Uitdaging om gras zo goed mogelijk te benutten

Het bedrijf van Wout Huijzer en Nely Schutte is 100% grasgeoriënteerd. Daar proberen ze het beste uit te halen via strakke weidegang.“Als koeien naar buiten gaan, moeten ze gelijk gaan vreten.” Dat is de insteek van Wout Huijzer en Nely Schutte. De droge koeien, die juist naar buiten gaan, geven het voorbeeld. Net als de melkkoeien krijgen ze elke dag een vers stukje gras erbij. “Dat ritme moet erin blijven, ook als ze droog staan.” De koeien lopen naar de verse strip gras en beginnen inderdaad direct met grazen, bijna op een rijtje.Als koeien naar buiten gaan, moeten ze gelijk gaan vretenWout Huijzer (55) en Nely Schutte (55) hebben met hun zoon Martijn (19) een melkveebedrijf in Zeerijp (Gr.)Bedrijfsinformatie125 melk-en kalfkoeien
40 jongvee (gesloten bedrijf)
8.500 kilo melk per koe
4,48% melkvet
3,61% melkeiwit
60 hectare grond
100% grasland
drieweg rotatiekruisingWeidegang van maart tot novemberDe weidegang start rond half maart en eindigt, afhankelijk van het weer, ergens in november. In de eerste maand gaan de melkkoeien alleen overdag naar buiten. “Daar reserveren we rond 20 hectare van de 52 hectare beweidbare oppervlakte voor. Dan moet je snel rond gaan om de groeitrappen er in te krijgen. Als je te lang wacht met naar buiten gaan, wordt het gras al te lang voor de beweiding”, geeft Wout aan.”Als je te lang wacht met naar buiten gaan, wordt het gras al te lang voor de beweiding^{Wout Huijzer}Voorjaarsgras direct benuttenEn dat is nu net niet de opzet van volop weidegang in de optiek van het stel. Het voorjaarsgras moet direct benut worden en rendement leveren. Op de vraag of ze niet eerst alles zouden kunnen maaien voor ze met de weidegang starten, geven ze aan dat dat een denkfout is. “Waarom eerst alles inkuilen om het vervolgens te gaan voeren? Als de koeien hier beginnen met de weidegang, hebben wij het rendement van het eerste gras begin april via het melkgeld al op onze rekening staan,” vult Nely.
Langs het kavelpad ligt de ingang naar de weide. De waterbak staat juist aan de overkant van de weide om de koeien over de weide te spreiden.Twee keer per dag een verse strip gras en dag en nacht beweiden zorgt voor optimale grasopname door de koeien.OpbrengstenVolgens de kringloopwijzer nemen de koeien op jaarbasis 25% vers gras op. De helft is kuilgras en de overige 25% krachtvoeders. Absoluut betekent dat 202.000 kilo droge stof uit vers gras. “Wij rekenen voor inkuilen 10 cent per kilo droge stof. In vergelijk met een bedrijf dat opstalt, scheelt dat dus € 20.000. Als we de eerste snede van die 20 hectare zouden inkuilen, kost ons dat altijd nog zo’n € 4.000.” Zo drukken ze de kosten en realiseren ze een lagere kritische melkprijs dan gemiddeld. “We optimaliseren onze bedrijfsvoering op basis van vers gras. Daar proberen we geld mee te verdienen.”Dit is een artikel uit de Grasdagspecial. Benieuwd naar meer artikelen? Lees de Grasdagspecial hier digitaalPerceelsindelingDe perceelindeling op het bedrijf is ideaal. De koeien krijgen elke dag ongeveer 1 hectare vers gras, afhankelijk van wat er staat. Omdat alle percelen 250 meter diep zijn, vereenvoudigt dat het rekenwerk. Elke dag ongeveer 40 meter erbij. Dat wordt verdeeld in twee keer 20 meter, zodat de koeien na elke melkbeurt een nieuwe strip gras krijgen. De achterdraad gaat ‘vertraagd’ mee. Dan is de ingang van de wei met de verse strook gras bij reeds begraasd land te houden. De koeien lopen eerst een stukje door afgevreten gras, zodat ze hun voeten als het ware vegen. Zo wordt de verse strip gras minimaal bevuild en blijft het fris en smakelijk.Spreiding door plaats kavelpad en waterbakOm de loop erin te houden, is de waterbak aan de achterkant van het perceel geplaatst. “Het is makkelijker en logischer om een leiding langs het kavelpad te leggen, maar dan hou je de koeien te veel aan één kant van de strip. Met de ingang aan het kavelpad en de waterbak juist aan de andere kant creëer je spreiding”, legt Wout uit.Een keer per week rondEen keer per week gaat Wout alle percelen rond met de grashoogtemeter. De gegevens gaan in de computer. Het bedrijf werkte vier jaar met de feedwedge van het Ierse AgriNet, maar de laatste twee jaar wordt de feedwedge benut van Grip op Gras. Met de metingen is de grasgroei ook redelijk te voorspellen.
Door frequent een vers grasmonster te nemen kan Wout Huijzer op basis van de analyse het eiwitniveau in de brok laten aanpassen.Alle gegevens gaan in de computer in de feedwedge van Grip op Gras. Zo wordt de grasgroei bijgehouden en een voorspelling van de grasgroei gemaakt.Vers grasmonsterDaarnaast nemen ze regelmatig, in samenwerking met De Heus Voeders, een vers grasmonster en met de analyse ervan sturen Wout en Nely op het ureumgehalte. “Het is de uitdaging om dat rond de 20 te houden. Afhankelijk van het eiwit in het gras spelen we met het eiwitgehalte in de brok.” Nu voeren ze een brok met slechts 110 gram ruw eiwit.Afhankelijk van het eiwit in het gras spelen we met het eiwitgehalte in de brokGras moet niet té eiwitrijk zijnVoor een laag ureumgehalte moet het gras niet te rijk zijn aan eiwit. De enige manier om daar op te sturen is via de bemesting. “Dat is wel zoeken naar een balans. Aan de ene kant wil je niet te veel eiwit, maar je wilt ook niet zo weinig geven dat de grasgroei en opbrengst onder druk komt.” De Kringloopwijzer leert dat de gemiddelde opbrengst van het gras, over de laatste jaren, onder invloed van de droogte rond 11 ton droge stof per hectare ligt. In de groeizamere jaren daarvoor lag het standaard zo rond 14 ton.Slechts één sleufsiloHet gras dat niet beweid wordt, gaat de kuil in. Huijzer heeft een sleufsilo van 40 meter lang en 10 meter breed. Daaruit voeren ze vanaf begin oktober tot begin april. De rest van het gras gaat in de baal. “De balen zijn voor de droge koeien en het jongvee in de winter. Dat is wel wat duurder, maar we voeren de balen ook bij aan de melkkoeien in de zomer naast de beweiding.”De koeien krijgen naast vers gras nog 3 kilo droge stof uit de baal. Welke kwaliteit kuilgras wordt bijgevoerd hangt mede af van de versgrasopname.‘Puntjes op de i’Wout voert ongeveer 3 kilo droge stof per koe per dag bij. “Dat is te weinig om dat uit een kuil te halen. Dan vliegt de broei erin.” Nu kunnen ze sturen op het verse gras van de melkkoeien van dat moment. “De ene keer kies je voor een baal met wat meer droge stof of structuur, terwijl je een andere keer juist wat extra eiwitrijker najaarsgras nodig hebt. Het zijn de puntjes op de i.”