Wet veedichte gebieden kan veehouderij begrenzen

Het wetsvoorstel Veedichte gebieden moet provincies de mogelijkheid geven om grenzen te stellen aan de omvang van de veehouderij. De provincies zijn aan zet.Na staatssecretaris Sharon Dijksma, doet staatssecretaris Martijn van Dam een nieuwe poging om provincies meer mogelijkheden te geven om in te grijpen in de omvang van de veehouderij. De Wet veedichte gebieden biedt provincies de mogelijkheid om gebieden aan te wijzen als veedichte gebieden, waarna de omvang van de veehouderij op basis van dieraantallen, aantallen bedrijven, of maximaal aantal dieren per bedrijf kan worden begrensd. Zelfstandige wetAnders dan bij het eerdere voorstel valt deze wet niet onder de Wet dieren, maar is het een zelfstandige wet, die onder de Omgevingswet komt te vallen. Daarmee biedt de wet meer mogelijkheden om in te grijpen in het kader van de kwaliteit van de leefomgeving, terwijl eerder alleen zou worden ingegrepen in het kader van het effect voor de volksgezondheid. Omdat de kwaliteit van de leefomgeving niet op eenduidige of kwalitatieve wijze kan worden bepaald, is dit aan de provincie om te bepalen. Provincies moeten daarbij wel onderbouwen op welke manier de maatregelen de problemen oplossen, om hiermee de maatregelen te rechtvaardigen. Provincie bepaalt gebiedProvincies kunnen zelf besluiten of ze gebruik willen maken van de wet en voor welke regio’s ze dat doen. Voorwaarde voor het aanwijzen van een gebied is dat de leefomgeving onder druk staat, of kan komen te staan vanwege de hoge concentratie landbouwhuisdieren in combinatie met bewoning. Er kan dus ook uit voorzorg worden gehandeld. De maatregelen die via de wet kunnen worden genomen, zijn wel tijdelijk van aard. Ze gelden voor een periode van vijf jaar en kunnen steeds met dezelfde periode worden verlengd. De maatregelen kunnen vervallen als de kwaliteit van de leefomgeving voldoende kan worden geborgd. Compensatie voor veehoudersProvincies kunnen via de wet een Programma Leefomgeving Veehouderij (plv)–gebied aanwijzen. In een plv wordt vastgesteld welk pakket van maatregelen voor de ontwikkeling van de veehouderijen in dat gebied wordt genomen. Het begrenzen van de totale omvang van de veehouderij in het gebied, een maximum aantal veehouderijbedrijven, of een maximum aantal dieren per bedrijf, behoren hierbij tot de mogelijkheden. Net als een verbod op nieuwvestiging in een gebied. De wet sluit krimp van bestaande bedrijven niet uit, afhankelijk van de situatie in het gebied.NadeelcompensatieAls de maatregelen verworven rechten of gewekte verwachtingen doorkruisen, kan het noodzakelijk zijn veebedrijven nadeelcompensatie te verlenen. Dit kan bijvoorbeeld als wordt besloten dat latente ruimte binnen de aanwezige vergunningen op een veebedrijf niet mag worden opgevuld. Daarbij is sprake van inmenging van eigendom. Dat mag alleen in algemeen belang. Bij eigendomsontneming is volledige compensatie het uitgangspunt. Bij eigendomsregulering is sprake van nadeelcompensatie, als er sprake is van een ‘individueel buitensporige last’. ‘Het is belangrijk dat veebedrijven in de veedichte gebieden een toekomstperspectief hebben’De provincie beslist zelf welke maatregelen moeten worden genomen. Deze kunnen worden gespecificeerd naar diersoort en bijvoorbeeld huisvestingssystemen. Naast het begrenzen van de omvang van de veehouderij, kunnen ook voorwaarden voor veehouderijbedrijven worden opgenomen. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van speciale technieken, of stimuleringsmaatregelen. Van Dam schrijft in zijn toelichting bij het wetsvoorstel dat het belangrijk is dat veebedrijven in de veedichte gebieden een toekomstperspectief hebben, zodat investeringen in innovatie en verduurzaming worden aangemoedigd en niet worden geblokkeerd.Meerwaarde wetProvincies en gemeenten hebben via milieu- en ruimtelijke ordeningsregelgeving al mogelijkheden om grenzen te stellen. Het nieuwe wetsvoorstel biedt echter de mogelijkheid om direct te sturen op dieraantallen, terwijl via milieuregels wordt gestuurd op emissies, waarbij technische maatregelen worden meegenomen. Bij emissies wordt steeds gekeken naar één emissie en niet naar een stapeling van effecten. Bij ruimtelijke maatregelen is vaak moeilijk te onderbouwen dat beperking van het aantal dieren van ruimtelijk belang is.Via bestaande regelgeving kan ook moeilijk een begrenzing van de veedichtheid in een gebied worden gesteld. Daarnaast moet de nieuwe wet de procedures versnellen en vereenvoudigen, in plaats van het huidige beleid waarbij procedures zowel bij provincies als gemeenten lopen. Wetsvoorstel online ter inzageHet wetsvoorstel ligt voorlopig ter inzage via internetconsultatie. Iedereen mag hierop reageren. Rekening houdend met de reacties zal het wetsvoorstel worden voorgelegd aan de Raad van State, voor advies. Vervolgens zal in de ministerraad worden besloten of het huidige demissionaire kabinet het wetsvoorstel ter behandeling naar de Tweede Kamer zal sturen.