‘Agrarische bril houd ik altijd op’

Dirk Siert Schoonman, ex-melkveehouder en oud-LTO-bestuurder, zit sinds kort in het dagelijks bestuur van de Unie van Waterschappen. Hij is ook heemraad van het Waterschap Vallei en Veluwe. Zijn topprioriteit: kwaliteitsverbetering van de bodem.In 2013 molk Dirk Siert Schoonman nog 180 koeien. Hij had een topbedrijf in de uiterwaarden van de IJssel, was voorzitter van LTO Noord in Gelderland. Dat is allemaal verleden tijd. Inmiddels is hij fulltime waterschapsbestuurder. De ex-melkveehouder is heemraad bij het Waterschap Vallei en Veluwe en sinds begin van dit jaar ook lid van het dagelijks bestuur van de Unie van Waterschappen, de landelijke koepel van de 22 waterschappen in ons land. En hij is - zoals hij dat zelf omschrijft - “nog een klein beetje boer”.Agrarische achtergrond blijftFunctioneert hij in de bestuurlijke waterwereld als een vooruitgeschoven post van de agrarische sector? Nee, zo ziet hij dat zelf niet. “Bij waterschappen gaat het natuurlijk niet alleen om landbouw, er spelen meer belangen. Ik heb een agrarische bril op. Ik ken de sector, weet wat er speelt, onderken de belangen. Die bagage draag ik elke dag met me mee. Met plezier trouwens. Ik word vaak aangesproken op mijn agrarische achtergrond en betrokkenheid. De landbouw is en blijft mijn referentiekader.”Het klimaat verandert, aan waterschappen de taak om het overtollige water snel af te voeren. In extreme situaties kan overlast niet worden voorkomen, zegt Schoonman. De landbouw kan zelf ook maatregelen nemen. “Dan heb je het gelijk over een van mijn grootste drijfveren. Door verhoging van het organische stofgehalte in de grond en verbetering van de bodemstructuur neemt het bufferend vermogen van de bodem toe. De gewassen groeien beter en de afspoeling van mineralen naar de sloten neemt af. Verbetering van bodemkwaliteit is bij uitstek een gezamenlijk belang van boeren en waterschap.Dirk Siert Schoonman: “Verbetering van bodemkwaliteit is in ieders belang.” Foto: Koos GroenewoldFosfaat uit rioolslibBij de Unie van Waterschappen is Schoonman betrokken bij de winning van fosfaat uit rioolslib. Ook op dit punt legt hij een verbinding met de agrarische sector. “Bij mestverwerking komen mineralen vrij die uitstekend als kunstmest kunnen worden aangewend. Voor fosfaat uit rioolslib geldt hetzelfde. Agrarisch gebruik van deze alternatieve kunstmest haalt de druk van de mestmarkt, omdat dan minder traditionele kunstmest geïmporteerd hoeft te worden. Maar dan moet de Europese regelgeving wel worden aangepast. Waterschappen en boeren hebben op dit punt precies hetzelfde belang en moeten daarom samen optrekken."Schoonman erkent: de agrarische sector heeft minder invloed op de beslissingen bij Waterschappen dan in het verleden. Hij maakt zich daar niet druk om. “Belangrijker is dat Waterschapbesturen steeds meer beseffen dat de medewerking van de agrarische sector cruciaal is, of het nu gaat om waterkwaliteit of biodiversiteit. Ik zie het als mijn taak om de verbinding met agrariërs te leggen.”Robuuster watersysteemHij geeft een voorbeeld: het robuuster maken van het watersysteem door hermeandering van beken en het creëren van overstromingsvlakten. Daar zien boeren vaak in eerste instantie het nut niet van in. Schoonman: “Toch kan zo’n maatregel ook positief uitpakken voor de landbouw. Voorwaarde is dat beekherstel wordt gecombineerd met kavelruil. Aan het eind van de rit is dan de verkaveling verbeterd, het landschap opgeknapt, kunnen piekbuien beter worden opgevangen én is er meer ruimte voor flora en fauna. Veel belangrijker dan het aantal boerenbestuurders is de erkenning bij de Waterschappen van het belang van de agrarische sector en de samenwerking die vervolgens wordt gezocht.”Schoonman heeft zijn bedrijf in 2013 verkocht. Daar heeft hij geen moment spijt van gehad. Met veel plezier is hij nu bestuurder. Natuurlijk, het was wennen. Af en toe nog wel. “Als melkveehouder neem je vandaag een besluit dat je morgen uitvoert en waarvan je overmorgen het resultaat ziet. Een ondernemer schakelt snel. In het waterschap gaat de besluitvorming langzamer. Er wordt met passie gewerkt, het kennisniveau van de medewerkers is hoog. Nu nog wat sneller ja zeggen. Of nee. Maar misschien heb ik te weinig geduld.”