Voorlopig veel onzekerheden in derogatiedossier

Derogatie. Het D-woord zal ook in 2017 bovenaan de prioriteitenlijst van staatssecretaris Martijn van Dam staan. En niet alleen bij hem. Vrijwel alle melkveehouders zullen moeten ingrijpen om zicht te kunnen houden op derogatie.De planning was vooraf duidelijk. In juli 2015 werd de invoering van fosfaatrechten voor de melkveehouderij aangekondigd. De rechten zouden in 2017 ingaan, waarmee de fosfaatproductie van de melkveehouderij begrensd zou worden tot onder het fosfaatplafond voor de melkveehouderij. Maar alles liep anders. Het wetsvoorstel kwam pas begin september naar de Tweede Kamer, waarna in oktober op last van de Europese Commissie een jaar uitstel werd aangekondigd. De wet was in strijd met de staatssteunregels. Onder fosfaatplafond komen met reductieplanIn allerijl werd door de melkveehouderijsector een fosfaatreductieplan ontwikkeld. Dat moet ervoor zorgen dat de fosfaatproductie van de melkveehouderij in 2017 toch onder het fosfaatplafond komt, om hiermee zicht te houden op derogatie. Via het voerspoor, een stoppersregeling en een fosfaatreductieplan via de zuivelbedrijven worden maatregelen genomen. Staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken) heeft net voor de jaarwisseling besloten om de maatregelen algemeen verbindend te verklaren, zodat deze verplicht zijn voor alle zuivelbedrijven en melkveehouders. Voor melkveehouders betekenen de maatregelen een fors ingrijpen in de veestapel: bedrijven die niet-grondgebonden zijn en sinds 2 juli 2015 zijn gegroeid moeten tot 20% van hun veestapel afstoten. Ondanks het feit dat de Nederlandse Melkveehoudersvakbond NMV niet instemde met het plan, is er met steun van LTO en de Nederlandse Zuivelorganisatie NZO wel voldoende draagvlak om het plan te gaan uitvoeren. De verwachting is dat de veestapelreductie per 1 maart van kracht wordt. De fosfaatvermindering via het voerspoor is al in gang gezet en Van Dam zal in januari de hoofdlijnen van de stoppersregeling bekendmaken.Lees alles over het fosfaatreductieplan, fosfaatrechten en derogatie in het dossierBrussel kan derogatie elk moment intrekkenHoewel van de melkveehouderij al actie wordt verwacht, zijn er nog geen garanties vanuit Brussel voor behoud van derogatie. Het ziet er niet meer naar uit dat de huidige derogatie nog zal worden ingetrokken, maar garanties zijn er niet. De Europese Commissie kan alsnog elk moment de stekker uit de verruimde mestnormen trekken, al zal dit naarmate het jaar verder vordert steeds moeilijker worden. Zeker als de uitrijdperiode voor dierlijke mest is begonnen, kunnen de normen niet meer opeens worden aangescherpt. Voor de periode na 2017 zijn er nog grote zorgen. De Commissie wil nog niet in gesprek over een eventuele nieuwe derogatie voor de periode van 2018 tot 2022, zolang er geen zicht is op een fosfaatproductie die onder het fosfaatplafond zit. Het fosfaatreductieplan moet dus eerst resultaat laten zien, voordat Brussel in gesprek wil.Eerste Kamer moet fosfaatrechten nog behandelenHoewel de Eerste Kamer de tijd neemt, ziet het er niet naar uit dat de senatoren de wet zullen afwijzen. Als dezelfde partijen de wet steunen als in de Tweede Kamer, is er ook in de Eerste Kamer een ruime meerderheid. Maar dan nog is het niet 100% zeker of de fosfaatrechten worden ingevoerd: in de wet is namelijk opgenomen dat de rechten alleen worden ingevoerd als Nederland derogatie krijgt. Het blijft dus voorlopig spannend en onzeker in dit dossier.