Actie ondernemen vanwege komst wolf

De wolf is zich in Nederland aan het vestigen. Hoe voorkomen we schade? Wat wordt vergoed? Boerderij kwam in bezit van de meest recente conceptversie van het wolvendraaiboek waarin vestiging van de wolf centraal staat. Schapenhouders maken zich zorgen.De wolf rukt op. Vorig jaar werd er 10 keer een waargenomen en 2 lijken zich zelfs te vestigen. Verschillende schapenhouders troffen verscheurde en opgevreten schapen aan. “Een flinke emotionele strop die met geen cent te vergoeden is”, aldus schapenhouder Gerhard Boetting uit Dalerpeel (Dr.). Tot nog toe ging het vaak om rondzwervende individuen, maar daar lijkt nu verandering in te komen. We naderen de fase waarin wolven territoria, paartjes en roedels vormen.Nieuw wolvendraaiboekAls reactie op de faseovergang is IPO-(interprovinciaal overleg)-werkgroep Lupus in overleg met provincies om het actuele wolvenplan aan te passen. Het nieuwe plan verschijnt waarschijnlijk eind januari 2019, meldt woordvoerder Binken van uitvoeringsorganisatie BIJ12. Het draaiboek dient als handleiding voor provincies. Het plan wordt getoetst aan schapenhouderijen. Schapen zijn gemakkelijke prooien die weinig weerstand bieden in vergelijking met runderen, paarden of ezels, meldt Lupus.Er lopen nog onderhandelingen bij de provincie over tegemoetkomingen en maatregelen voor beroepsdierhouders en hobbyboeren. Schapenhouders worden beschouwd als beroepsmatig als zij boven de grenswaarde van 3.000 standaardopbrengst (SO) zitten. Volgens de normen levert 1 lam of 1 ram 60 SO op en 1 ooi 180 SO. Een bedrijf met 17 ooien (17x180 = 3.060 SO) is dus beroepsmatig. Alle andere dierhouders worden beschouwd als hobbyboeren.SchadevergoedingDe voorzienbaarheid van schade is belangrijk voor de beoordeling of vergoeding aan de orde is. Als de wolf zich vestigt en vermeerdert, zal hij meer schade aanrichten. Boeren zijn wettelijk verantwoordelijk voor bescherming van hun eigen vee. Provincies verwachten dus dat boeren zelf preventieve maatregelen nemen. Vanaf 1 januari 2022 zijn boeren verplicht preventieve maatregelen te nemen om schadevergoeding te krijgen.Tegemoetkoming bij zwervende wolven: huidige situatieIn de huidige fase wordt alle directe financiële schade veroorzaakt door een wolf vergoed. Dit geldt voor beroepsdierhouders én hobbyboeren. Het is immers op voorhand niet te voorspellen waar wolven schade aanrichten. Onder directe schade vallen de taxatiewaarde van het getroffen dier én de voorrij- en afvoerkosten. Ook dierenartskosten kunnen ingediend worden bij BIJ12. Als het dier alsnog overlijdt, dan wordt maximaal 2 keer de taxatiewaarde uitgekeerd. Het eigen risico wordt niet gerekend. Ook betaalt provincie het behandelbedrag terug, mits de deskundige van BIJ12 op basis van de aanvraag het vermoeden heeft dat de wolf dader is.Tegemoetkoming bij verblijvende wolven: nieuwe situatieAls wolven zich vestigen, wordt de kans op schade voorzienbaar. Er worden zogenoemde beïnvloedingsgebieden gedefinieerd. Voor het gemak zijn dit vaak gemeentegrenzen. Binnen deze gebieden moeten dierhouders preventieve maatregelen nemen, zoals gepresenteerd in de Faunaschade Preventiekit (FPK) van BIJ12, om in aanmerking te komen voor financiële vergoeding. De periode tot 1 januari 2022 wordt gezien als voorbereiding en proefperiode om ervaring op te doen.Preventieve maatregelenDe boer kan zelf bepalen of hij preventieve maatregelen neemt. De kosten zijn voor eigen rekening. Hoewel Brussel aankondigde dat Europese gelden beschikbaar zijn voor maatregelen, blijft de keuze voor ondersteuning hoe dan ook binnen Nederland bij provincies. Bij vestiging van de wolf kan de provincie een pilot starten en subsidie verlenen. Boeren moeten zelf initiatief tonen en samen met provincie een schadepreventieplan opstellen. Bij goedkeuring door Gedeputeerde Staten volgt subsidieverlening. Uitgangspunt is dat subsidie alleen geldt voor eenmalige investeringen op een 50/50-basis: boeren moeten de helft betalen. Alleen beroepsmatige schapenhouders komen in aanmerking voor subsidie. Hobbyboeren moeten preventiekosten zelf betalen.Schapenhouder Gijsbert Six (59) uit Benneveld (Dr.) spant elektrische rasterdraden als preventiemaatregel tegen de wolf. Het zesdradige raster is 1,20 meter hoog. De afstand tussen ieder draad is bij voorkeur 20 centimeter. - Foto: Ruud PloegBeheersmaatregelenDe wolf is op 30 juni 2014 aangewezen als beschermde inheemse diersoort in Nederland. De wolf is wettelijk beschermd in het Verdrag van Bern en de Europese Habitatrichtlijn. Toch is het doden van wolven in Nederland niet volledig uitgesloten. Doding is mogelijk als een wolf acuut gevaar vormt voor de mens door gewenning of besmetting met hondsdolheid. Ook als een wolf herhaaldelijk goed beschermd vee doodt en