‘Afzet achilleshiel van de landbouw’

Niet de prijs, maar zekerheid van afzet is cruciaal.Produceren, dat kunnen Nederlandse vee- en akkerbouwers als de beste. Het aantal kilo’s melk per koe, het aantal gespeende biggen per zeug en tonnen aardappelen, bieten en graan per hectare stijgen gestaag. De productie is immens. En eigenlijk vindt alles probleemloos zijn weg naar tussenhandel, verwerking en uiteindelijk de consument.Corona verstoort agrarische handelCorona schopte dat alles stevig in de war. Als eerste was de aardappelsector de pineut. Doordat zo’n beetje de hele horeca in de westerse wereld de deuren moest sluiten, stortte de afzet van frites in. Gevolg: anderhalf miljoen ton onverkoopbaar product. Een opkoopregeling is opgetuigd, maar er blijft op veel bedrijven nog een groot financieel gat achter.Daarna was de varkenssector aan de beurt. Eerst in de Verenigde Staten. Daar liep het personeel uit de slachterijen weg, bang voor besmetting met het virus dat daar hoogtij vierde. Varkens zijn er op het bedrijf doodgeschoten en na doding op de slachterij gedestrueerd. Ook daar heel grote schades.Corona maakt duidelijk wat de achilleshiel van de landbouw isDat zou Europa niet treffen, toch? Nou, helaas wel. Eerst gingen Westfleisch, Vion Groenlo en Van Rooi een paar dagen dicht. Logistiek lastig, maar dat leidde niet tot grote problemen, de varkens gingen nog redelijk normaal naar een eindbestemming. Daarna de klapper: Tönnies dicht. De grootste slachterij van Duitsland, 15% van de capaciteit, ging niet voor een paar dagen, maar wekenlang op slot. Dat leidde tot ophoping van varkens en bomvolle stallen in heel Noordwest-Europa. De prijs stortte in en daarbovenop ook nog eens forse gewichtskortingen. Voorlopig nog volledig voor rekening van de boer.In de melk is het nog rustig, de afzet loopt door. Tenminste, in Europa. In de Verenigde Staten moesten melkveehouders melk in de put laten lopen doordat personeel bij verwerkers te veel coronavrees had.Faillissementen door verslechterende liquiditeitCorona maakt duidelijk wat de achilleshiel van de landbouw is. Dat is niet maatschappelijke onvrede waardoor de afzet in met name de dierlijke sectoren onder druk komt. Dat is niet slechte technische resultaten. Dat is niet een prijsdal. Al die factoren zijn min of meer voorspelbaar en beheersbaar.Nee, de achilleshiel is de afzet van het product. Die kan ineens wegvallen met zeer grote financiële gevolgen. Zo groot dat de liquiditeit acuut opdroogt met faillissementen tot gevolg. Daarom is het zaak hier in ketenverband eens op te broeden. De tijd zal leren of dat tot een verzekering, een inhouding voor calamiteiten of anderszins leidt.