2030: minder pluimveebedrijven, consumptie omhoog

Pluimveehouderij bestaat vijftig jaar en kijkt in het jubileumnummer vooruit naar het jaar 2030.Wat gaat de nabije toekomst de Nederlandse pluimveesector brengen? Het perspectief voor de afzet van pluimveeproducten is goed; verdere krimp van de sector lijkt onvermijdelijk en alternatieve segmenten blijven groeien. Tien jaar vooruit kijken, het blijft altijd lastig. Een jaar geleden zou niemand de corona-epidemie hebben voorspeld, laat staan de gigantische consequenties die dit wereldwijd heeft. En voor 2017 hadden de meeste mensen in de pluimveesector waarschijnlijk nog nooit van het woord fipronil gehoord. ToekomstplannenTegelijk is het als ondernemer essentieel om hier wel degelijk over na te denken. Investeringen van tonnen worden niet gedaan voor volgende week of volgend jaar, maar voor de lange termijn. En hoewel geen enkel plan contact met de vijand overleeft, en allerlei ontwikkelingen toekomstplannen kunnen beïnvloeden, vertelt iedere ondernemer in het jubileumnummer – ondanks alle onzekerheden die hieraan kleven – over de toekomstplannen die zij hebben. Zoals eigen merken, bedrijfsovernames, nieuwe bedrijfslocaties, afzet van hun producten vergroten, verkennen van de mogelijkheden in alternatieve productstromen, soms zelfs omschakelen naar een totaal andere pluimveetak.Belangrijk voor alle toekomstplannen is het speelveld waar je als pluimveehouder mee te maken hebt. In Nederland, in Europa en in de wereld. Rabobank voorspelt dat het aandeel conceptkuikens in Europa tot 20% zal groeien in de komende vijf jaar. - Foto: Mark PasveerPluimveesector specialiseertIn Nederland lijkt een verdere (lichte) krimp van de sector onvermijdelijk. Het aantal landbouw- en pluimveebedrijven daalt al jaren, en er zijn geen signalen dat die trend de komende jaren doorbroken zal worden. De Rabobank voorspelt een daling van het aantal vleeskuikenbedrijven van 630 in 2019 naar 550 in 2025. De omvang van die bedrijven groeit ondertussen: van een gemiddelde omvang van 76.500 vleeskuikens in 2019 naar bedrijven met een gemiddelde omvang van 85.000 tot 90.000 vleeskuikens. Ondertussen specialiseert de pluimveesector in rap tempo. Het aantal bedrijven dat zijn hoofdinkomen ergens anders uithaalt, maar ook pluimvee houdt, daalde de afgelopen tien jaar met een kwart, terwijl het aantal gespecialiseerde pluimveebedrijven daarbinnen min of meer stabiel blijft. De trends de komende jaren- Aantal bedrijven dat pluimvee houdt blijft dalen komende jaren. Rabobank prognose vleeskuikensector: daling van aantal vleeskuikenbedrijven van 630 in 2019 naar 550 in 2025.
- Aandeel gespecialiseerde pluimveebedrijven neemt toe; oftewel bedrijven die meer dan de helft van hun inkomen uit de pluimveetak halen.
- Vraag naar kippenvlees groeit nog altijd wereldwijd. Totale vleesconsumptie gaat in EU licht krimpen, maar consumptie kip stijgt licht tegen die trend in. Consumptie van pluimveevlees in EU groeit van 25,6 kilo per hoofd van de bevolking in 2020 naar 26,6 kilo in 2030.
- Ook vraag naar eieren blijft groeien. EU-eierconsumptie groeit van 13,4 kilo per hoofd van de bevolking in 2020 naar 14,3 kilo in 2030. Ook in Duitsland is groei de trend. Afgelopen vijf jaar groeide de eierconsumptie daar met 3,5%.
- EU-vleeskuikenconceptenmarkt groeit van 7% in 2018 naar 20% in 2025.
