Advocatuur slaat alarm om drama fosfaatrechten

De Vereniging van Agrarisch Recht Advocaten heeft in een brandbrief aan landbouwminister Carola Schouten alarm geslagen over de fosfaatregelgeving.In een uitzonderlijk scherpe brief vragen de advocaten de minister de capaciteit van de juridische afdeling te vergroten, zodat melkveehouders nog voor het eind van dit jaar duidelijkheid hebben over hun situatie. Veel boeren menen recht te hebben op extra fosfaatrechten, maar dreigen daar geen duidelijkheid over te krijgen voor het einde van 2018. Dat betekent dat de bedrijven het nieuwe jaar ingaan in de wetenschap dat het zij het fosfaatrecht dat voor 2018 was toegekend, hebben overschreden, ‘met alle onzekerheden van dien’.Alle fosfaatzaken individueel toetsenIn de vereniging Agrarisch Recht Advocaten zijn de belangrijkste agrarisch advocaten verenigd. Voorzitter is Sjoerd Commijs van Benthem Gratama Advocaten in Zwolle. Hij zegt dat de veehouders die door zijn leden worden vertegenwoordigd helemaal stuk lopen in de trage procedures, mede doordat het ministerie te weinig capaciteit heeft om alle fosfaatzaken individueel te toetsen. Commijs zegt dat het er niet om gaat dat de advocaten altijd gelijk krijgen, maar wel dat er een tijdig besluit wordt genomen, met aandacht voor de individuele situatie van de veehouders.Daar komt nog bij dat bedrijven die aandringen op spoed uiteindelijk op de stapel komen bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven, omdat daar eerst zogenoemde voorloperszaken worden behandeld. Financiële verplichtingen aangegaan voor peildatumDe meest prangende problemen doen zich voor bij bedrijven die voor of op 2 juli 2015 (de peildatum voor de fosfaatrechten) investeringsverplichtingen waren aangegaan om het bedrijf uit te breiden. Zij hebben een fosfaatrecht gekregen dat niet nabij het aantal komt dat ze op basis van andere wetgeving en vergunningen hadden mogen houden en waarvoor ze financiële verplichten zijn aangegaan. De advocaten verbazen zich erover dat de commissie-Kalden bij het vaststellen van knelgevallencategorieën deze groep wel heeft aangewezen als knelgeval, maar vervolgens niet heeft doorgepakt omdat die groep niet af te bakenen was. ‘Onduidelijke omkadering van knelgevallen’Volgens de advocaten moet er bij het ministerie voldoende kennis zijn om op basis van voorgaande vergelijkbare situaties (interimwet ammoniak en veehouderij en de Wet herstructurering varkenshouderij) wel tot een redelijk afbakening te komen.In de brief constateert voorzitter Commijs dat de praktijk tegen diverse problemen aanloopt, bijvoorbeeld doordat definities in de regelgeving niet is doordacht en er sprake is van ‘een onvolledige en onduidelijke omkadering van de knelgevallen’.‘Juridisch uitzichtloze situatie voor melkveehouders’“Voor veel melkveehouders is de ontstane situatie juridisch uitzichtloos. Het draagvlak van de fosfaatmaatregelen en ook het vertrouwen in een rechtvaardige (en in redelijkheid sturende) overheid is daarmee ernstig in gevaar. De melkveehouder kan nergens meer terecht voor een tijdig juridisch oordeel. Dat is fnuikend voor het vertrouwen in de rechtsstaat”, aldus de vereniging.De advocaten vinden dat de ondernemers in elk geval voor het eind van dit jaar duidelijkheid moeten hebben: “Weliswaar is de tijd nog kort, maar er resteren nog altijd 6 weken in 2018 en waar een wil is, is een weg”, aldus de advocaten in de brief aan de minister.