AkkerbouwOpinie

Vreemde gaten en overtollig water

Ik kwam een vreemd gat tegen op mijn land. De laatste weken zijn we druk met waterbeheersing.

Vroeg in de ochtend van 23 februari hielp ik de loonwerker even, net op de plek waar vorig jaar een bom op de aardappelrooier bovenkwam. Ik zag in de vroege ochtendschemering plots een gat in de grond. Gelukkig maar dat ik dat zag, want op een veld van 32 hectare bestudeer je niet iedere plaats waar je overheen rijdt. Als ik er met zo’n 6, 7 kilometer per uur met de trekker zou zijn ingevlogen, had dat een fikse kostenpost opgeleverd. De omtrek van het gat was namelijk groot genoeg om er het voorwiel in de plaatsen.
Het was de tweede keer dat ik zo’n vreemd gat zag. Het is een gat waarbij de grond weggezakt is. De rand lijkt mooi afgewerkt, alsof het door mensen is gemaakt. Maar dat kan natuurlijk niet.
Wat zou het dan wel zijn? Een ufo? Een bom die ondergronds is ontploft? Dat laatste lijkt me onwaarschijnlijk, dat zou niet zo’n mooi rond gat opleveren. Volgens een bijgehaalde medewerker had op de betreffende plek heel lang geleden een gebouwtje gestaan en volgens hem was het een ingestorte waterput. Een plausibele verklaring. Maar de eerste keer dat ik zo’n gat zag, was op een plek waar nooit iets heeft gestaan.

Vermoedelijk droog voorjaar

Wie dit jaar in Hongarije gestoppelploegd heeft, zit nu met een verslempte bodemstructuur die moeilijk opdroogt. Wij kozen dit jaar voor ploegen met echt stijve, hoogstaande voren. De grond is niet droog, maar een combinatie van droog weer en harde vorst heeft de na nieuwjaar geploegde natte percelen omgevormd in mullige, turbodrogende percelen.
Dit zou wel eens de voorbode kunnen zijn van een droog voorjaar . Geloof mij, wij hebben echt risico genomen, want normaal moet je hier in januari en februari niet te veel op het land komen. Ik ben blij met hoe de gok is uitgepakt. Anders hadden we een rampzalig jaar gekregen met een allerbelabberdste bodemstructuur waarop nooit een topoogst mogelijk is.

Hongaren weten niks van waterbeheersing

Volgens cijfers van het landbouwministerie staat in Hongarije nog steeds meer dan 300.000 hectare cultuurgrond onder water. De Hongaren kennende, komt het in één teeltjaar niet goed met het meeste van die grond. Dat is niet een kwestie van de aanpak van een enkel veld, nee, het gaat hier over regioproblemen.
Wat is er aan de hand? De sloten zijn verdwenen of volgegroeid met dik struikgewas. De boeren doen geen onderhoud, blijven even weg van dat hout. Zo krijgen we peenkanten waarbij het ploegen ertoe leidt dat het land uiteindelijk dieper ligt dan de bovenrand van de sloot en het water niet meer wegkan. Dat gaf door de opeenstapeling van droge jaren de laatste 20 jaar geen problemen. Het was goede, vochthoudende cultuurgrond. Nu worden het ineens terugstroomgebieden waar tienduizenden liters water per uur doorheengaan.
We hebben ook 6,5 hectare in zo’n gebied. Het water komt van kilometers ver naar dat perceel. De buurman doet er niets aan, de waterstroom splitst op zijn perceel. Het resultaat is dat het water op twee plaatsen op ons veld komt en zich dan verspreidt over het land. In 2010 betrof het nog geen 0,5 hectare, maar vorige week was al meer dan 2,5 hectare goede grond langzaam bezig zich om te vormen tot een moerasgebied.

Houd water weg van goede grond

Iedereen laat dit maar begaan, van een samenwerkingsverband (een voorloper van een waterschap) is allerminst sprake. En dat terwijl een simpele ploegvoor soms al nuttig kan zijn. Daarom hebben we zelf maar het initiatief genomen. Met de Manitou hebben we een greppel van meer dan 300 meter aangelegd terwijl het aanstaand moerasgebied bevroren was. Zo verlegden we de doorsteek van dat water op ons veld tot een breedte van zo’n 20 meter. Geloof me, na twee dagen zien we al resultaat. Het is normale, goede grond, daar moet je het water gewoon van weg houden. Ik ben benieuwd of de buren mijn voorbeeld gaan volgen.

Foto’s: Patrick Feliers

Beheer
WP Admin