‘Weer echt boer worden’

Moet het kleiner om het beter te hebben?Eindelijk zijn we klaar met het rooien van de aardappelen. De hele zomer en herfst hebben we het maar druk gehad met de aardappelen. Nu de drukte op het land voorbij is, kan ik weer meer tijd aan kantoorwerkzaamheden besteden, heb ik meer tijd om vakliteratuur te lezen en is er tijd voor bezinning.Grond verkopenIk las een reportage van Klaas Schenk (in een Agrio-special over bedrijfsontwikkeling) die de helft van zijn eigen grond wil verkopen om afscheid te nemen van zijn externe financier. Hij wil weer echt gaan boeren. Volgens berekeningen zou hij in de nieuwe situatie er financieel meer aan overhouden dan op de oude manier. Ook de balans tussen werk en privé zou dan beter zijn. Laten we eerlijk zijn, bij veel boerenbedrijven is de verhouding werk-privé behoorlijk scheefVerhouding is scheefWant laten we eerlijk zijn, bij veel boerenbedrijven is de verhouding werk-privé behoorlijk scheef. Veel privé-aangelegenheden moeten in drukke periodes wijken voor het bedrijf. Op zich is dit voor een enkele keer of voor een korte periode niet erg, maar het lijkt wel dat dit voor veel boeren steeds vaker voorkomt dan wel het hele jaar maar doorgaat.Boer JosIk weet niet of u het nog weet, maar ook boer Jos en vriendin Dycke uit Boer zoekt Vrouw zijn enkele jaren geleden flink in areaal gekrompen. Zij zijn toen van 250 hectare naar een kleine 50 hectare gekrompen. Dit omdat ze er zo financieel meer aan overhouden dan voorheen en Jos nu minder op kantoor zit en meer op de trekker. En weer echt boer is.Marges kleinerMede door de kleine marges op veel boerenbedrijven zijn nogal wat boeren de laatste decennia ook behoorlijk opgeschaald. Nu is het niet zo dat de marges hetzelfde zijn gebleven. Nee, vaak zijn deze kleiner geworden. Mede hierdoor probeert men als ondernemer zoveel mogelijk zelf te doen of worden gezinsleden ingeschakeld. Dit om toch nog wat over te houden.Boog gespannen, vaker foutenDoordat de boog te vaak en te lang gespannen is, worden er vaker fouten gemaakt: je bemest, spuit, beregent, oogst enzovoorts niet op het juiste moment. Dat kost je uiteindelijk opbrengst. Vaak kun je met iets minder meer overhouden. Ook in kritische situaties moet je het als ondernemer wel allemaal verzet kunnen krijgen. De bedoeling is toch dat er op het eind zwarte cijfers geschreven worden. Want misoogsten door slecht management kun je je als boer niet veroorloven.Ook in kritische situaties moet je het als ondernemer wel allemaal verzet kunnen krijgenDoodlopende wegEen conclusie die veel boeren nu trekken, is dat deze opschaling ons boeren eigenlijk niet zoveel heeft gebracht. Ik denk ook dat de weg van opschaling een doodlopende weg is. Er zal wat moeten gebeuren aan de opbrengstkant van veel producten. Als je kijkt wat boeren voor hun melk, eieren, vlees en aardappelen krijgen ten opzichte van enkele decennia geleden, dan zie je dat de opbrengstprijs praktisch gelijk is gebleven.Weer echt boer wordenNu alleen de vraag hoe kan het rendement worden hersteld? Moeten we het net als Jos en Klaas het gewoon wat kleinschaliger gaan doen, en weer echt boer worden?