steeds manieren vindt om preventieve maatregelen te overwinnen is doden niet uitgesloten.Ook in Duitsland wil men afschot van wolven in bedreigende situaties mogelijk maken, meldt de Nedersaksisch milieuminister Olaf Lies. Hij waarschuwde Nederland al voor de komst van de wolf: “We moeten niet wachten op problemen, maar nu alvast oplossingen zoeken voor de problemen die gaan komen”, aldus minister Lies.Schade melden in 4 stappen‘De schadebehandeling kan wel een half jaar duren’Een wolf had het in de nacht van 6 op 7 oktober dit jaar gemunt op de schapen van Gerhard Boetting in Dalerpeel (Dr.). Toen Gerhard ’s ochtends bij zijn schapen kwam, trof hij 2 dode en 1 gewond schaap aan. Na melding en nader onderzoek bleek daadwerkelijk de wolf de boosdoener. Gerhard is er emotioneel kapot van.Gerhard Boetting (63) uit Dalerpeel (Dr.) is beroepsmatig schapen- en melkveehouder. In oktober werden drie van zijn schapen gedood door een wolf. - Foto: Michel VeldermanHet gewonde schaap is nog behandeld door de dierenarts, maar tevergeefs. Gerhard heeft een schadeclaim ingediend bij BIJ12. De aanvraag voor tegemoetkoming is nog in behandeling. “De schademelding kan wel een half jaar duren zeiden ze, maar het gaat me niet alleen om de materiële vergoeding. Over de emotionele vergoeding hoor je niks...”, aldus Boetting. De financiële vergoeding is gebaseerd op de taxatiewaarde van de schapen. De waarde verschilt per ras. Gerhard heeft de rekening van de dierenarts ook opgestuurd naar BIJ12.Hogere rastersDe schapen van Gerhard staan binnen een elektrisch gaas dat zo’n 80 à 90 centimeter hoog is. “Hier springt de wolf zo overheen”, aldus Boetting. Het is ook geen specifiek gericht gaas tegen de wolf. Dan moet het raster verhoogd worden. Gerhard geeft aan mee te willen werken aan preventieve maatregelen om schade door de wolf te voorkomen, zoals hogere rasters die onder stroom staan. “Maar dan moeten er wel goede voorwaarden en vergoedingen zijn.” De schapenhouder benadrukt zijn onvrede met de komst van de wolf: “De wolf hoort hier niet thuis: die hoort achter de tralies in de dierentuin.” Tot slot meldt Gerhard dat er meer mogelijk moet zijn om de wolven te weren.‘Alleen de positieve kanten van de wolf worden belicht’Het platform Nowolves maakt zich zorgen over de komst van de wolf in Nederland. “Beleidsmakers en natuurliefhebbers zien de komst van de wolf rooskleurig in, maar we hebben hem niet voor niets eeuwenlang bestreden en verdreven”, meldt Kemp. Nowolves wil weerwoord bieden aan de positieve geluiden en maakt zich sterk voor herziening van het wolvendraaiboek.Bart Kemp (41) is schapenhouder in Ede (Gld.). Daarnaast is hij installateur. Hij is woordvoerder van de wolventegenbeweging Nowolves. - Foto: Koos GroenewoldHoe ziet organisatie Nowolves eruit en hoe oefenen jullie invloed uit op de beleid- en besluitvorming?“Er zijn ongeveer 10 mensen actief binnen de organisatie, verspreid over verschillende landen binnen Europa. We bestaan nu ruim een jaar. We zijn zowel Europees, landelijk als lokaal betrokken bij besluitvorming. Voor alles omtrent de wolf hebben wij rechtstreeks contact met politieke partijen, provincies en Gedeputeerde Staten. We zijn ook actief betrokken bij de vormgeving van het wolvendraaiboek.”Wat is jullie reden voor actie tegen de komst van de wolf?“Wij willen voornamelijk weerwoord geven, en dus niet alles van 1 kant belichten. Ook de andere kant van het verhaal moet voor iedereen duidelijk zijn. Het is niet dat wij radicaal tegen de komst van de wolf zijn en de wolf overal dood willen schieten, absoluut niet, maar vooralsnog wordt door provincie en beleidsmakers alleen het rooskleurige verhaal verteld.”Nederland is relatief klein en zeer versnipperd, dus moeten we ons afvragen of de wolf wel past in ons landschap“De wolf kan prima in het wild leven. Als dat op de Veluwe kan met 1 wolf zonder problemen is dat prima. Maar het blijft niet bij 1 wolf. Deze zal een paartje vormen, jongen maken en een roedel vormen. Juist dat veroorzaakt overlast bij maatschappij en dierhouderij. Overigens is Nederland relatief klein en zeer versnipperd, dus moeten we ons afvragen of de wolf wel past in ons landschap.”En waar pleiten jullie zoal voor?“Wij pleiten voor meer steun vanuit provincies om preventiemaatregelen te treffen en hebben direct contact met Gedeputeerde Staten. Schade moet voorkomen worden, niet achteraf terugbetaald worden. 50% eenmalige vergoeding is niet genoeg: boeren moeten meer gestimuleerd en geholpen worden om preventief maatregelen te nemen. Zij hebben een hechte emotionele band met hun vee. Ook moet de beschermde status van de wolf aangepast worden. In Duitsland werkt men al richting deze versoepeling in wetgeving. Op den duur moet er meer mogelijk zijn om het aantal wolven te reduceren.”