‘Actieplan Plantgezondheid niet alleen voor teler’

De uitvoering van het Actieplan Plantgezondheid voor de akkerbouw ligt niet alleen op het bordje van telers. Ook van andere schakels in de keten, maatschappelijke organisaties en de overheid is volop inzet en steun vereist om de ambities waar te maken.Het regende rapporten, de afgelopen periode. Met als centrale boodschap dat het radicaal anders moet met de land- en tuinbouw. Ook de akkerbouw ontkwam niet aan kritiek op huidige werkwijzen en aanmaningen om snel met minder impact op milieu en natuur te telen. Negeren van de kritiek is een verkeerde reactie. Afzetten tegen criticasters brengt eveneens geen oplossing. Beter is het om initiatief te nemen; om als ondernemer zelf regie te houden op je bedrijfsvoering en het perspectief van je bedrijf.Weerbaarder teeltsysteem gewenstMet dit laatste in het achterhoofd stelde de Brancheorganisatie (BO) Akkerbouw met haar leden het Actieplan Plantgezondheid op voor de akkerbouw. Het begon met zorgen over de beschikbaarheid van afdoende bestrijdingsmiddelen voor ziekten en plagen. Zo zijn er meer zorgen. De impact van de klimaatverandering liet zich dit teeltjaar voelen. Het benadrukt dat een weerbaarder teeltsysteem gewenst is. Sterkere rassen en meer variatie in het bouwplan zijn voorname bouwstenen, evenals meer vitale bodems. Verdichting van bodems en afnemende organischestofgehaltes vormen andere zorgen. Daarnaast speelt de afname van de soortenrijkdom op ons platteland; de biodiversiteit staat onder druk.Hier ligt een opgave die verder strekt dan alleen de akkerbouwer en zijn directe leveranciers en afnemersTijd voor actieHelder is dat voornoemde zorgen resulteren in uitdagingen op het boerenbedrijf. We moeten er ‘iets’ mee, tijd voor actie. Met het actieplan willen we voorkomen dat maatregelen onsamenhangend zijn of worden opgelegd vanuit marktpartijen of overheid, zonder oog voor de impact op teeltsystemen. Of zonder boodschap aan of tegemoetkoming voor hogere kostprijzen. Rentabiliteit is voor de partijen die zijn verenigd in BO Akkerbouw leidend bij de uitwerking van het actieplan. Bij de presentatie ervan, op 5 september jl. bij akkerbouwer Lugtenburg in Geervliet, was dat een voorname boodschap. Hier ligt een opgave die verder strekt dan alleen de akkerbouwer en zijn directe leveranciers en afnemers!De impact van de klimaatverandering liet zich dit teeltjaar voelen, aldus Dirk de Lugt. - Foto: Peter RoekBeslissende faseEen dag na onze presentatie kwam het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) met waarschuwende woorden in haar uitgave Balans van de Leefomgeving 2018: ‘Nederland moet op de schop’. Het PBL lichtte het klimaat- en het landbouwbeleid eruit en gaf te kennen dat beide in een beslissende fase zijn beland; ‘er moet nú worden doorgepakt’. Weer twee dagen later presenteerde minister Schouten van LNV haar visie: het moet meer kringlooplandbouw worden. Hoewel de richting staat beschreven, is de visie weinig concreet over hoe dat waar te maken. Dat is volgens de minister aan de sector en de samenleving. We zullen met het actieplan onze speerpunten en vereiste acties aanreiken om tot resultaat te komen bij de plantgezondheid. Maar ook welk beleid we van de overheid verwachten om de aanpak te faciliteren; om innovaties ruimte te geven en te versnellen en onze ambitie binnen bereik te brengen. We willen koploper zijn in aantoonbare duurzamere teeltmethoden die onze afnemers erkennen en maatschappelijk waardering krijgen.Wereldwijd is kwaliteit van natuur sterk achteruitgegaan. Welke opgaven liggen er in Nederland? #PBLNL zette ze op een rij in factsheet https://t.co/NmMuAwfSW4pic.twitter.com/cy7m6LqBWh— PBL (@Leefomgeving) 11 september 2018Bemoedigende reacties op LandbouwvisieVeel reacties op de visie van Schouten zijn bemoedigend. Maatschappelijke organisaties als Natuurmonumenten en het Wereld Natuur Fonds gaven er blijk van dat ‘boeren voor een goed product een goede prijs moeten ontvangen’ en dat ‘belonen van prestaties van boeren die een plek bieden aan natuur op hun bedrijf, bijdragen aan een goede kwaliteit van bodem, water en lucht een verantwoordelijkheid is voor alle partijen’. Ook retail en levensmiddelenindustrie tonen bereidheid mee te werken aan de omslag en de daarbij vereiste verdienmodellen. De komende periode gaan we gesprekken aan om ervoor te zorgen dat die positieve houding zich vertaalt in concreet gedrag en actieve medewerking aan de uitvoering van ons actieplan.We vergeten niet dat veel bedrijven al bezig zijn met de omslag, gedreven door hun eigen motivatiesVerdienenHet woord ‘verdienmodel’ zegt het al; als sector en als individuele akkerbouwer moeten we wél aan de slag om die erkenning en waardering te verdienen. We vergeten niet dat veel bedrijven al bezig zijn met de omslag, gedreven door hun eigen motivaties. Met die mooie voorbeelden bouwen we verder, waarbij nieuwe ideeën en initiatieven welkom zijn, ook van andere bedrijven en organisaties die willen meewerken. Alleen samen komen we tot actie én renderend resultaat.