Zo houden deze zeugenhouders hun voergift kloppend

3 zeugenhouders met uiteenlopende voersystemen vertellen hoe zij de voerdosering en -opname bij dragende zeugen kloppend houden.➤ Herrald Klaassen: vloervoedering bedrijfszeker, eenvoudig en effectief
➤ Gert Altena: voeropname dagelijks checken in de computer
➤ Jeroen Driessen: we willen erbij zijn als er wordt gevoerdKomen de gevoerde kilo’s overeen met de instellingen op de voercomputer of dosator? Technisch specialist zeugen/biggen Robbert Jacobs van ForFarmers ziet met enige regelmaat afwijkingen tussen de verwachte en werkelijke voergift bij dragende zeugen. Dat kan leiden tot afwijkende conditie-ontwikkeling en mindere resultaten. “Je wilt je dieren volgens een vooraf vastgesteld schema voeren, ongeacht de manier van voeren”, aldus Jacobs.Tip 1: Controleer instellingen voersysteem regelmatigHij adviseert zeugenhouders regelmatig de instellingen van het voersysteem te controleren. “Het is zaak om de voergift te monitoren. Let daarbij op het uitdoseren. Corresponderen de werkelijk gevoerde liters met het ingestelde schema?”Tip 2: Herijk instellingen elk kwartaalJacobs raadt aan ieder kwartaal de instellingen routinematig te herijken. “Let ook op de conditie van de zeugen. Blijft die achter bij de verwachting, dan kan het zijn dat je afwijkend voert.”Tip 3: Houd voeropname in de gaten

Een derde element is het controleren van de voeropname. “Zorg dat je de opname in de gaten houdt, ook al valt dat met groepshuisvesting misschien niet altijd mee. Wanneer je een bepaald voerschema hanteert, is het zaak je daar aan te houden. Een stabiele conditie van de zeugenstapel is een belangrijke basis onder het bedrijfsresultaat.”➤ ‘Vloervoedering bedrijfszeker, eenvoudig en effectief’Herrald Klaassen past sinds 2012 vloervoedering toe. Het controleren van de voerdosering en de voeropname gaat snel en eenvoudig. Tussen 2002 en 2011 werkte Herrald Klaassen met Insentec-voerstations. Sinds 2012 past hij vloervoedering toe. De voerstations waren storingsgevoelig en vroegen veel onderhoud. Ook verloren zeugen regelmatig hun transponder. “Dat kostte allemaal veel tijd en energie”, aldus Klaassen.Het afbigpercentage bleef bovendien schommelen tussen 79% en hooguit 85%. Dat was niet naar de zin van de varkenshouder, die daarom overstapte op een andere manier van voeren. “Ik heb een voerleiding aangelegd en Roxell-voerdosators aangeschaft”, aldus Klaassen, die blij is met zijn keuze voor vloervoedering. Hij vindt het een bedrijfszeker systeem, zonder gedoe. “Je loopt langs de zeugen en je ziet ze vreten.”
