-Azië. De FAO weet nog niet hoe agressief deze nieuwe schimmelstammen zijn. Maar de gele-roestschimmels lijken sterk op agressieve varianten die al voorkomen in Noord-Amerika en Afghanistan en daar veel schade veroorzaken.Productmanager Hindrik Jan Boven van veredelingsbedrijf Wiersum Plantbreeding constateert dat nieuwe fysio’s van roestschimmels elkaar steeds sneller opvolgen. “Ook zijn de nieuwe fysio’s over het algemeen agressiever dan de al bestaande. Er moet nog onderzocht worden hoe agressief de nieuwe fysio’s van gele roest zijn.”Boven verwacht dat snel duidelijk wordt of bestaande tarwerassen resistent zijn tegen de nieuwe fysio’s van gele roest. “Er zijn zo veel tarwerassen dat er altijd wel resistente kweeklijnen zijn te vinden. Het lastige voor veredelaars is dat je niet van tevoren kunt voorspellen welke rassen bestand zijn tegen nieuwe fysio’s die ontstaan.”Onderzoeker Ruud Timmer van Wageningen Plant Research (WPR) zegt dat in Europa nieuwe fysio’s zich minder snel verspreiden dan in andere delen van de wereld. “In Europa worden fungiciden gebruikt die gewassen beschermen tegen roest. Dat belemmert de verspreiding van nieuwe fysio’s.”