- In 2030 minder dan 70% van de commercieel gehouden legkippen in kooihuisvestingssystemen, ten opzichte van 80% tot 85% nu.Bedrijf steeds vaker op meerdere locatiesPolitiek blijft in deze de onzekere factor. De overheid werkt aan een saneringsregeling waarvoor ook pluimveebedrijven in aanmerkingen komen (naast melkvee- en varkensbedrijven). Daarvoor moet op korte termijn € 750 miljoen beschikbaar komen, maar nieuwe regelingen de komende jaren zijn niet bepaald uitgesloten. Dit kan de structuur ingrijpender veranderen. Een andere trend is dat pluimveebedrijven steeds vaker uit meerdere bedrijfslocaties bestaan. Ook ondernemers in het jubileumnummer van Pluimveehouderij geven aan wellicht de komende jaren een nieuwe locatie erbij te willen. Ontwikkeling op bestaande locaties is vaak lastiger. _{Lees verder onder de grafiek}Consumptietrends positiefEen positieve trend is te zien in de consumptie van pluimveeproducten. Volgens EU-prognoses daalt de totale vleesconsumptie in Europa de komende jaren licht, maar gaat de consumptie van pluimveevlees tegen die trend in juist omhoog. De totale jaarlijkse vleesconsumptie per hoofd van de bevolking gaat van 69,5 kilo in 2020 naar 68,6 kilo in 2030, zo is de verwachting. Kippenvlees wint echter aan populariteit, en de consumptie binnen de EU groeit van 25,6 kilo per hoofd van de bevolking in 2020 naar 26,6 kilogram in 2030. Hoewel de trend zeker in West-Europa neigt naar het minder eten van dierlijk eiwit, wordt kip veelal als de goedkoopste, gezondste en milieuvriendelijkste optie gezien wanneer toch vlees wordt gegeten. Voor de pluimveevleesafzet is tevens de wereldmarkt van belang: maar ook daar stemmen de prognoses optimistisch. De OECD-FAO verwacht wereldwijd tot en met 2029 een groei van de vleesconsumptie van 12% ten opzichte van nu, een groei die met name veroorzaakt zal worden door een toename van de consumptie van pluimveevlees. Wereldwijd is er nog een ander aspect dat kip zo geliefd maakt: er is geen religie waarvoor het eten van pluimvee not done is. _{Lees verder onder de grafiek}Voor eieren is met name het plaatje binnen Europa van belang. Ook de EU-eierconsumptie blijft volgens EU-prognoses de komende jaren groeien, van 13,4 kilo per hoofd van de bevolking in 2020 naar 14,3 kilo in 2030. De consumptie van eieren in Duitsland vertoont tevens de afgelopen jaren een stijgende trendlijn. At een Duitser in 2014 gemiddeld 228 eieren per jaar, vorig jaar was dit 236.Aandeel vleeskuikenconcepten blijft groeienAlternatieve segmenten ten opzichte van regulier blijven veelal groeimarkten. De Rabobank verwacht dat het aandeel van vleeskuikenconcepten Europabreed de komende jaren groeit, van 7% in 2018 naar 20% in 2025. Allerlei grote spelers in de Europese voedselindustrie hebben zich al gecommitteerd aan het European Chicken Commitment, wat deze ontwikkeling verder zal stuwen. De komende jaren stappen onder meer bedrijven zoals fastfoodketen KFC, voedingsmiddelenfabrikant Nestlé en grote Britse retailer Marks & Spencer over naar langzamer groeiende kip. _{Lees verder onder de grafiek}Aantal biologische kippen verdubbeltOok op het gebied van eieren blijft dezelfde ontwikkeling zichtbaar. Thijs Hendrix, president-directeur van fokbedrijf Hendrix Genetics (dat het uitgangsmateriaal produceert voor de kippen van de komende jaren en hierdoor veel zicht heeft op aankomende ontwikkelingen), voorspelt in het jubileumnummer van Pluimveehouderij dat over tien jaar wereldwijd minder dan 70% van de legkippen in kooien wordt gehouden, ten opzichte van nu 80% tot 90%. Europa verwacht bovendien dat het aantal biologische kippen (leg + vlees) de komende tien jaar verdubbelt, van nu 2,5% naar 5% over tien jaar. Die ontwikkeling zal de Europese Unie zelf nog verder gaan aanjagen, is de verwachting, gezien de nadruk op biologische landbouw in de toekomstvisie van de Europese Commissie. _{Artikel gaat verder onder de foto}De Jumbo Foodmarkt in Veghel met achterin 'de slagerij', speelt in op de trend dat consumenten steeds meer op zoek zijn naar gemak (met allerlei verse kant-en-klaarproducten) en beleving bij aanschaf van hun levensmiddelen. - Foto: JumboToekomst dierlijk product?Een belangrijke vraag is in hoeverre dierlijk eiwit op het menu blijft staan. Hoewel alle seinen op dit moment nog op groen staan voor een toename van de consumptie van dierlijk eiwit, is er tegelijk onmiskenbaar een beweging gaande dat mensen in landen met hoge inkomens minder vlees eten en meer plantaardige alternatieven. De EU heeft hiervoor een alternatief scenario doorgerekend: een scenario waarbij er de komende jaren een significante verschuiving zou komen in de herkomst van eiwit, van dierlijk naar plantaardig tot een dieet dat voor de helft bestaat uit plantaardige producten, en voor de andere helft uit dierlijk. In dit scenario voor 2030 zou de vleesconsumptie thuis dalen met 17% ten opzichte van 2020, wat zou leiden tot 12% minder kippen in de EU. Kaas, vlees, zuivel en eieren nog altijd geliefdTegelijk blijkt uit een enquête van ING van enkele jaren terug dat de gemiddelde Europese consument niet snel zijn dieet drastisch omgooit. Waar 25% van de geënquêteerde Europese consumenten zei te verwachten de komende vijf jaar minder vlees te gaan eten, gaf tegelijk 95% aan dierlijke producten te gaan missen als ze deze helemaal niet meer zouden kunnen krijgen. Kaas, vlees, zuivel en eieren beschouwt de Europese consument als een geliefd onderdeel van zijn maaltijd.