_{Lees verder onder de foto‘s}Herrald Klaassen (49) heeft met zijn vrouw Hennie een zeugenbedrijf in het Drentse Coevorden. Ze werken met Danbred-zeugen. De ondernemers willen hun bedrijf uitbreiden naar 1.800 zeugen. Ze hebben 7.000 biggenplaatsen in Duitsland. - Foto's: Henk Riswick1.350 zeugen7.000 biggenplaatsen32,5 gespeende biggen per zeug per jaar16,5 aantal levend geboren biggen per worp   2 voerbeurten kort na elkaarKlaassen werkt met stabiele groepen van 25 dragende zeugen. Hij voert zijn dragende zeugen tweemaal per dag. De voerbeurten volgen elkaar snel op. De dieren worden om 8.00 uur gevoerd. Een halfuurtje later volgt de tweede portie.“De schrokkers hebben hun deel dan al gehad en zijn verzadigd. De andere zeugen hebben zodoende de ruimte om te vreten”, aldus Klaassen. Hij is te spreken over de eenvoud en doeltreffendheid van de manier van voeren.De dragende zeugen krijgen tijdens de drachtperiode van 115 dagen 329 kilo voer. Ze krijgen de eerste weken 3 kilo per dag, krijgen vervolgens 2,6 kilo per etmaal, waarna ze in de laatste fase van de dracht 3,1 kilo voorgeschoteld krijgen. “Zo nu en dan hou ik een emmer onder de dosator, om te checken of het soortelijk gewicht kloppend is”, vertelt Klaassen.Klaassen past naar tevredenheid vloervoedering toe. Het controleren van de voerdosering en de voeropname is eenvoudig. Zo nu en dan checkt hij of het soortelijk gewicht kloppend is.Zeugen vreten vloer helemaal leegDe dosators hangen op 1,70 meter hoogte. Het voer van Rothkötter valt langs de wand naar beneden. Met de opname per zeug zit het volgens Klaassen wel goed. “De zeugen zijn goed in conditie en ze vreten de vloer helemaal leeg”, aldus de varkenshouder, die scherp let op de conditie van de zeugen. “Maar spekdikte meten doe ik niet.”Sinds Klaassen vloervoedering toepast ligt het afbigpercentage naar zijn tevredenheid rond 90%. Ook ziet hij minder hokbevuiling. “Ik ben blij dat ik voor vloervoedering heb gekozen. Dat is een goed besluit geweest.”➤ ‘Voeropname dagelijks checken in de computer’Gert Altena werkt met voerstations. Hij checkt dagelijks in de computer of de dragende zeugen hun portie hebben gehad. Hij loopt de instellingen van de stations meerdere keren per jaar na.De dragende zeugen van Gert Altena worden sinds 2010 individueel gevoerd. Dat gebeurt in voerstations van Mannebeck, de voorloper van Fancom. De zeugenhouder checkt dagelijks of alle dieren hun portie voer tot zich nemen. Meestal ziet hij dan dat de zeugen de opname hebben voltooid.Af en toe komt het voor dat zeugen hun portie niet of niet volledig opnemen. “Dat zijn bange of kreupele zeugen. Soms ligt een andere zeug voor de ingang van het voerstation”, vertelt Altena, die de dragende zeugen in twee dynamische groepen houdt. De gelten en eersteworpszeugen vormen een groep, evenals de meerdereworpszeugen.Gert Altena (47) heeft in Hoogenweg (Overijssel) een zeugenbedrijf met Deense genetica (x PIC 408). Met het stijgen van de productie heeft Altena de zeugenstapel met 70 dieren ingekrompen, zodat hij nog altijd voldoende biggenplaatsen heeft. - Foto's: Frank Uijlenbroek530 zeugen35,5 gespeende biggen per zeug per jaar   21 dagen speenleeftijd12 percentage uitval in de kraamstal2 soorten voer tijdens drachtDe dieren krijgen tijdens de dracht 2 soorten voer: begindracht en einddracht. De dragende gelten krijgen enkel einddracht gevoerd. “De gelten zitten nog in de groei en hebben een hoger eiwitgehalte nodig.”De zeugenhouder werkt tijdens de drachtperiode met 4 voerschema‘s. De precieze voergift wordt aan de hand van het worpnummer bepaald.De voergift loopt uiteen van 2,5 tot 3,4 kilo per dag. De dragende gelten beginnen met 2.500 gram einddracht. Zeugen die voor de 5^e keer (of vaker) werpen, krijgen op dag 95 3.400 gram einddracht gevoerd.De