Zorgen om ethiek bij uitbreiding biosector

2016 was op diverse fronten een heftig jaar voor de biologische aardappelsector. Phytophthora kwam veelvuldig voor en illegaal kopergebruik kwam boven water. De sector is flink wakker geschud.Phytophthora bestrijden met koper, dat moet een bioboer niet willen. Dat was de conclusie van het panelgesprek op de Biobeurs in Zwolle. Het thema ‘Hoe krijgen we meer phytophthoraresisente aardappelen op ons bord?’ ging al snel over het kopergebruik in de sector. Bavo van den Idsert van Bionext is de discussieleider in de bomvolle, oververhitte kantoorunit in de IJsselhallen. De biologische aardappelsector zit in de penarie. Want: de bestrijding van de aardappelziekte phytophthora is een heikel punt. Maar: telers staan met de rug tegen de muur door een tekort aan pootgoed van resistente rassen, daar draagt het afgelopen slechte productieseizoen ook niet positief aan bij. En de bedreiging: nemen omschakelaars het wel voldoende nauw met de biologische uitgangspunten? KopergebruikKoperoxychloride is vanwege de schade aan het bodemleven, milieu en de gezondheid verboden als bestrijdingsmiddel, maar vanwege de natuurlijke oorsprong in lage dosering toegelaten als bladmeststof. Van die toelating wordt in de praktijk soms misbruik gemaakt en dit is moeilijk te controleren, laat staan sanctioneren.Dit feit laat de gemoederen in de sector hoog opspelen, vanuit de vrees dat akkerbouwers die om economische redenen omschakelen het minder nauw nemen met een basisprincipe van biologisch boeren: produceren in harmonie met de natuur. 'Normen en waarden biologische sector'“Pure armoe dat dit in Nederland gebeurt”, verzucht een dame in het publiek. “Dit onjuiste kopergebruik gaat voorbij aan de normen en waarden van de biologische sector. Zo schuiven we naar gangbaar toe. Biologisch moet uit het hart komen.”Het is niet vanzelfsprekend dat dit voor alle ondernemers in de sector geldt bij de huidige uitbreiding, weet Van den Idsert. “We moeten hier als sector allemaal op letten en elkaar daarop aanspreken”, stelt hij. Het goede nieuws deze middag voor de biologische aardappelsector: er wordt gewerkt aan resistente rassen. Peter Dijk van pootgoedhandelshuis Agrico vertelt dat het bedrijf het areaal resistente rassen komend jaar verdubbelt naar 30% van het totaal. Dat percentage wordt onder de belangstellenden eerlijk verdeeld. “Dan kan iedereen er ervaring mee opdoen.”“Dan is er dus ook nog een groot deel niet resistent”, merkt iemand op. “Rasontwikkelingen zijn heel hard nodig in onze sector.” Resistentiegenen stapelenOok de proefresultaten naar de weerbaarheid van rassen worden door Wageningen UR gepresenteerd. Gezien de hoge phytophthoradruk was het een goed jaar voor de proef. Alle rassen waren op het eind besmet. Sevilla, Carolus, Alouette en Bionica leveren de meeste kilo’s in de maat 28-60 en bleven het langst gezond. Richting de toekomst kan Edith Lammerts van Bueren van het Louis Bolk Instituut melden dat de vijf verschillende resistentiegenen in de komende jaren worden gestapeld. Dat moet leiden tot sterkere rassen. “Het duurt nog zeker vijf jaar voor het eerste gestapelde ras op de markt komt. En dan nog moet je het goed in de gaten houden en aangetaste plekken wegbranden, zodat de fysio zich daar niet kan vestigen. Door het opschalen neemt het risico daarop toe. Met resistenties kunnen we dat onderdrukken.”