Achteraf wist iedereen toen al dat PAS niet deugde

Landbouwminister Schouten informeerde de Tweede Kamer maandag 28 oktober over de aanloop van de stikstofcrisis. Ze reageert daarmee op een verschenen reconstructie van de Volkskrant.Landbouwminister Carola Schouten voelt nattigheid. Nog voordat de Tweede Kamer vragen had kunnen stellen over een artikel over de stikstofcrisis in de Volkskrant, maandagmorgen, stuurde ze een brief. Het is uitzonderlijk dat bewindslieden direct reageren op een publicatie waarin ze zelf op de korrel worden genomen. Doorgaans zijn daar Kamervragen voor nodig of een debataanvraag.De Volkskrant publiceerde maandag een reconstructie van de stikstofcrisis, grotendeels op basis van stukken van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Een van de conclusies is dat het landbouwministerie waarschuwingen over zwaktes in het stikstofbeleid negeerde._{Lees verder onder de tweet.}Verrassend? Nee! Ruim voor de fatale uitspraak van de RvS over het NL #stikstofbeleid kreeg het ministerie van LNV al een reeks waarschuwingen dat het systeem (PAS) op instorten stond. Departement minister Schouten nam amper voorbereidende maatregelen. https://t.co/IGZqroe7sC— Knakdeworst (@knakdeworst) October 28, 2019Het PAS-systeem wordt beoordeeld door Europees Hof van JustitieIn april 2018 lag het Programma Aanpak Stikstof (PAS) inmiddels bij het Europese Hof van Justitie op tafel, maar er was nog geen begin van een oordeel. In die maand zette een werkgroep van ministeries (LNV en I&W) en provincies (IPO) scenario’s op een rij van de mogelijke juridische uitkomsten en de gevolgen daarvan. Als het Hof het PAS-systeem op zich niet zou toelaten, was er meteen duidelijkheid, constateerde de werkgroep. Dan zou de vergunningverlening meteen stil komen te liggen. Als het Europese Hof het systeem niet zou afkeuren, maar wel kanttekeningen plaatste, zou het van de Nederlandse Raad van State afhangen hoe het precies zou uitpakken. Er kon zich zelfs een situatie voordoen dat al gegeven vergunningen zouden moeten worden ingetrokken, schreef de werkgroep. Veel zou afhangen van de bewoordingen van de Europese rechter.Vergunningverlening punt van aandacht in PASHet Europese Hof oordeelde in november 2018 dat het systeem van het PAS best kon werken, maar dat er geen vergunningen konden worden afgegeven op basis van stikstofwinst die in de toekomst kon worden geboekt. Het ministerie van LNV en de provincies hebben na de uitspraak van de Europese rechter het PAS nader juridisch en wetenschappelijk onderbouwd met stukken bij de Raad van State. De inzet (en de hoop) van het landbouwministerie en de provincies was dat het PAS overeind kon blijven en de vergunningverlening niet stil zou komen te liggen.Dat het PAS op dat moment al een systeem was dat op instorten stond, was voor een aantal critici, zoals de milieugroep Mobilisation for the Environment, geen vraag meer, maar een feit. Bestuurlijk Nederland, van provincies tot ministeries, en het (landbouw-)bedrijfsleven bleven zich echter vasthouden aan de opmerking van het Europese Hof van Justitie dat het systeem als zodanig niet in strijd was met de Europese regels. Achteraf was er een groep die het bij het rechte eind had, de rechter oordeelde dat het PAS niet in zijn huidige vorm kon worden toegepast. De vergunningverlening kwam grotendeels stil te liggen.Niet te veel terug kijken, maar oplossing voor stikstofprobleem zoekenMinister Schouten vindt het goed om terug te kijken, schrijft ze maandag in haar brief. Het Adviescollege Stikstofproblematiek is ook daarmee bezig. Bovendien komt er nog een onafhankelijke evaluatie van de manier waarop het PAS tot stand is gekomen. “Tegelijkertijd vind ik het belangrijk nu vooral ook vooruit te kijken en alle energie te richten op het werken aan een oplossing voor de stikstofproblematiek.”