voerstations zijn uitgerust met voorherkenning. Zeugen die hun portie hebben gehad, komen het voerstation niet meer in.Gert Altena houdt op een vaste computer bij of alle zeugen hun voerportie hebben gehad. Deze computer is aangesloten op de computerkastjes van de voerstations, waarmee Altena op de foto staat.Voerstations 3 keer per jaar gechecktAltena controleert zo’n 3 keer per jaar of zijn voerstations nog optimaal werken. Hij checkt de instellingen om te kijken of de zeugen daadwerkelijk de juiste hoeveelheid voer toegediend krijgen. “Regelmatig ijken van de voerstations is belangrijk. Dan weet je precies of je het juist aantal kilo’s voert.”Correct voeren van de dragende zeugen is op Altena’s bedrijf slechts een van de succesfactoren. Met een productie van 35,5 gespeende biggen per zeug per jaar moet alles kloppen. “Dat begint met hygiëne, entingen en management in de quarantainestal”, vertelt Altena. De quarantainestal is uitgerust met een aanleerstation. Gelten worden geïnsemineerd bij minimaal 170 kilo.➤ ‘We willen erbij zijn als er wordt gevoerd’Bij familie Driessen checken ze regelmatig of de voerinstellingen kloppen. Ook de opname per dier wordt scherp in de gaten gehouden. De zeugen van Frievar-deelnemer Jeroen Driessen worden eenmaal daags gevoerd. Dat gebeurt ’s ochtends om 8.00 uur. De varkenshouder houdt scherp in de gaten of de dieren het voer goed opnemen. De dosators worden automatisch gevuld, waarna de varkenshouders de kleppen loslaten.“We willen graag bij het voeren aanwezig zijn. Als één van de zeugen niet de box ingaat om te vreten, dan weet je direct dat er iets loos is”, vertelt Jeroen Driessen, die met voerligboxen met uitloop werkt. “Terwijl de zeugen staan te vreten, lopen we alle dieren langs. We houden ze goed in de gaten. Dieren die niet goed vreten worden aangestreept”, zo vertelt de jonge varkenshouder.Bedrijfsopvolger Jeroen Driessen (26) houdt samen met zijn ouders Henny en Henriëtte 500 zeugen in het Brabantse Someren. Driessen Agro Vof is sinds drie jaar Frievar-deelnemer. Er wordt gewerkt met een tweewekensysteem (alternerend). - Foto's: Bert Jansen500 zeugen30 gespeende biggen per zeug per jaar4 controles 3 kilo voer per zeug per dag in laatste fase dracht   Hoog-laag-hoog-voerschemaDe zeugen worden gehouden in groepen met groottes variërend van 8 tot 38 zeugen. “We hebben de stal aangepast en selecteren de zeugen op conditie.”De dragende zeugen worden gevoerd volgens een hoog-laag-hoog-voerschema.Samen met de mengvoervoorlichter checkt Driessen meerdere keren per jaar of de aangevoerde tonnen overeen komen met de gevoerde kilo’s dracht- en lactovoer. “We krijgen ieder kwartaal een overzicht van de fabriek en checken ook regelmatig de voerinstellingen om te kijken of de soortelijke gewichten kloppen”, aldus Driessen.De varkenshouder let er scherp op dat de dieren tijdens de drachtperiode goed in conditie blijven. Ze moeten fit blijven en mogen niet te mager of te vet worden. “Tijdens het vreten kunnen we de dieren goed beoordelen”, aldus Driessen.Jeroen Driessen houdt graag de vinger aan de pols. Als de dragende zeugen 's ochtends worden gevoerd, is de jonge varkenshouder daar steevast bij aanwezig. Hij checkt de opname.Scherp op gewicht gelten lettenDe jonge varkenshouder besteedt veel aandacht aan de opfok van gelten. Tijdens de opfok worden de dieren meerdere keren gewogen. Ze worden volgens Topigs-voorschriften ingezet, waarbij Driessen scherp let op de gewichten. Hij vindt dat belangrijk. “Gelten vormen de basis van je bedrijf”, zo stelt hij.Als Frievar-deelnemer kan Driessen zich focussen op het werk in de stal en het verbeteren van de technische resultaten. “De afzet van de biggen wordt voor ons geregeld. Dat vind ik een groot voordeel. Dat zorgt voor rust en continuïteit op ons bedrijf.”